Унгарскиот парламент денеска треба да го избере Андраш Бака, поранешен претседател на Врховниот суд и судија на Европскиот суд за човекови права, за нов претседател на државата.
Номинацијата на Бака доаѓа како дел од обидот на проевропскиот премиер Петер Маѓар да го намали преостанатото влијание на поранешниот премиер Виктор Орбан врз државните институции.
Претседателската функција остана испразнета по смената на Тамаш Шујок, поранешен претседател и сојузник на Орбан. Партијата Тиса, која ја предводи Маѓар, го предложи 73-годишниот Бака за функцијата, која во голема мера има церемонијален карактер.
Бака претходно 17 години беше судија во Европскиот суд за човекови права. Од 2009 година беше претседател на унгарскиот Врховен суд, но во 2012 година беше разрешен откако јавно го критикуваше потегот на Орбан за намалување на старосната граница за пензионирање на судиите од 70 на 62 години.
Европската Унија и САД тогаш го оценија намалувањето на старосната граница како незаконско, а Европскиот суд за човекови права во 2016 година пресуди дека со разрешувањето на Бака било прекршено неговото право на слобода на изразување.
Маѓар ја опиша неговата кандидатура како залог за враќање на земјата кон владеењето на правото и уставноста. „Животот на Бака е пример за посветеност на демократската правна држава и уставните принципи“, изјави унгарскиот премиер.
Партијата Тиса има двотретинско мнозинство во парламентот, што значи дека Бака може да биде избран уште во првиот круг, без поддршка од опозицијата. Гласањето треба да започне во 14 часот.
Опозициските партии Фидес и КДНП најавија дека ќе го бојкотираат гласањето, оценувајќи ја смената на Шујок како „тиранска“ и „нелегитимна“.
Бака, кој нема значително политичко искуство освен краткиот пратенички мандат во 1990 година, би требало да ја извршува функцијата само привремено. Маѓар најави дека новиот претседател ќе остане на функцијата до завршувањето на процесот за замена на уставот од ерата на Орбан.
Новата уставна рамка, според плановите на владата, треба да биде изработена со пошироко учество на јавноста, а процесот би траел од една до една и пол година.
