Претстојната одлука на Врховниот суд на САД за користењето на вонредните царински овластувања на поранешниот претседател Доналд Трамп може сериозно да ги потресе финансиските пазари, особено доколку судиите решат да ги поништат воведените царини.
Одлуката, која би можела да биде објавена уште утре, ќе утврди дали Трамп имал право да се повика на Законот за меѓународни вонредни економски овластувања (IEEPA) за да воведе царини без одобрување од Конгресот, пренесува Reuters.
Илјадници компании бараат поврат на пари
Додека Врховниот суд се подготвува да реши за судбината на поголемиот дел од царините, илјадници компании веќе поднеле тужби против државата, надевајќи се на поврат на дел од милијардите долари што досега ги платиле по основ на царини. Судските записи покажуваат дека во правната битка се вклучени над 1.000 корпоративни субјекти од речиси сите сектори на економијата.
Бранот тужби започнал по рочиштето одржано на 5 ноември, кога судиите јавно покажале скептицизам кон клучната трговска политика на Трамп. Анализите покажуваат дека најголем дел од компаниите што тужат се со седиште во САД, распоредени во речиси 40 сојузни држави, со најголема застапеност од Њујорк и Калифорнија. Помал број тужители доаѓаат од Канада, Сингапур и неколку европски земји.
Кои компании се вклучени?
Меѓу јавно познатите компании што поднеле тужби се Costco, Goodyear, EssilorLuxottica, како и Dole Fresh Fruit, e.l.f. Cosmetics и J. Crew. Најзастапени се производителите и дистрибутерите на облека и текстил, автомобилската индустрија, како и компании од областа на индустриска и електрична опрема. Дел од тужителите се јавни компании чии акции се тргуваат на берза, но повеќето се приватни фирми.
Страв од силни пазарни потреси
Инвеститорите и аналитичарите предупредуваат дека укинувањето на царините и можниот масовен поврат на пари може да има сериозни последици за државните приходи, пазарот на обврзници и берзите. Според проценките, увозниците би можеле да добијат поврат од 150 до 200 милијарди долари.
„Никогаш не сме виделе одлука со вакво економско влијание“, изјави Еди Габур, извршен директор на KEY Advisors Wealth Management. Тој предупреди дека враќањето на сите царини би значело „исцрпување на ликвидноста од системот“.
Оптимизам, но и претпазливост
Дел од инвеститорите веруваат дека укинувањето на царините краткорочно би ги поттикнало акциите, особено во малопродажбата, стоките за широка потрошувачка и електрониката. Сепак, други предупредуваат дека секој позитивен ефект може да биде краткотраен, бидејќи администрацијата би можела да најде алтернативни правни механизми за повторно воведување царини.
Самиот Трамп изјави дека поништувањето на царините би било „економска катастрофа“. Според проценките на JPMorgan, годишните приходи од царини би можеле да паднат од околу 350 на 250 милијарди долари, што повторно ги отвора прашањата за фискалната стабилност на САД.
Одлуката на Врховниот суд се очекува со големо внимание, бидејќи нејзините последици би можеле да се почувствуваат далеку надвор од американските пазари.
