Помина еден месец откако Соединетите Американски Држави и Израел започнаа воени операции во Иран, конфликт што ја дестабилизираше регијата, ги наруши глобалните синџири на снабдување и предизвика раст на цените на нафтата. Нападите врз енергетската инфраструктура продолжуваат, додека поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец и натаму е блокиран.
Американскиот претседател Доналд Трамп постави пет клучни цели за завршување на војната, но сега најавува дека САД наскоро би можеле да ја „приведат кон крај“ операцијата, иако дел од тие цели остануваат нејасни или неисполнети, пишува Euronews.
Според извештаите, американските и израелските удари значително ги ослабнале иранските воени капацитети и ликвидирале десетици високи функционери. Сепак, овие тактички успеси не гарантираат исполнување на стратешките цели, особено ако САД се повлечат додека Исламската револуционерна гарда и натаму има значајна улога во земјата.
Една од главните цели беше уништување на иранските ракетни способности. Трамп тврди дека околу 90 проценти од ракетите и лансирните системи се уништени, но Иран и понатаму изведува напади со дронови и ракети, вклучително и врз Израел и американски бази во регионот. Во неодамнешен напад врз база во Саудиска Арабија беа ранети десет американски војници.
Паралелно, нападите врз иранската одбранбена индустрија не го спречија Техеран да продолжи со производство и користење на оружје. Аналитичарите сметаат дека оваа цел е тешко остварлива, бидејќи производството на дронови може да се одвива во мали и дисперзирани капацитети.
Во однос на морнарицата, САД тврдат дека оштетиле или уништиле над 150 ирански пловила, но поморската закана не е целосно елиминирана, а Ормускиот теснец останува под ризик.
Прашањето за нуклеарната програма останува едно од најчувствителните. Иако претходно тврдеше дека програмата е уништена, администрацијата сега предупредува дека Иран бил блиску до производство на нуклеарно оружје. Се разгледува и можноста за преземање на обогатениот ураниум, што би барало сложена и ризична копнена операција.
Како дополнителна цел, Трамп ја истакна и заштитата на сојузниците на Блискиот Исток, меѓу кои Израел, Катар, Обединетите Арапски Емирати, Бахреин и Кувајт. Сепак, останува нејасно како ќе се обезбеди стабилноста на поморските рути и безбедноста на овие земји.
Иако официјално не е прогласена, темата за промена на режимот во Иран постојано се провлекува во изјавите на Трамп, кој тврди дека иранското раководство е „десеткувано“. Во исто време, Вашингтон наводно води разговори со делови од иранските власти, додека Техеран јавно одбива преговори.
Еден месец по почетокот на војната, останува нејасно дали најавениот крај на операцијата ќе донесе стабилизација или ќе отвори нова фаза на неизвесност во регионот.
