За една недела, на 12 април, во Унгарија ќе се одржат парламентарни избори кои се оценуваат како едни од најнеизвесните и најзначајните за Европската унија оваа година. По 16 години континуирана власт на премиерот Виктор Орбан и неговата партија „Фидес“, шансите за политички пресврт се поголеми од кога било досега.
Орбан во изминатите години изгради модел на таканаречена „илиберална демократија“, консолидирајќи контрола врз институциите и маргинализирајќи ја опозицијата. Неговите позиции, особено во однос на војната во Украина, го поставија како проблематичен партнер за Брисел, но и како значаен сојузник на политиките на Доналд Трамп.
Сепак, изборите овојпат се разликуваат од сите претходни. Според анкетите, водство бележи десноцентристичката партија „Тиса“, предводена од поранешниот член на „Фидес“, Петер Магјар, која во пресрет на гласањето има поддршка што надминува 55 проценти.
Политичката сцена во Унгарија практично се сведува на директен дуел меѓу „Фидес“ и „Тиса“, без трета релевантна опција. Ова ги прави изборите први вистински неизвесни од 2010 година, кога Орбан повторно дојде на власт.
Аналитичарите оценуваат дека „Тиса“ претставува своевидна реинкарнација на „Фидес“ од неговите поранешни години, со кадри кои имаат искуство во европските институции и корпоративниот сектор. Токму тоа ѝ дава кредибилитет како сериозен предизвикувач на актуелната власт.
Дополнително, изборниот систем во Унгарија традиционално го фаворизира победникот, што значи дека победничката партија ќе обезбеди и апсолутно мнозинство во парламентот.
Отворено останува прашањето како Орбан би реагирал во случај на пораз по долги години власт. Според проценките, тој би ја прифатил изборната волја и би преминал во опозиција, каде, според дел од аналитичарите, дури би имал и подобра позиција за политичко реорганизирање во услови на очекувана економска криза.
Изборите во Унгарија се следат со големо внимание и во Брисел, бидејќи нивниот исход може значително да влијае врз односите во Европската унија, но и врз пошироката политичка динамика на континентот.
