Една недела по почетокот на американско-израелската војна против Иран, која го турна Блискиот Исток во сериозна нестабилност, претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, се соочува со сè поголем број ризици и предизвици. И покрај почетните воени успеси, меѓу кои и ликвидацијата на иранскиот врховен лидер Али Хамнеи и силните напади врз иранските сили, останува неизвесно дали тие ќе се претворат во јасна геополитичка победа.
Според анализа на Ројтерс, кризата брзо се претворила во поширок регионален конфликт кој може да доведе до долготрајно американско воено ангажирање со непредвидливи последици – сценарио што Трамп во текот на своите мандати настојуваше да го избегне.
Аналитичарите предупредуваат дека конфликтот со Иран може да има сериозни последици и за глобалната економија и за политичката позиција на Републиканската партија пред американските меѓуизбори. Трамп, кој на власт дојде со ветување дека ќе ја држи Америка подалеку од „непотребни војни“, сега се наоѓа на чело на конфликт што многу експерти го сметаат за војна без непосредна закана за САД.
Дополнителна неизвесност создаваат и променливите пораки од Вашингтон за тоа дали целта е смена на власта во Техеран. На почетокот Трамп сугерираше дека падот на иранскиот режим е можен исход, но подоцна тоа не го спомнуваше како приоритет. Подоцна, пак, изјави дека САД ќе имаат улога во изборот на следниот ирански лидер и побара „безусловна предавање“ од Иран.
Во меѓувреме, конфликтот се проширува во регионот. Иран возвраќа со напади врз Израел и други соседни земји, а либанската организација Хезболах повторно ги засили судирите со Израел, отворајќи уште еден фронт во конфликтот.
Иако американските загуби засега се ограничени на шест загинати војници, Трамп не ја исклучи можноста за испраќање копнени сили. Во интервју за списанието Time тој изјави дека е можно да има жртви и предупреди дека не може целосно да се исклучат напади инспирирани од Иран на американска територија.
Некои аналитичари сметаат дека администрацијата на Трамп погрешно проценила дека операцијата против Иран ќе се одвива брзо, како акцијата во Венецуела на почетокот на годината, кога американските сили го заробија претседателот Николас Мадуро. Но Иран се покажа како многу посилен и подобро организиран противник.
Дополнителна загриженост предизвикува заканата на Иран да го блокира Ормускиот Теснец, клучен морски премин низ кој минува околу една петтина од светската нафта. Танкерскиот сообраќај веќе е запрен, што може да предизвика сериозни економски последици ако кризата продолжи.
Колку ќе трае војната засега е непознато. Трамп изјави дека операцијата може да трае четири или пет недели, или „колку што ќе биде потребно“, без да даде јасно објаснување што би следувало по тоа. Аналитичарите предупредуваат дека токму времетраењето на конфликтот ќе биде клучно за неговите последици врз регионот и врз глобалната економија.
