Растечките геополитички тензии повторно ја враќаат една од најмрачните теми на современиот свет: што навистина би значело нуклеарна војна – дури и ако се води меѓу ограничен број држави. Во анализите што се темелат на научни модели, клучната опасност не е само моменталното уништување од детонациите, туку долготрајниот удар врз климата и храната, кој би го променил секојдневието на планетата со години.
Според такво сценарио, првите часови и денови би донеле масовни жртви во зоните на директните удари – градови и критична инфраструктура би биле избришани, а преживеаните би се соочиле со хаос, прекин на здравствени услуги и недостиг од вода и енергија. Но уште поголемата катастрофа, според научните процени, би настапила потоа, кога огромни количества чад и саѓи би се издигнале во атмосферата и би ја намалиле сончевата светлина.
Токму таа фаза се опишува како „нуклеарна зима“ – период на затемнување и нагло ладење, кој би ја погодил глобалната земјоделска продукција. Со пад на приносите и прекин на синџирите на снабдување, светот би влегол во долга криза на храна, каде што гладот би станал главниот убиец, а социјалните системи би се распаѓале под притисок на недостиг и миграции.
Во една од проценките што се цитираат во јавноста, се наведува дека бројот на жртви би можел да достигне до пет милијарди луѓе, зависно од размерот на конфликтот и количината на материјал исфрлен во атмосферата. Дел од населението би можело да ги преживее почетните удари, но би влегло во свет со драматично променети услови за живот, каде што земјоделството би било потиснато со години, а секоја држава би се борела да ги заштити преостанатите резерви.
Во оваа логика на преживување, како најповолни се посочуваат држави кои се географски изолирани, имаат капацитет за производство на храна и се доволно далеку од главните цели. Во таквите процени, Австралија и Нов Зеланд се издвојуваат како места што би имале релативно поголеми шанси да одржат одредено ниво на земјоделско производство и функционирање, иако и таму условите би биле далеку од нормални.
Експертски коментари што се пренесуваат во јавните дискусии предупредуваат дека дури и нај„сигурните“ региони не би биле поштедени од тешкотии: живот со ограничени залихи, можни прекини во снабдувањето, опасности од радијација, како и потреба од долготрајни мерки на заштита и приспособување. Овој тип сценарија, нагласуваат анализите, не служи за сензационализам, туку како потсетник дека вистинската цена на нуклеарниот конфликт не се мери само во детонации, туку во години изгубена стабилност и поколенија што би живееле во последиците.
