Соединетите Американски Држави водат интензивни и доверливи разговори со Данска за значително проширување на американското воено присуство на Гренланд, објави Би-Би-Си, повикувајќи се на повеќе извори запознаени со преговорите.
Според информациите, Вашингтон сака отворање на три нови воени бази на југот од Гренланд, територија што има полуавтономен статус во рамки на Данска. Разговорите, наводно, значително напреднале во последните месеци.
Ова доаѓа по контроверзните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп, кој уште во јануари порача дека САД треба да го „поседуваат“ Гренланд за да спречат Русија или Кина да воспостават влијание врз островот. Тогаш тој рече дека тоа може да се направи „на лесен или на тежок начин“.
Иако Белата куќа потврди дека има разговори со Данска и Гренланд, одби да открие детали. Сепак, американски функционери за Би-Би-Си изјавиле дека во Вашингтон владее оптимизам и дека преговорите одат во „вистинска насока“.
Според извори вклучени во разговорите, американската страна предложила трите нови бази формално да бидат прогласени за суверена територија на САД. Главната цел на базите би била надзор на руските и кинеските поморски активности во стратешкиот северноатлантски коридор познат како „ГИУК јаз“, меѓу Гренланд, Исланд и Велика Британија.
Една од потенцијалните локации е Нарсарсуак, каде порано постоела американска база и веќе има аеродромска инфраструктура. Аналитичарите сметаат дека и останатите бази би се граделе на места со постоечки пристаништа или писти, со цел да се намалат трошоците.
Во преговорите, според Би-Би-Си, американските претставници не ја спомнувале можноста за насилно преземање на Гренланд, иако таквите закани претходно предизвикаа тензии меѓу Вашингтон, Данска и НАТО.
Разговорите ги води Мајкл Нидем од Стејт департментот, кој има задача да најде решение што ќе ги задоволи амбициите на Трамп, но и данските „црвени линии“ за зачувување на суверенитетот.
Во моментов, САД имаат само една база на Гренланд – Питуфик на северозападот на островот, која е дел од системот НОРАД за рано предупредување од ракетни напади. За време на Студената војна, Америка имала дури 17 воени објекти на Гренланд.
Експерти за арктичка безбедност за Би-Би-Си велат дека Вашингтон можел да ги постигне своите цели и без јавните закани на Трамп, но истовремено предупредуваат дека секој безбедносен вакуум на Арктикот брзо би бил пополнет од Русија и Кина.
