Криминалните предмети застаруваат, корупцијата останува сериозен проблем – Европската комисија со критики за Македонија

Македонија не постигнала напредок во борбата против корупцијата, случаите на висока корупција продолжуваат да се одолговлекуваат и често застаруваат, а независноста на судството и понатаму е поткопана од мешање на други гранки на власта. Ова се дел од сериозните забелешки во најновиот извештај на Европската комисија за земјава, објавен денеска, 4 ноември 2026 година.

Европската комисија оценува дека корупцијата останува широко распространета и претставува сериозна причина за загриженост. Во извештајот се наведува дека измените на Кривичниот законик од јануари 2026 година, кои се однесуваат на злоупотребата на службената положба и злосторничкото здружување, не ги отстраниле соодветно негативните последици од измените во 2023 година, туку дополнително придонеле за правна несигурност.

Особено загрижувачка е оценката дека предметите за корупција на високо ниво и натаму се соочуваат со одложувања и често завршуваат со застарување. Според Комисијата, тоа придонесува за перцепцијата дека сторителите остануваат неказнети.

— реклама —

Европската комисија бара поефикасни истраги, обвиненија и правосилни пресуди во случаите на висока корупција, како и поефикасно одземање на имотот стекнат со криминал. Забелешки има и за Државната комисија за спречување на корупцијата, од која се бара поактивно да открива потенцијални случаи на незаконско постапување.

Ниту состојбите во судството не добиле позитивна оценка во целина. Иако е забележан одреден напредок преку донесување нови закони, Европската комисија предупредува дека независноста и финансиската автономија на судството се поткопуваат од постојаното мешање на други гранки на власта, како и од сериозниот недостиг на финансиски средства и кадар.

Во делот за слободата на изразување, Европската комисија констатира дека Македонија не постигнала напредок. Регулаторот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги и јавниот радиодифузен сервис продолжуваат да се соочуваат со проблеми, пред сè поради ограничената финансиска и административна автономија и нередовното финансирање.

— реклама —

Брисел бара поголема транспарентност на медиумската сопственост, јасни правила за распределување јавни средства за државно рекламирање и ефикасно постапување по заканите и нападите врз новинарите.

Критики има и за политичките реформи. Европската комисија констатира дека не е постигнат напредок во усвојувањето на уставните измени предвидени со заклучоците на Советот на Европската Унија од 2022 година, кои се поврзани со продолжувањето на пристапниот процес.

— реклама —

Во извештајот се наведува и дека политичката поларизација продолжува да го отежнува носењето важни реформски закони, додека Собранието повторно не успеало да ја усвои својата годишна агенда. Дополнително, се зголемила употребата на скратени законодавни постапки.

Европската комисија предупредува и дека родово базираното насилство останува сериозен проблем во областа на човековите права, вклучително и семејното насилство, психолошкото, економското и дигиталното насилство, како и фемицидот.

Сепак, извештајот не содржи само негативни оценки. Забележан е одреден напредок во функционирањето на судството, дигитализацијата и образованието, додека Македонија ја задржала целосната усогласеност со заедничката надворешна и безбедносна политика на Европската Унија.

— реклама —

Во економскиот дел се констатира ограничен напредок во развојот на функционална пазарна економија, со забелешки за инфлацијата, управувањето со јавните инвестиции и структурните проблеми на пазарот на трудот.

Најновиот извештај покажува дека, и покрај одредени законски и институционални поместувања, Македонија и понатаму се соочува со сериозни предизвици во владеењето на правото, борбата против корупцијата и обезбедувањето независни институции.

Оценките на Европската комисија се однесуваат на периодот од 1 септември 2025 до 1 септември 2026 година.