Затворањето на Ормускиот теснец поради конфликтот меѓу САД, Израел и Иран предизвика сериозен потрес на глобалниот пазар на нафта, што директно ја погоди авиоиндустријата и доведе до драматичен раст на цените на горивото и авионските билети.
Цената на авионското гориво во февруари изнесувала околу 96 долари по барел, а до 20 март се искачила на 197 долари, што е повеќе од двојно зголемување за само еден месец. Овој скок веднаш се одразил врз трошоците на авиокомпаниите – полнењето на авион како „Боинг 737-800“ поскапело од околу 17.000 на над 27.000 долари за краток период.
Според Business Insider, дваесетте најголеми авиокомпании изгубиле околу 53 милијарди долари пазарна вредност од почетокот на конфликтот, иако пред тоа индустријата очекувала рекордни профити од 41 милијарда долари оваа година. Извршниот директор на United Airlines, Скот Кирби, веќе најави укинување на околу пет проценти од планираните летови.
Аналитичарите предупредуваат дека авиокомпаниите се соочуваат со сериозен парадокс – повисоките цени на билетите ја намалуваат побарувачката, токму во момент кога им е најпотребна за да ги покријат зголемените трошоци. Експертот Ригас Доганис оценува дека станува збор за „егзистенцијален предизвик“, додека Deutsche Bank предупредува дека без брзо олеснување, можно е приземјување на илјадници авиони и прекин на работата кај послабите превозници.
Покрај високите цени, проблем претставува и недостигот на гориво. Извршниот директор на TotalEnergies, Патрик Пујане, предупреди дека кризата веќе се шири од Азија кон Европа и може да има сериозни последици за потрошувачите.
За европските патници, летувањето оваа година станува сè понеизвесно. Директорот на EasyJet, Кентон Џарвис, изјави дека компанијата може да гарантира летови само за неколку недели однапред.
Податоците на Official Airline Guide покажуваат дека цените на билетите во првите два месеци од 2026 година веќе се зголемени за 24 проценти, а на популарните туристички линии се очекува дополнителен раст од 10 до 20 проценти.
Американскиот претседател Доналд Трамп порача дека земјите кои не се приклучуваат кон политиката на Вашингтон кон Иран „нема да можат да добијат авионско гориво“, што дополнително ја зголемува неизвесноста на пазарот.
Во меѓувреме, Европската комисија разгледува мерки за справување со енергетската криза, вклучително и ограничување на цените и намалување на даноците, додека енергетскиот комесар Дан Јоргенсен предложи граѓаните да патуваат помалку за да се заштеди гориво.
Авиоиндустријата и претходно се соочувала со кризи, но оваа, според експертите, се издвојува по својата сложеност – нарушени рути, недостиг на гориво и огромни финансиски загуби. За патниците, пораката е јасна: билетите ќе бидат поскапи, летовите поретки, а неизвесноста ќе продолжи.
