Директорката на американската Национална разузнавачка служба во заминување, Тулси Габард, соопшти дека објавува „досега невидени разузнавачки податоци“ кои, според неа, откриваат нови докази за претходно финансирање од страна на американската влада на повеќе од 120 биолаборатории во над 30 земји, меѓу кои и Украина.
Габард наведе дека станува збор за информации кои досега не биле јавно достапни и најави дека американската разузнавачка заедница ќе продолжи да ги утврдува локациите на лабораториите, патогените со кои се работело и видот на истражувањата што се спроведувале во нив.
Во соопштението се предупредува дека дел од биолабораториите во Украина би можеле да бидат изложени на ризик поради војната со Русија. Се посочува и дека американската разузнавачка заедница претходно предупредувала дека еден лабораториски објект во Украина, финансиран со американски средства, можел да содржи опасни патогени и да биде ранлив на оштетувања или напади во услови на воен конфликт.
„Многу од овие биолаборатории, финансирани од американската влада, се занимавале или сè уште се занимаваат со истражувања што вклучуваат опасни и високо заразни патогени, а во одредени случаи и со истражувања за зголемување на функцијата (gain-of-function), со многу мал надзор и транспарентност“, изјави Габард.
Таа ги обвини претходните американски администрации и дел од функционерите дека ја доведувале јавноста во заблуда во врска со постоењето и природата на овие лаборатории, како и дека вршеле притисок врз оние кои ги изнесувале овие тврдења.
Истражувањата за зголемување на функцијата се однесуваат на научни постапки со кои постојните организми се модифицираат за да добијат нови или поизразени својства. Американскиот претседател Доналд Трамп во мај 2025 година потпиша извршна наредба со која се забранува користењето на американски средства за ваков тип истражувања.
Русија и претходно тврдеше дека во украинските лаборатории, со поддршка од САД, се развива биолошко оружје. Од друга страна, Украина и западните земји ги отфрлија таквите обвинувања, наведувајќи дека станува збор за јавноздравствени лаборатории кои добиваат меѓународна поддршка за истражување и контрола на заразни болести.
Би-Би-Си уште во 2022 година објави дека дел од украинските лаборатории добиваат финансиска и техничка помош од САД, Европската Унија и Светската здравствена организација, но со нив управуваат локални институции, а не американските власти. Американското Министерство за одбрана, пак, од 2005 година соработува со украинското Министерство за здравство во модернизацијата на јавноздравствените лаборатории во земјата.
