Повеќе од една деценија откако мистериозните дупки првпат беа откриени во западен Сибир, научниците продолжуваат да развиваат нови теории за нивното потекло – од експлозии на гас до удари од метеори. Тим геонаучници од Универзитетот во Осло, предводен од Хелге Хелеванг, сега изнесе нов модел кој би можел да објасни зошто овие дупки се формирале исклучиво на полуостровите Јамал и Гидан, а не во други арктички региони со пермафрост.
Првиот кратер беше откриен на сибирскиот полуостров Јамал во 2014 година. Тој имаше пречник од околу 30 метри и длабочина од над 50 метри, со ѕидови толку рамни што можеше да се помисли дека се ископани со машини. Досега се откриени осум такви гигантски дупки во тој регион, а бидејќи научниците ги поврзуваат со климатските промени, можно е наскоро да се појават уште.
Ако процесите во пермафростот, предизвикани од климатските промени, беа одговорни за ерупциите, се очекуваше кратерите за емисија на гасови (GEC) да се формираат и на други места во областите на пермафростот кои содржат гасни хидрати, земјен мраз или криопеги. Меѓутоа, тоа не е случај, пишуваат Хелеванг и неговиот тим.
Тие откриле дека за подземна експлозија доволна сила може да биде комбинација од топлина и природен гас под пермафростот – оној што истекува од системи на раседи во карпите длабоко под мразот на полуостровите Јамал и Гидан. Ова има смисла, со оглед на тоа што овие полуострови се над една од најголемите резерви на природен гас во светот.
