Вашингтон и Техеран пред можен пресврт: се бара договор за нуклеарната програма

Американскиот претседател Доналд Трамп најавува дека сака преку преговори да стави крај на конфликтот со Иран, во време кога истовремено се интензивираат дипломатските напори поврзани со прекинот на огнот меѓу Израел и Либан. Иако Вашингтон и Техеран сè уште се далеку од конечен договор, најновите сигнали од Белата куќа укажуваат на промена во пристапот и целите на американската администрација во изминатите неколку дена.

— реклама —

Во јавните настапи Трамп нагласува дека САД и Иран водат разговори и дека постои желба за постигнување договор, иако клучните разлики остануваат, особено околу иранската нуклеарна програма. Тој повторува дека Иран не смее да поседува нуклеарно оружје, но не исклучува одредени форми на цивилно нуклеарно користење во иднина, без прецизно да дефинира долгорочни ограничувања.

— реклама —

Трамп разгледува и дипломатски иницијативи кои би вклучиле средби во Белата куќа со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и либанскиот претседател Џозеф Аун, што се толкува како обид за поширока регионална рамка за намалување на тензиите. Дел од американските и регионалните претставници сметаат дека ваквиот пристап може да ја олесни позицијата на Вашингтон во однос на Техеран.

И покрај изјавите на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс дека е доставена „конечна понуда“, зад сцената продолжуваат неформални и тајни разговори. Трамп, пред заминување за Лас Вегас, изјави дека нова рунда директни преговори би можела да се одржи веќе во текот на викендот, нагласувајќи дека постои напредок и дека иранската страна покажува подготвеност за отстапки кои претходно не биле на маса.

— реклама —

Белата куќа не даде јасен одговор дали евентуален договор би дозволил ограничено цивилно збогатување на ураниум во иднина, но повтори дека американските позиции и „црвени линии“ се јасно дефинирани. Во исто време, од администрацијата се наведува дека економскиот и воениот притисок, вклучително и мерките за контрола на поморските рути, дополнително ја зголемуваат итноста кај Техеран за постигнување договор.

Според дипломатски извори, и покрај оптимистичките пораки, клучните разлики меѓу двете страни остануваат значајни, а исходот од преговорите и натаму е неизвесен.