Пентагон и американското Министерство за енергетика првпат со авион пренесоа мал нуклеарен реактор од Калифорнија до Јута, при што ја истакнаа способноста на САД за брза примена на нуклеарна енергија во воени и цивилни цели, пренесува Associated Press. Микрореакторот од пет мегавати, кој беше пренесен минатиот викенд на лет од скоро 1.100 километри без нуклеарно гориво, го нагласува напорот на администрацијата на Доналд Трамп да ја промовира нуклеарната енергија како одговор на растечката потреба за електрична енергија од дата центри и вештачка интелигенција, но и за воени цели. Министерот за енергетика Крис Рајт и заменикот министер за одбрана Мајкл Дафи, кои патуваа со приватно изработениот реактор, го поздравија превозот со воен авион C-17 на 15 февруари како „историска пресвртница“ во напорите на САД за забрзано комерцијално лиценцирање на микрореакторите.
Претседателот Трамп ја застапува нуклеарната енергија како сигурен и безјаглероден извор на електрична енергија, иако претпочита ископливи горива пред обновливите извори. Скептиците предупредуваат на ризиците од нуклеарната енергија и на прашањето дали микрореакторите се сигурни, економични и способни да ја задоволат потребата за енергија. Рајт ги отфрли овие загрижености, истакнувајќи го напредокот во залагањето на Трамп за брзо унапредување на нуклеарната енергија. „Денеска пишуваме историја. Во авион C-17 е вчленета нуклеарна електрана од новата генерација“, изјави Рајт пред двочасовниот лет од воздушната база Марч во Калифорнија до воздушната база Хил во Јута. Реакторот, со големина на миниван, е еден од најмалку три кои ќе постигнат „критичност“ до 4 јули, според објаснувањето на Рајт, нагласувајќи дека тоа е „брзина, иновација и почеток на нуклеарната ренесанса“.
Во моментов во САД функционираат 94 нуклеарни реактори кои обезбедуваат околу 19% од електричната енергија во земјата, што е пад во споредба со 104 реактори во 2013 година. Поради забавувањата во изградбата на големи реактори, индустријата и владата се насочија кон ефикасни дизајни како што се малите модуларни реактори, кои може да се пренесуваат и да обезбедат енергија на локации кои не се поврзани со централната мрежа. „Мобилните реактори можат да ја забрзаат испораката на енергија каде што е потребна“, изјави заменикот Дафи, додавајќи дека тие ќе обезбедат енергетска сигурност во воените бази. Микрореакторот пренесен во Јута ќе може да произведува до пет мегавати електрична енергија, доволно за 5.000 домови, според извршниот директор на Valar Atomics, Исјаја Тејлор. Компанијата планира да започне со тестирање на продажба на електрична енергија следната година, со целосна комерцијална примена до 2028.
Едвин Лајман, директор за нуклеарна безбедност во Унијата на загрижени научници, оцени дека демонстрацискиот лет бил повеќе „парад за јавноста“ отколку потврда за безбедноста и економичноста на проектот. Поставени се прашања за безбедниот транспорт на реакторите наполнети со нуклеарно гориво и за долгорочното складирање на нуклеарен отпад, иако Министерството за енергетика преговара за локации за повторна обработка или трајно складирање. Микрореакторот ќе биде поставен во енергетскиот лабораториум Utah San Rafael за тестирање и проценка, а горивото ќе го обезбеди Националниот центар за енергетска безбедност во Невада. „Одговорот на енергетските потреби секогаш е ‘поголема продукција’“, рече Рајт, нагласувајќи дека администрацијата на Трамп ја отвора патеката за нови извори и забрзано развивање на нуклеарната енергија.
