Додека Иранците протестираат, децата на иранските функционери уживаат во луксуз на Западот

Членови на иранската владејачка елита се соочуваат со обвинувања за лицемерие, откако опозициски активисти тврдат дека државното богатство се користи за финансирање луксузен живот на нивните деца во западни земји, додека во Иран се засилуваат репресијата и економската криза. Обвинувањата доаѓаат во период кога растат тензиите со Соединетите Американски Држави, по распоредувањето значителни американски воени сили на Блискиот Исток и најавите на американскиот претседател Доналд Трамп дека се разгледуваат можни воени напади.

Меѓу прозваните е Али Лариџани, главен советник за национална безбедност на Иран, чија ќерка Фатемех Ардешир Лариџани живее во САД, додека двајца негови внуци престојуваат во Велика Британија и Канада, иако самиот со години е меѓу најгласните критичари на западните вредности. Лариџани, поранешен претседател на парламентот и висок функционер на Револуционерната гарда, наводно имал клучна улога во задушувањето на протестите што ја потресоа земјата во јануари. Се верува дека врховниот лидер Али Хамнеи му ја доверил координацијата на подготовките за можен конфликт со САД.

— реклама —

Јавниот гнев е насочен кон таканаречените „агазадехи“ – назив што се користи за потомците на владејачката елита. Незадоволството дополнително се засили по задушувањето на протестите, во кои според одредени извори загинале десетици илјади луѓе. Аналитичарот Алекс Ватанка од Институтот за Блискиот Исток во Вашингтон изјави дека граѓаните се револтирани затоа што децата на функционерите добиваат стипендии во долари за студии во САД и Европа, практично на трошок на државата.

По протестите, Вашингтон најави дека ќе се обиде да ги укине привилегиите за престој во САД на иранските високи функционери и нивните семејства, но останува нејасно како ваквите мерки би се спровеле. Еден командант на Корпусот на чуварите на исламската револуција изјавил дека уште во 2024 година се проценувало оти околу 4.000 деца и роднини на режимски функционери живеат во западни земји.

— реклама —

Иранскиот писател и активист за човекови права Камбиз Гафури оцени дека власта „го претворила Иран во пекол за сопствените граѓани, додека своите деца ги испратила на Запад да живеат безгрижно“, додавајќи дека огромно мнозинство граѓани би поддржале нивно враќање во земјата доколку се одржи референдум.

— реклама —

Меѓу посочените случаи е и ќерката на Лариџани, која до неодамна работела како доцент на Медицинскиот факултет на Универзитетот Емори во Атланта, но ѝ бил прекинат работниот однос по интернет-петиција што барала нејзина депортација. Синот на Мохамад-Џавад Лариџани е професор на Универзитетот Глазгов Каледонијан во Велика Британија, додека неговиот брат работи како директор во Кралската банка на Канада во Ванкувер.

Нејзината внука на поранешниот ирански претседател Хасан Рохани, Маријам Ферејдун, работи во „Дојче банк“ во Лондон, каде што, според опозициски извори, ги следи финансиските текови од Блискиот Исток. Во САД живее и Иса Хашеми, син на поранешната политичарка Масуме Ебтекар, позната како портпаролка на студентите кои во 1979 година држеа американски дипломати како заложници во Техеран. Во Америка престојуваат и деца на други високи функционери, меѓу кои и Махди Зариф, син на поранешниот министер за надворешни работи Мохамад Џавад Зариф, за кого петиција тврди дека живеел во луксузна куќа на Менхетен вредна 16 милиони долари.

— реклама —

Аналитичарите оценуваат дека западниот начин на живот на потомците на елитата е во остар контраст со идеолошките пораки што ги промовираат нивните родители во Иран. Според Ватанка, суштината на критиките е токму лицемерието – исламскиот политички поредок со децении проповеда строги правила на однесување, додека децата на елитата живеат сосема поинаков живот во странство.

Тој додава дека западните земји можеби нема лесно да се одлучат на депортации, бидејќи ваквите лица можат да имаат и потенцијална разузнавачка вредност. Воедно, Западот нема јасно дефинирана политика за третман на потомците на режимската елита, избегнувајќи колективно казнување или санкции врз основа на потекло.