Можен договор меѓу Иран и Оман би можел значително да го промени режимот на пловидба низ Ормускиот Теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта и природен гас, јавуваат регионални извори и Ројтерс.
Според информациите, предлогот е дел од пошироките напори за ставање крај на петмесечниот конфликт меѓу Иран и Соединетите Американски Држави. Доколку биде постигнат договор, бродовите што влегуваат и излегуваат од Персискиот Залив би можеле да пловат низ иранските територијални води, што би му дало на Техеран значително поголема улога во контролата на сообраќајот низ Ормускиот Теснец.
Таквиот развој би претставувал една од најголемите геополитички промени во регионот во последните години. Засега, американската администрација не го коментираше предлогот.
Американскиот претседател Доналд Трамп претходно изјави дека договорот за повторно отворање на Ормускиот Теснец е блиску, иако американски претставници во повеќе наврати нагласуваа дека Вашингтон не би прифатил Иран да воспостави контрола врз една од најважните светски енергетски поморски рути.
Пред почетокот на конфликтот, пловидбата низ Ормускиот Теснец се одвиваше слободно и без дополнителни надоместоци. Според Ројтерс, евентуален договор што би му овозможил на Иран поголемо влијание врз сообраќајот низ теснецот би значел значајно поместување на регионалниот баланс на силите во корист на Техеран.
Во изминатите недели Иран и Оман воделе билатерални разговори за идниот режим на пловидба низ теснецот, со кој двете држави управуваат преку своите крајбрежја. Иранските власти соопштија дека во преговорите е постигнат „значителен напредок“.
Во меѓувреме, Иран повторно ги предупреди земјите од Персискиот Залив дека евентуален нов американски напад врз иранска територија би можел да биде проследен со одговор насочен кон енергетската инфраструктура во регионот.
„Пораката беше недвосмислена – доколку САД ја нападнат иранската инфраструктура, следува одговор со напади врз енергетски објекти во Заливот и други регионални цели“, изјавил еден од изворите запознаени со разговорите.
Трамп, пак, на собир во Лас Вегас порача дека дипломатското решение останува негов приоритет и дека повеќе би сакал да се постигне договор отколку конфликтот дополнително да ескалира.
Според иранските власти, од почетокот на воените дејствија на 28 февруари загинале повеќе од 3.400 лица, додека САД соопштија дека во конфликтот животот го загубиле 18 американски војници.
