Скоро една година по завршувањето на првиот петгодишен мандат на украинскиот претседател Володимир Зеленски, САД и Русија се согласија дека Украинците мора да излезат на гласање.
Русија инсистираше на тоа дека нема да потпише мировен договор додека Украина не се согласи да одржи избори, додека американскиот претседател Доналд Трамп вчера сугерираше дека изборите во Украина ќе бидат услов за мир.
„Имаме ситуација кога немаше избори во Украина, каде што имаме вонредна состојба, всушност вонредна состојба во Украина, каде што лидерот во Украина, мислам, мразам да го кажам тоа, но тој има само четири отсто доверба“, рече Трамп.
„Ако Украина сака место на масата, зарем луѓето не треба да кажат дека поминало долго време откако немале избори? Тоа не е работа на Русија, тоа е нешто што доаѓа од мене и доаѓа од многу други земји“, рече тој.
Мандатот на Зеленски требаше да заврши во мај минатата година, а изборите првично беа закажани за април 2024 година. Но, неговите соработници рекоа дека изборите нема да се одржат дури шест месеци по завршувањето на вонредната состојба, во согласност со уставот на Украина, кој забранува одржување избори за време на вонредна состојба.
Иако Трамп вели дека Зеленски има само четири отсто поддршка меѓу гласачите, најновите анкети покажуваат дека, и покрај падот, Зеленски сè уште има поддршка од повеќе од половина од населението.
Неодамнешната анкета на Меѓународниот институт за социологија во Киев покажува дека во декември минатата година, 52 отсто од Украинците изјавиле дека му веруваат на Зеленски. Истражувањето е спроведено на примерок од 2.000 луѓе, на територија контролирана од украинските власти. На граѓаните им беа поставени две верзии на прашањето.
И поранешниот украински претседател Петро Порошенко тврдеше дека украинските власти ќе одржат избори пред крајот на годината. „Запишете го - 26 октомври оваа година“, рече тој во едно неодамнешно интервју.
Но, Дејвид Арахамиа, парламентарниот лидер на партијата Слуга на народот на Зеленски, го негираше тврдењето на Порошенко во објава на Телеграм.
„За време на вонредна состојба, изборите е невозможно да се одржат [...] Лидерите на сите партии се согласија дека изборите нема да се одржат најмалку шест месеци по завршувањето на вонредната состојба“, рече Арахамиа.
Порошенко, украинскиот претседател од 2014 до 2019 година, кој своето богатство го стекна во кондиторски бизнис, ја загуби трката за втор мандат од Зеленски.
„Шансите на Зеленски да победи на изборите зависат од точните услови на прекинот на огнот, односно дали тие ќе бидат сфатени од јавноста како „победа“, „чесно реми“ или „пораз““, вели Иван Гомза, професор по јавна политика на Економската школа во Киев. „Прекин на непријателствата веројатно нема да се случи во 2025 година. Освен тоа, изборите бараат подготовка и се малку веројатни барем до 2026 година“, рече тој.
Главниот противник на Зеленски се очекува да биде Валери Залужни, генерал со четири ѕвезди и актуелен амбасадор во Обединетото Кралство. Зеленски го смени Залужни од функцијата шеф на вооружените сили минатата година со голем - и политички непопуларен - пресврт. Залужни тврдеше дека војната со Русија дошла во ќор-сокак до крајот на 2023 година.
