Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп покрена нов обид за завршување на војната во Украина, преку мировен план што, според украинските власти, силно оди во корист на Русија. Детали од документ од 28 точки, за кој се тврди дека е изготвен во тајност, протекоа во јавноста и предизвикаа сериозни реакции во Киев и во европските дипломатски кругови.
Планот, предвидува Украина да се откаже од источниот дел на Донбас, да ги намали своите вооружени сили и да се повлече од дел од системите за наоружување. Извор од Белата куќа потврдил дека Вашингтон веќе ги известува Киев и европските партнери за содржината на документот.
Од кабинетот на украинскиот претседател Володимир Зеленски велат дека планот е „длабоко разочарувачки“ и дека создава впечаток дека Вашингтон ги прифаќа условите на Москва. Кремљ, пак, по последните украински слабости на фронтот и корупцискиот скандал околу најтесниот круг на Зеленски, ги зацврсти своите барања, барајќи формално откажување од територии и ограничување на украинската армија.
Во Киев денес пристигна висока воена делегација на Пентагон, предводена од американскиот секретар за армија Ден Дрискол, со цел да разговара за текот на конфликтот и можен прекин на огнот. Делегацијата, која претставува највисоко ниво на американско воено присуство во Украина откако Трамп ја презеде функцијата, се сретна со премиерката Јулија Свириденко, а се очекува и средба со Зеленски.
Еден висок украински функционер за CBS News изјави дека Трамп и Зеленски веќе постигнале начелен договор за прекин на борбите по постојните фронтовски линии и обезбедување на безбедносни гаранции. По Киев, американската делегација ќе отпатува и во Москва, на разговори со руски претставници.
Иако Вашингтон и Москва официјално не го потврдија планот, државниот секретар Марко Рубио на социјалната мрежа X објави дека „траен мир ќе бара тешки, но неопходни компромиси“. Трамп пак, изјави дека е „решен да го заврши овој војна како и сите претходни“, додавајќи дека „само со Владимир Путин останува уште еден недовршен конфликт“.
Од Кремљ, портпаролот Дмитриј Песков потврди дека постојат „контакти со САД“, но не и формални преговори. Европските партнери, пак, изразија загриженост дека се исклучени од процесот, предупредувајќи дека никаков мировен договор не може да биде успешен без Украина и ЕУ.
Вестите за планот се појавија во ист ден кога руските сили извршија ракетен напад врз градот Тернопил, при што загинаа најмалку 26 цивили, меѓу кои и деца, а 22 лица се водат како исчезнати.
По нападот, Зеленски изјави дека „само САД и претседателот Трамп имаат доволна сила да ја запрат овој војна“, нагласувајќи дека Киев е подготвен да поддржи секој ‘праведен и одржлив’ предлог.
Во меѓувреме, специјалниот пратеник за Украина Кит Келог, долгогодишен сојузник на Клим и силен поддржувач на Киев во Белата куќа, ќе ја напушти функцијата во јануари, што дополнително ја зголемува неизвесноста околу американскиот курс кон Украина.
