Социјални психолози во САД откриле дека дури една третина од испитаниците веруваат дека светот ќе заврши во текот на нивниот живот – податок кој, освен што звучи загрижувачки, има директно влијание врз начинот на кој луѓето реагираат на глобалните кризи.
Истражувањето, пренесено од Дојче Веле, покажува дека ваквите убедувања не се само апстрактни мисли, туку фактор кој го обликува чувството на лична одговорност и подготвеноста за дејствување.
Социјалниот психолог Метју Биле од Универзитетот во Калифорнија објаснува дека луѓето различно го замислуваат крајот – од целосно уништување на планетата, преку колапс на цивилизацијата, до трансформација што може да доведе и до „нова“ или подобра реалност.
Истражувачите утврдиле дека ставовите зависат од четири клучни фактори: колку блиску се чувствува крајот, како се замислува дека ќе се случи, дали поединецот верува дека има влијание врз исходот и што очекува да следи потоа.
На пример, луѓето кои сметаат дека крајот е „во Божји раце“ се помалку подготвени да поддржат политики за справување со климатските промени или други глобални ризици. Слично, ако некој не верува во заедничка иднина, помала е веројатноста да поддржи колективни мерки, како што се даноци за намалување на емисиите.
Студијата опфатила повеќе од 3.000 испитаници од САД и Канада, со различна верска и социјална позадина. Анализирани биле нивните ставови за економски, еколошки, геополитички, социјални и технолошки ризици.
Резултатите покажуваат дека иако за мнозинството крајот на светот е „далечен и апстрактен“, за секој трет испитаник тој е лична и непосредна реалност. Овие луѓе, според истражувањето, повеќе се плашат од глобалните закани, но и почесто се подготвени да поддржат драстични мерки за нивно спречување.
Сепак, постои и друга страна. Начинот на кој луѓето го доживуваат „крајот“ може да им помогне полесно да се справат со неизвесноста. Оние кои веруваат дека по катастрофата следи некаква обнова или „утопија“, покажуваат поголема психолошка отпорност.
Истражувањето заклучува дека размислувањето за апокалипса не е само индивидуален феномен, туку колективен процес – кој влијае врз општествените одлуки, политиките и начинот на кој човештвото се соочува со сопствените кризи.
