Железницата тоне во загуби, ревизорите открија неправилности и застарени пруги - Транспорт бара да реагира Обвинителството

Државниот завод за ревизија изразил неповолно мислење за финансиските извештаи и за усогласеноста со законите на ЈП „Железници – Инфраструктура“ за 2024 година, утврдувајќи сериозни неправилности во управувањето со јавните средства, имотот, залихите и железничките проекти. Министерството за транспорт побара Јавното обвинителство да ги испита ревизорските наоди, обвинувајќи ги претходните раководства дека ги довеле железничките претпријатија на раб на пропаст.

Според конечниот ревизорски извештај, финансиските извештаи за 2024 година не ја прикажуваат вистинито и објективно финансиската состојба на претпријатието, додека дел од активностите и финансиските трансакции не биле во согласност со релевантната законска регулатива.

Ревизорите утврдиле дека од вкупните залихи на суровини, материјали и резервни делови, вредни околу 335 милиони денари, дури 75 проценти, односно 250,7 милиони денари, потекнуваат од периодот пред 2019 година. За дел од нив постои ризик од застарување или губење на употребната вредност.

— реклама —

Дополнително, дел од проектната документација и другите материјални средства во подготовка потекнуваат од пред повеќе од 15 години, а сè уште не се искористени. Ревизијата предупредува дека ваквата состојба ја доведува во прашање оправданоста на вложувањата и укажува на нерационално користење јавни средства.

Сериозни забелешки има и за железничкиот Коридор 8. Ревизорите констатирале недоволна подготвеност при планирањето и проектирањето, бројни измени на проектите, дополнителни трошоци и пролонгирање на роковите за изградба и реконструкција на делниците.

Според извештајот, кај проектите биле регистрирани продолжувања на роковите од една до осум години. За делницата Куманово – Бељаковце, ревизорите утврдиле дека вкупната вредност на договорите и реализираните средства достигнала 77,8 милиони евра, што претставува зголемување од 96 проценти во однос на првично договорените 39,7 милиони евра.

Во извештајот се наведува и дека железничката инфраструктура во Македонија е застарена, недоволно одржувана и делумно нефункционална, со намалени брзини, дефекти и делници на кои сообраќајот е целосно запрен.

— реклама —

Претпријатието во 2024 година остварило загуба од 188,8 милиони денари, додека вкупната акумулирана загуба, заедно со пренесените загуби од претходните години, достигнала околу 4,7 милијарди денари.

Ревизорите констатирале и слабости во пописот на имотот, евиденцијата на залихите, управувањето со недвижностите, работните односи и внатрешната контрола.

Од Министерството за транспорт соопштија дека двата ревизорски извештаи, за „Железници – Инфраструктура“ и „Железници – Транспорт“, се однесуваат на период во кој со претпријатијата раководеле кадри на СДСМ и ДУИ.

— реклама —

„Сметаме дека врз основа на аномалиите што се нотирани во извештајот и клучните проблеми што биле игнорирани од претходните раководства, јавните претпријатија биле доведени на раб на пропаст и нивно целосно уништување“, наведуваат од Министерството.

Оттаму апелираат до Јавното обвинителство и другите надлежни институции да ги проверат наодите и да утврдат дали постои основ за понатамошно постапување.

Од ЈП „Железници – Инфраструктура“, пак, соопштија дека дел од проблемите се наталожувале со децении и дека веќе се преземаат мерки за нивно надминување.

Според претпријатието, донесени се нови процедури за управување со залихите, усвоени се сметководствени политики, започнати се постапки за имотно-правно уредување и донесен е петгодишен план за одржување на инфраструктурата.

— реклама —

Во однос на делницата Бељаковце – Крива Паланка, од претпријатието тврдат дека градежните активности се интензивирани, дека физичкиот напредок достигнал 45 проценти и дека на проектот се ангажирани повеќе од 650 лица.

Иако Министерството ја нагласува одговорноста на претходните раководства, самиот ревизорски извештај покажува дека дел од утврдените проблеми потекнуваат од многу порано, вклучително и проекти започнати во деведесеттите години.

Државниот завод за ревизија дал препораки за отстранување на неправилностите, а евентуалното утврдување кривична одговорност е во надлежност на истражните и правосудните органи.