Новата царина од три евра за мали пратки, која Европската унија ја воведе на 1 јули, веќе довела до пад на увозот од 30 до 40 отсто, особено кај пратките од Кина.
Мерката се однесува на пратки со вредност под 150 евра, кои досега беа ослободени од царински давачки.
Со години евтини производи од платформи како Shein, Temu и AliExpress директно стигнуваа до европските потрошувачи. Брисел реши да го ограничи овој модел поради масовниот увоз на евтина облека, електроника и други производи, но и поради забелешките за нелојална конкуренција и безбедност на производите.
Фиксната давачка од три евра по категорија производ е првата конкретна мерка во таа насока.
Француското Министерство за економија објави царински податоци според кои бројот на увезени мали пакети во ЕУ се намалил за 30 до 40 отсто откако мерката стапила во сила.
Пад има и кај продажбата на најголемите платформи. Меѓу јуни и јули продажбата на Temu се намалила за 50 отсто, на AliExpress за 37 отсто, а Shein бележи пад од 15 отсто.
Shein, според информациите, планира отворање нов магацин во Полска, со што дел од стоката би се испорачувала директно од територијата на ЕУ и би се избегнал дел од царинскиот товар на границите.
ЕУ ја оправдува мерката со две главни причини – заштита на европските трговци и поголема безбедност на потрошувачите.
Во текот на 2025 година во Европската унија влегле 5,9 милијарди артикли со мала вредност, што во просек е повеќе од 16 милиони пакети дневно.
Според ставот на европските институции, ваквиот модел ги ставал домашните трговци во понеповолна положба, бидејќи тие мораат да плаќаат давачки и да ги исполнуваат сите регулаторни и безбедносни барања.
Дополнителен проблем се производите што не ги исполнуваат европските стандарди. Истражување од 2025 година покажало дека повеќе од 60 отсто од проверените производи со мала вредност не биле усогласени со правилата и безбедносните стандарди на ЕУ.
Новата царина е привремена мерка и претставува вовед во поширока реформа на царинскиот систем што е планирана за 2028 година.
Можно е веќе во ноември да следува нов чекор, бидејќи во ЕУ се разгледуваат и дополнителни долгорочни надоместоци за покривање на трошоците за обработка на огромниот број пратки.
Останува да се види дали новите правила трајно ќе го намалат увозот од Кина или големите платформи ќе се приспособат преку магацини во ЕУ, преземање на дел од трошокот или вградување на давачката во крајната цена на производите.
