Македонската новинарска заедница доби нов Кодекс на новинарите, прв по повеќе од дваесет години, со кој се воведуваат современи етички правила за работата на медиумите во услови на дигитален развој, социјални мрежи и сè поширока употреба на вештачката интелигенција. Документот е подготвен од Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Македонскиот институт за медиуми (МИМ) и Советот за етика во медиумите (СЕММ).
Една од најзначајните измени е воведувањето правила за користење на вештачката интелигенција во новинарството. Според Кодексот, технологијата може да помогне во работата, но не смее да ја преземе одговорноста на новинарот. Доколку текст, фотографија, видео или аудиоматеријал е создаден или значително изменет со помош на вештачка интелигенција, тоа треба јасно да биде означено кога е важно за правилното информирање на јавноста.
Новиот Кодекс истовремено прави јасна разлика меѓу јавниот интерес и интересот на јавноста. Се потенцира дека високата читаност или желбата за повеќе кликови не се доволна причина за нарушување на приватноста. Објавувањето информации од приватниот живот е оправдано само кога тие се од суштинско значење за откривање злоупотреби, корупција или други прашања од јавен интерес.
Документот воведува и нови правила за исправките на веќе објавените содржини. Наместо незабележливо менување на текстовите, медиумите ќе треба јавно да ги означуваат сите значајни измени, со што читателите ќе знаат што е коригирано и кога е направена промената.
Посебен акцент е ставен и на конфликтот на интереси. Кодексот бара новинарите да бидат независни од политички, деловни и други влијанија што би можеле да ја нарушат нивната професионална објективност и кредибилитет.
Дополнително се зајакнуваат правилата за известување за ранливите категории граѓани. При известување за деца, жртви на насилство, лица со попреченост и други чувствителни случаи, медиумите треба да покажат особена внимателност и да го почитуваат достоинството на лицата за кои известуваат.
Нови насоки се воведуваат и за известувањето за самоубиства и обиди за самоубиство. Кодексот препорачува да не се користат сензационалистички наслови, ниту да се објавуваат детали за начинот на извршување, со цел да се избегнат можни негативни последици врз јавноста.
Исто така, употребата на тајно снимени материјали останува дозволена само во исклучителни случаи, кога постои силен јавен интерес, кога информацијата не може да се обезбеди на друг начин и кога станува збор за откривање сериозни злоупотреби или незаконски постапки.
Иако Кодексот нема законска сила и не предвидува санкции, тој претставува професионален стандард што треба да ја зајакне довербата во медиумите и да обезбеди поодговорно, потранспарентно и поетичко новинарство во услови на брзи технолошки промени.
