Ново научно истражување покажува дека мозокот започнува да носи одлуки пред човекот свесно да почувствува дека избрал нешто, а притоа користи ист механизам без разлика дали станува збор за слободен избор или за ситуација во која нема друга опција.
Студијата објавена во списанието Imaging Neuroscience открива дека мозокот во двата случаи функционира преку процес наречен „акумулација на докази“. Тоа значи дека мозокот постепено собира информации за достапните опции сѐ додека една од нив не достигне праг по кој следува одлука.
Научниците со помош на ЕЕГ ја следеле електричната активност на мозокот кај 50 испитаници. Тие имале задача или да изберат балон со одредена боја меѓу повеќе понудени, или да ја изберат единствената достапна боја.
Резултатите покажале дека мозочниот сигнал се однесувал речиси идентично во двата случаи – постепено растел до моментот на одлука. Тоа укажува дека мозокот не користи различен систем за „слободни“ и „присилни“ избори, туку ист основен механизам.
Овие сознанија потсетуваат на познатите експерименти на Бенџамин Либет од 1980-тите, според кои мозочната активност поврзана со одлука започнува стотици милисекунди пред човекот да стане свесен за намерата да дејствува.
Сепак, дел од научниците сметаат дека тоа не ја поништува слободната волја, туку само покажува како таа физички се реализира во мозокот. Според нив, иако процесот е автоматски, содржината на одлуките произлегува од нашите искуства, вредности, цели и лични преференции.
Новото истражување повторно ја отвора дебатата: ако мозокот одлучува пред свеста, што навистина значи дека некоја одлука е „наша“?
