ВАЈЦ

Аларм во Софија: Вајц повторно работи за Македонија

Амандманите за извештајот на Томас Вајц за Македонија во Европскиот парламент повторно запалија црвен аларм во Софија. Најзагрижениот за бугарската кауза БГНЕС објави подолга реакција во која оценува дека барањето Европскиот совет да каже каков е правниот статус на вториот протокол потпишан меѓу Бугарија и Македонија е обид нашата држава да почне преговори со ЕУ без да го исполни условот од Преговарачката рамка – Бугарите да влезат во Уставот.„Известувачот на Европскиот парламент за Северна Македонија, Томас Вајц, поднесе предлог за амандман на својот последен извештај, со кој го доведува во прашање вториот протокол кон Договорот меѓу Бугарија и Северна Македонија, кој самата ЕУ го посочи како дел од Преговорната рамка. Со амандманот 108, Вајц предлага текстот на идната резолуција да биде напишан така што Европскиот парламент ‘ја повикува правната служба на Советот итно да ги разјасни сите двосмислености во врска со правниот статус на вториот билатерален протокол кон Договорот за добрососедство и пријателство меѓу двете земји во врска со процесот на пристапување’“.Текст што звучи безопасно сам по себе, но зошто е пречка? Протоколот експлицитно наведува дека следната меѓувладина конференција, која ја завршува фазата на отворање преговори, ќе се одржи дури откако Северна Македонија ќе ги вклучи Бугарите во својот устав. Протоколот беше усвоен во рамките на Вториот состанок на Заедничката меѓувладина комисија според член 12 од Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Бугарија и Северна Македонија, одржан во Софија на 17 јули 2022 година.Целта на овој текст е да се започнат преговори за пристапување на Северна Македонија без Скопјe да ги исполни своите обврски и пред Бугарите да бидат вклучени во нивниот основен закон. Не може, а да не предизвика загриженост тоа што барањето на Томас Вајц целосно одговара на политиката на северно македонскиот премиер, како и на претседателката Гордана Силјановска-Давкова, коментира во анализата БГНЕС.Медиумот притоа потсетува дека минатата година, поранешната пратеничка Лилјана Поповска, која е поврзана со поранешниот премиер Никола Груевски, покрена постапка за оспорување на вториот протокол.„Нејзината жалба беше прифатена на разгледување од страна на Уставниот суд на Северна Македонија во краток рок. Поповска тврди дека протоколот е во спротивност со Уставот, има неточна правна форма и влијае на прашања поврзани со идентитетот. Сепак, судот не се изјасни за него ни половина година подоцна. Тука се поставува разумното прашање дали известувачот на ЕП сака правната служба на Советот да донесе одлука наместо Уставниот суд во Скопје, така што евентуалната поволна оценка во корист на Северна Македонија би се претставила како ‘европска’ одлука, а не како обид на земја-кандидат да ги заобиколи условите“, пишува БГНЕС.БГНЕС, исто така, потсетува на ставовите на Македонија во врска со процесот на подготовка на минатогодишниот извештај за Северна Македонија, повторно напишан од Томас Вајц, од кој стана јасно дека македонскиот премиер однапред имал доверливи внатрешни информации во реално време за текстовите во документот. Во својот извештај оваа година, Вајц го повторува својот повик „за зајакнување на способноста на ЕУ да дејствува преку воведување делумно гласање со квалификувано мнозинство во областите поврзани со процесот на пристапување, вклучително и со укинување на барањето за едногласност во средните фази од процесот на проширување за одлуки за отворање и затворање на поединечни преговарачки групи и поглавја…“Но, она што многу ги иритира во Софија е амандманот 214, во кој известувачот ја нагласува „обврската на сите земји-членки на Советот на Европа, вклучувајќи ги земјите-членки на ЕУ, како и земјите-кандидатки и потенцијални кандидатки, брзо да ги спроведат преостанатите пресуди на Европскиот суд за човекови права (ЕКЧП)“, додавајќи дека сите законски измени мора да бидат во согласност со меѓународните стандарди, препораките на Венецијанската комисија и Европската комисија против расизам и нетолеранција (ЕКРИ).„Загриженоста на Вајц за спроведувањето на пресудите на ЕКЧП е пофална, но ваквите формулации немаат место во документ чија единствена функција е да ја утврди подготвеноста на Скопје да биде дел од демократските европски држави. На сите им е јасно дека иако земјите-членки не се експлицитно споменати, текстот на Предлогот 214 јасно се однесува на Бугарија и групата случаи на ОМО ‘Илинден’ во ЕСЧП. Неприфатливо е известувач на Европскиот парламент да наметнува обврски на земја-членка или да ја оценува во рамките на извештај за земја-кандидат. Овие текстови се целосно во согласност со реториката на Скопје, со која Вајц ги доведува во прашање веќе договорените елементи на преговарачката рамка, а од друга страна, Северна Македонија не ги почитува препораките на Венецијанската комисија и ЕКРИ“, коментира БГНЕС.Според медиумот, обидот да се заобиколи едногласноста при донесувањето одлуки во врска со процесот на преговори со земја-кандидат, која со години одбива да се придржува до Преговарачката рамка усвоена од неа, е целосно неприфатлив.„Кога Томас Вајц го подготвуваше минатогодишниот извештај за Северна Македонија, ниту еден претставник на Бугарија во европските институции не презеде одговорност за вклучување на формулацијата ‘македонски идентитет и јазик’ во неговата конечна верзија во Комитетот за надворешни работи (АФЕТ), за што Европскиот парламент нема надлежност да се изјаснува. Требаше да се гласа на пленарна седница за текстовите излобирани од Скопје да бидат отстранети од резолуцијата. Овој пат, согласувањето со опцијата за ‘компромис’ или целосното повлекување од амандманите отвора врата за непредвидливи и неконтролирани последици, смета БГНЕС.Затоа, медиумот ги повикува бугарските европратеници да не станат соучесници во напорите на Скопје да не ги исполни своите меѓународни обврски „и да ги префрли последиците од сопствената неспособност врз Софија“. Изборната кампања во Бугарија не ги ослободува бугарските европратеници од политичка одговорност, пишува БГНЕС.

Македонија | пред 1 седмица

Известувачот на ЕП за Македонија: Уставните измени се непроменлив услов за преговори

Уставните измени се непроменлив услов за почеток на вистинските преговори за членство на Македонија во Европската Унија и без нив нема да има напредок на евроинтегративниот пат, изјави европратеникот и известувач за земјава во Европскиот парламент, Томас Вајц.Во интервју за агенцијата БГНЕС, Вајц нагласи дека ова прашање не е предмет на дополнителни преговори и дека претставува јасно утврден услов во рамките на европското законодавство и заклучоците на Советот на ЕУ.„Уставните промени се услов за започнување на вистински преговори за пристапување. Ова не е предмет на преговори. Доколку овие критериуми и услови не се исполнат, нема да има напредок на патот кон пристапување“, изјави Вајц.Тој посочи дека Европската Унија бара во уставот да се вклучат и други малцинства и заедници, нагласувајќи дека почитувањето на правата на заедниците е фундаментален принцип за секоја држава што сака да стане членка на Унијата.Вајц оцени дека Македонија има можност да постигне напредок во овој процес, имајќи предвид дека во наредниот период не се очекуваат избори во земјата.Во интервјуто тој се осврна и на состојбата со владеењето на правото и борбата против корупцијата, посочувајќи дека се потребни дополнителни напори во овие области. Според него, извештајот на Европскиот парламент ја нагласува и важноста на слободата на медиумите, улогата на граѓанското општество и прашањата поврзани со животната средина.Тој истакна дека Северна Македонија во голема мера е усогласена со надворешната и безбедносната политика на Европската Унија, вклучително и во однос на поддршката за Украина.Вајц предупреди дека во регионот постојат и надворешни влијанија, вклучително и од Русија и Кина, додавајќи дека Европската Унија мора да остане обединета и посветена на проширувањето за да спречи засилување на таквите влијанија.

Македонија | пред 3 седмици

Силјановска за пораката на Вајц: Ние сме рекордери во уставни измени, потребни се гаранции дека нема да има нови барања

Претседателката Гордана Силјановска Давкова на днешната прес-конференција ја искоментира изјавата на господинот Вајц во која што порачува дека Македонија треба да го искористи овој позитивен момент за зачленување во Европската Унија и да ги донесе уставните измениДа, го чув господинот Вајц, но јас исто така имам меморија. Многу пати сум чула за вакви моменти што треба да се искористат. Навистина, моментот и сега постои, бидејќи е врзан и за членството на Украина и на Молдавија, се разбира, јас во системот на поделба на власта не се осудувам да давам совети дали и кога треба да се усвојат уставните измени, јасен е Уставот, дека пратениците ги претставуваат граѓаните и гласаат по сопствено уверување. Освен тоа, ќе го повторам она што и повеќе пати сум го кажала, ние сме рекордери во уставни измени, исто така и овој пат повторно се бара уставна измена, се разбира дека нашиот став е за неопходноста, од нужноста, од гаранции, дека нема повторно да се појави нов многу погоден момент и уште едно барање за уставни измени. Ништо не би имала против уставни измени, доколку навистина се работи за одредби врзани за копехагенските критериуми или ако сакате во случајов за надминување на дискриминација или за гарантирање на малцински права. Македонскиот устав влегува во категоријата на устави кои се силни гаранции на малцинските права, што не е случај со многу други устави, па и со, можеби, најголемиот број устави на земји што се членки на Европската Унија“, вели Силјановска.

Македонија | пред 1 месец

Вајц: Македонија да испорача реформи, а ЕУ да ги исполни своите обврски

Од суштинско значење за евроинтеграцјата на државата, особено во контекст на новата геополитичка реалност е сите политички актери, особено Владата да даваат опипливи резултати во клучните области, а во исто време ЕУ и нејзините држави-членки мора ги исполнат своите обврски, целосно да ја поддржат земјата, вклучително и преку активен дипломатски ангажман за да ѝ помогнат да напредува во исполнувањето на сопствените обврски, нагласува известувачот на Европскиот Парламент за Македонија, европратеникот Томас Вајц во годишниот нацрт-извештај за напредокот на државата, кој следната недела, на 26 февруари ќе го презентира гпред Комитетот за надворешни работи на ЕП (АФЕТ).Ова ќе биде втор извештај за земјава од 2022 година, по тој минатата година кој беше усвоен од ЕП. Вајц во појаснувачката изјава во нацрт-извештајот нагласува дека оваа година има чест да го презентирам неговиот втор извештај за Северна Македонија и додава дека документот има цел да обезбеди избалансирана и објективна оценка на напредокот на земјата во процесот на пристапување и согласно воспоставената пракса се подготвува како одговор на Пакетот за проширување на ЕК за 2025 година.-Северна Македонија моментално се наоѓа во тешка позиција, бидејќи процесот на пристапување е сопрен. И покрај некои позитивни реформи, напредокот на Реформската агенда на ЕУ – особено во клучни области како владеење на правото, реформите на правосудството и борба против корупцијата е недоволен. Ова се должи на изборната кампања, ограничените капацитети во јавната администрација и недостигот на долгорочна политичка посветеност, вели Вајц.Тој посочува дека не е постигнат напредок во однос на уставните измени, поради загриженост за потенцијални дополнителни билатерални блокади или барања од Бугарија. Смета дека е потребна е итна зголемување на политичка волја од двете страни за да се надмине овој ќорсокак.Вајц нагласува дека во време на големи промени во меѓународниот поредок, особено поради војната на Русија против Украина, ненадејната неизвесност околу иднината на трансатлантската алијанса и пошироките закани за меѓународниот поредок базиран на правила од суштинско значење е Европа да остане обединета.-Во овој геополитички контекст, можат да се појават можности за оживување и забрзување на процесот на пристапување. Сепак, тој процес ќе остане заснован на заслуги и цврсто врзан за напредокот во фундаменталните области, особено владеењето на правото. Затоа од суштинско значење е сите политички актери во Северна Македонија, особено Владата и пратениците од владејачкото мнозинство, да ја препознаат оваа нова итност и да почнат да даваат опипливи, убедливи и искрени резултати во овие клучни области без понатамошно одлагање, нагласи Вајц.Тој истакнува дека напредокот на реформите во областа на владеењето на правото не е важен само за приближување кон членство во ЕУ, туку е клучен и за изградба на просперитетна и отпорна држава, која им служи на сите граѓани.-Функционално владеење на правото и предвидлива, доверлива инвестициска клима се предуслови за одржлив економски развој. Исто така, тоа ќе овозможи земјата и нејзините граѓани целосно да имаат корист од постепените интеграциски процеси и проекти што ги нуди Европската Унија, вели Вајц.Во исто време, ЕУ и нејзините држави-членки, додаде Вајц, исто така мораат да ги исполната своите обврски.-Мораме целосно да ја поддржиме земјата, вклучително и преку активен дипломатски ангажман за да ѝ помогнеме на Северна Македонија да напредува во исполнувањето на сопствените обврски и да ги надмине постојните пречки. Што се однесува до оваа институција, како и во претходниот извештајен период, останувам посветен на поттикнување стабилно, конструктивно, проевропско, продемократско и про-проширувачко мнозинство во поддршка на пристапувањето на Северна Македонија во ЕУ. Очекувам да ја обезбедам поддршката на сите пратеници кои ја споделуваат оваа стратешка цел, смета Вајц.Нацрт-извештајот ќе ги помине сите филтри во ЕП пред да дојд на пленарна седница, а во тој процес може да претрпи амандмански измени, поради што неговата конечна верзија ќе биде позната по минувањето на сите фази во ЕП.Во нацрт извештајот се изразува целосна поддршка за посветеноста на земјава кон членство во ЕУ и за посвтеноста на македонските граѓани за интеграција во ЕУ, но се препорачува дека е потребно обновување на политичката посветеност, вклучително уставните измени, конструктивна меѓупартиска соработка и ефективен парламентарен надзор за напредок на реформите.Во однос на медиуми и граѓанско општество се наведува дека е потребно подобрувања во насока на поголема слобода и независност на медиумите, борба против дезинформации и вклучување на граѓанското општество во реформите.Генералната рамка во однос на основните права е во голема мера на задоволитено ниво, а се посочува дека се потребни подобрувања во областа на родова еднаквост, правата на немнозинските заедници, лицата со попреченост и ЛГТБ заедницата.Во областа на владеењето на правото во нацрт-извештајот се наведува дека политичката поларизација, ограничената меѓупартиска соработка и намалената јавна доверба во институциите продолжуваат да влијаат на спроведувањето на реформите, особено во клучните реформи кои се однесуваат на правосудниот систем и борбата против корупцијата.Во нацрт-извештајот во делот за социјално-економски реформи се поздравуваат првите чекори во спроведувањето на Реформската агенда, но се се наведува дека се потребни дополнителни напори, на пример за активирање на пазарот на труд.Во однос на животната средина, биодиверзитет, енергија и транспорт се поздравува напредокот поврзан со Законот за енергетика и коридорите 8 и 10, а се посочува дека се потребни повеќе инвестиции во транспортот, енергетската инфраструктура и законодавство за животната средина.Во делот за регионална соработка и надворешна политика се поздравува конструктивното учество на земјава во регионот и усогласеноста со надворешната политика на ЕУ и се повикува на доследна посветеност на дијалог и соработка со соседните земји.По презентирањето на нацрт-извешајот на 26 февруари, документот во периодот март-април ќе биде разгледан од сите политички групи, по што следува гласањето за него во АФЕТ во мај, како и гласање на пленарна седница на ЕП пред летната пауза.ЕП лани во јули со 461 глас „за“, 121 „против“ и 107 „воздржани“ го усвои првиот Извештајот на австрискиот европратеник Вајц за Македонија за 2023 и 2024 година, но во него не беше содржана формулацијата „македонски идентитет и јазик“.Во писмена изјава по гласањето Вајц посочи дека земјата е предводник во регионот, покажувајќи вистинска посветеност на вредностите на ЕУ, вклучително и историска промена на името и смели реформи.- Но, нејзиното пристапување е неправедно блокирано предолго поради билатерални спорови, поттикнувајќи ја јавната фрустрација и разочарување од ЕУ - посочи Вајц во изјавата.

Македонија | пред 1 месец

Филипче - Вајц: Местото на Северна Македонија е во ЕУ, не да биде изолирана и заглавена

Претседателот на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија, д-р Венко Филипче, денеска одржа состанок со постојаниот известувач на Европскиот парламент за Северна Македонија, Томас Вајц. На состанокот се разговараше за актуелната политичка состојба и за евроинтеграцискиот процес на државата.Претседателот Филипче изрази благодарност за ангажманот на  ивестувачот на ЕП, Вајц, во следењето на процесот, како и за поддршката на Европската Унија и Европскиот Парламент за европската перспектива на нашата држава.На средбата, Филипче посочи дека статусот во кој се наоѓа евроинтеграцискиот процес на Македонија е сериозно загрижувачки, реформската агенда е закочена, реформите не се спроведуваат, а власта не покажува волја за продолжување на европскиот пат. Тој додаде дека наместо напредок кон европскиот пат, државата поради политиките на власта се соочува со стагнација, блокирани реформи и политики кои ја оддалечуваат државата од европските стандарди.Филипче нагласи дека европската интеграција за Македонија значи процес што го зајакнува владеењето на правото, гради функционални институции и обезбедува подобар живот за граѓаните, а Македонија заслужува да се движи напред, а не да губи време и да остане изолирана.Воедно, Филипче порача дека СДСМ останува цврсто посветена на европските вредности и реформи, бидејќи иднината на Македонија во Европската Унија, тоа е клучот за подобра, праведна, просперитетна и напредна држава, за подобра иднина за сите граѓани.

Македонија | пред 1 месец

Уставни измени по изборите, eвропратеникот Томас Вајц: Македонија покажува напредок, но без уставни измени нема почеток со ЕУ

Македонската Влада постепено ги спроведува обврските поврзани со малцинствата, безбедноста и инфраструктурните проекти, но земјата сè уште нема направено вистински пробив на европскиот пат, оцени известувачот на Европскиот парламент за Северна Македонија, австрискиот европратеник Томас Вајц.„Северна Македонија и понатаму е блокирана од Бугарија. За жал, прашањата поврзани со идентитетот го кочат напредокот на земјата“, изјави Вајц за Европската новинска редакција (ЕНР), дел од која е и МИА.Тој изрази надеж дека по локалните избори ќе бидат усвоени уставните измени за внесување на бугарската заедница во Уставот, што, како што рече, ќе го отвори патот за вистинско започнување на преговорите со Европската Унија.„Македонија е формално дел од пристапниот процес, но реално преговорите сè уште не се почнати. Тоа мора да се случи наскоро, за земјата да остане на вистинскиот пат“, порача Вајц.Западен Балкан – различна динамика на напредокГоворејќи за останатите земји од регионот, Вајц оцени дека Црна Гора би можела да стане 28. членка на Унијата до 2029 година, поради брзите реформи, додека Албанија, според него, бележи напредок и во борбата против корупцијата и во владеењето на правото.За Босна и Херцеговина, европратеникот оцени дека земјата се соочува со „длабока политичка нестабилност и недостиг од модерна граѓанска држава“.Во однос на Србија и Косово, Вајц истакна дека двете страни мора меѓусебно да се признаат за да продолжат на европскиот пат.„Проблемот на Србија не е само Косово, туку и назадувањето во демократијата, медиумските слободи и независноста на судството. Србија стана заробена држава, во која институциите се под контрола на партијата на претседателот Александар Вучиќ“, изјави Вајц.Тој додаде дека се сомнева во искрената намера на српската влада за влез во ЕУ.„Ако сакаме да го интегрираме регионот, мора да разговараме со српскиот народ, но не сум сигурен дека владата на Вучиќ навистина сака членство. Тој седи не само на две, туку на најмалку три столчиња – меѓу Кина, Русија, ЕУ и неговиот проект ‘српски свет’“, изјави Вајц.

Македонија | пред 5 месеци