Големо подрачје во Северниот Атлантик, јужно од Гренланд и Исланд, со децении ги збунува научниците. Додека поголемиот дел од светските океани се загреваат како последица на климатските промени, оваа област станува сè постудена.
Нова студија, пренесена од Си-Ен-Ен, сугерира дека зад овој необичен феномен стои слабеењето на Атлантската меридионална циркулација (AMOC) – еден од најважните системи на океански струи на планетата. Според истражувањето, таканаречената „студена дамка“ од 1900 година досега се изладила за речиси еден степен Целзиус.
AMOC функционира како огромна транспортна лента која носи топла вода од тропските предели кон север, каде што таа се лади, тоне и повторно се движи кон југ. Научниците предупредуваат дека глобалното затоплување и топењето на мразот внесуваат големи количества слатка вода во океанот, нарушувајќи ја рамнотежата што го одржува овој систем.
Доколку дојде до сериозно слабеење или колапс на AMOC, последиците би можеле да бидат драматични – забрзано покачување на нивото на морето долж источниот брег на САД, значително заладување во Европа и нарушување на монсунските циклуси во Африка, што би предизвикало долготрајни суши.
Авторите на студијата комбинирале сателитски и теренски податоци со климатски модели и утврдиле дека ладењето не се случува само на површината, туку и во подлабоките слоеви на океанот, каде што влијанието на атмосферските услови е многу помало.
Професорот Стефан Рамсторф од Универзитетот во Потсдам, еден од авторите на истражувањето, вели дека сите показатели упатуваат на влијанието на AMOC врз оваа појава. Според него, постојат и други докази дека овој систем денес е најслаб во последните околу илјада години.
Сепак, дел од научната заедница повикува на претпазливост. Истражувачите посочуваат дека и понатаму постојат одредени неизвесности поради ограничените теренски податоци и дека ќе бидат потребни дополнителни анализи за целосно да се разбере феноменот.
И покрај тоа, новата студија дополнително ги засилува предупредувањата дека климатските промени веќе влијаат врз клучните природни системи на Земјата, а последиците би можеле да бидат почувствувани далеку надвор од границите на Северниот Атлантик.
