ЦЕНИ

Од 10 до 20 мај инспекции во маркетите – ако се утврдат повисоки маржи, ќе следуваат мерки

Министерот за економија, Бесар Дурмиши, изјави дека Владата го очекува новиот извештај од пазарните инспектори за да утврди дали ќе има потреба од нови мерки за стабилизирање на цените на храната, откако инфлацијата во април достигна 5,7 проценти, а кај храната околу 8 проценти.Според Дурмиши, засега нема индиции за девијантно однесување кај трговците преку зголемување на маржите, а растот на цените главно се должи на увозната зависност на државата.„Од 10 до 20 мај е дадена наредба да се вршат контроли во сите синџири маркети. Неофицијално сум информиран дека веќе има одредено намалување на цените кај овошјето и зеленчукот. На терен има 30 тимови, а по завршувањето на контролите, извештајот ќе биде доставен до Владата и Министерството за економија“, изјави Дурмиши.Иако Владата најавуваше мерки за ограничување на цените уште по 1 мај, тие сè уште не се донесени, бидејќи институциите сè уште ги анализираат состојбите на пазарот.Дурмиши оцени дека инфлацијата од 5,7 проценти не е висока во споредба со одредени европски земји каде што достигнува и до 10 проценти. Според него, доколку не се случеше војната на Блискиот Исток, инфлацијата во земјава ќе беше околу 2 проценти.Министерот најави дека Владата повторно ќе интервенира доколку инспекциите утврдат злоупотреби и прекумерно зголемување на маржите.„Ако повторно видиме девијантно однесување кај трговците или во било кој дел од синџирот, ќе реагираме како и минатиот пат. Маржите беа намалени и кај трговците, и кај производителите и кај дистрибутерите. Намалувањето не е големо, но и тие презедоа дел од товарот за да им излезат во пресрет на граѓаните“, рече Дурмиши.Тој додаде дека доколку има потреба, можно е и намалување на ДДВ-то за храната.Во однос на владината просечна потрошувачка кошничка, чија подготовка беше најавувана уште од април минатата година, Дурмиши рече дека таа е во завршна фаза и треба да биде готова до 30 јуни.

Македонија | пред 18 часа

Дизелот поевтинува за четири денари, нови цени на горивата од полноќ

РКЕ донесе нова одлука за цените на горивата, според која од полноќ најголемо намалување има кај дизелот и екстра-лесното масло, додека цената на бензинот еуросупер БС-95 останува непроменета.Според регулаторот, малопродажните цени на нафтените деривати во просек се намалуваат за 1,78 проценти.Новите цени што ќе важат од полноќ се:Еуросупер БС-95 – 85 денари за литарЕуросупер БС-98 – 86,50 денари за литарЕуродизел – 89,50 денари за литарЕкстра-лесно масло за домаќинство (ЕЛ-1) – 94 денари за литарМазут М-1 НС – 49,968 денари за килограмДизелот поевтинува за четири денари по литар, додека бензинот БС-98 ќе биде поевтин за половина денар. Цената на бензинот БС-95 останува иста.Најголемо намалување има кај екстра-лесното масло за домаќинство, кое ќе биде поевтино за 4,50 денари по литар.Од друга страна, мазутот бележи благо поскапување од 0,248 денари за килограм.Од РКЕ посочуваат дека новите цени се резултат на движењата на светските пазари, каде што во анализираниот период цените на дизелот и екстра-лесното масло бележат значително намалување.

Македонија | пред 4 дена

Цените на нафтата повторно растат по новите тензии меѓу САД и Иран

Цените на нафтата денеска пораснаа на меѓународните пазари откако американскиот претседател Доналд Трамп го оцени како „целосно неприфатлив“ иранскиот одговор на американскиот предлог за прекин на војната, што повторно ги засили стравувањата за глобалното снабдување со нафта.На лондонскиот пазар, цената на суровата нафта „брент“ попладнево достигна 103,19 долари за барел, што е речиси два процента повеќе во однос на затворањето во петокот. Американската нафта WTI се тргуваше по 96,98 долари за барел, со раст од 1,6 проценти.Во текот на утрото, цената на „брент“ накратко достигна 105,99 долари за барел, додека WTI надмина 100 долари, по што следуваше благо намалување.Пазарите реагираа по изјавата на Доналд Трамп дека иранскиот одговор на американскиот мировен предлог е „целосно неприфатлив“. Од друга страна, иранската агенција Тасним објави дека Техеран бара прекин на војната, укинување на санкциите, крај на поморската блокада и иранска контрола врз Ормускиот Теснец.Аналитичарите оценуваат дека пазарот на нафта во моментов е исклучително чувствителен на секоја изјава од САД и Иран, а цените се менуваат по секоја нова геополитичка порака.Во фокусот на инвеститорите сега е и најавената посета на Доналд Трамп на Кина, каде што треба да разговара со кинескиот претседател Си Џинпинг, меѓу другото, и за кризата со Иран.Извршниот директор на Saudi Aramco, Амин Насер, предупреди дека светот во последните два месеца изгубил околу милијарда барели нафта и дека, дури и ако се нормализира ситуацијата во Ормускиот Теснец, ќе бидат потребни месеци за стабилизирање на снабдувањето.Во меѓувреме, според аналитичката компанија Kpler, минатата недела три танкери успеале да поминат низ теснецот, што дава ограничени знаци за можно постепено обновување на транспортот на нафта.

Свет | пред 4 дена

ФАО предупредува: Конфликтот на Блискиот Исток ги турка цените на храната нагоре

Светските цени на храната повторно растат, а Организацијата за храна и земјоделство при Обединетите нации (ФАО) предупредува дека конфликтот на Блискиот Исток создава дополнителен притисок врз глобалните пазари. Зголемените трошоци за енергија, транспорт и ѓубрива веќе влијаат врз цените на основните прехранбени производи, а експертите стравуваат дека продолжувањето на кризата може да донесе уште поголеми поскапувања.Индексот на цените на храната на ФАО во април достигна највисоко ниво во последните три години, при што најголем раст е забележан кај растителните масла. Според организацијата, главна причина се повисоките цени на енергијата и нарушувањата во транспортните рути поврзани со конфликтите на Блискиот Исток.Од ФАО предупредуваат дека растот на цените засега останува умерен благодарение на стабилните глобални резерви на житарки, но ситуацијата може брзо да се влоши доколку кризата продолжи. Главниот економист на организацијата, Максимо Тореро, посочи дека долг период на високи цени на горивата и ѓубривата може да ги принуди земјоделците да садат помалку или да преминат на култури што бараат пониски трошоци, што би се одразило врз идното производство на храна.Најголем скок е регистриран кај растителните масла, меѓу кои сончогледовото, палминото и соиното масло, бидејќи повисоките цени на нафтата ја зголемуваат побарувачката за биогорива. Истовремено растат и трошоците за транспорт и производство, што постепено се прелева и врз останатите прехранбени производи.ФАО предупредува дека нестабилноста на Блискиот Исток веќе има глобални последици врз безбедноста на храната и синџирите на снабдување. Доколку конфликтот продолжи и во наредните месеци, можно е дополнително поскапување на храната во многу земји, особено кај производите што зависат од енергенси, транспорт и увоз на суровини.

Свет | пред 5 дена

Цената на нафтата нагло порасна по нападот врз рафинеријата во Обединетите Арапски Емирати

Цените на нафтата бележат силни осцилации, откако референтната цена на суровата нафта „Брент“ нагло порасна по извештаите за напад со дронови во Обединетите Арапски Емирати.Цената на „Брент“ кратко по 18 часот надмина 115 долари за барел, што претставува раст од повеќе од 5 проценти во однос на почетокот на денот, по веста дека клучната нафтена лука во Фуџаира била цел на напад.Фуџаира се наоѓа на источниот брег на земјата, надвор од Ормускиот теснец, што ѝ дава стратешко значење за извоз на нафта.Нафтовод од нафтените полиња во Абу Даби води до Фуџаира, овозможувајќи одредени количини сурова нафта да се товараат на танкери и да се извезуваат на светските пазари дури и кога преминот низ теснецот е делумно блокиран.

Свет | пред 1 седмица

Што се случува со цените на летовите?

Кризата на енергетските пазари и континуираните геополитички тензии поврзани со војната и блокадата на Ормускиот теснец предизвикуваат сериозни потреси во воздушниот сообраќај, при што цената на авионското гориво е двојно зголемена од почетокот на конфликтот.Авиокомпаниите се соочуваат со значително зголемени трошоци, што веќе се одразува врз цените на билетите. Германската „Луфтханза“ најави укинување на 20.000 летови на кратки релации ова лето, со цел да ги намали трошоците за гориво и да заштеди околу 40.000 тони керозин. Меѓу погодените дестинации се споменува и Ријека, која ќе биде опфатена со промени во мрежата на летови и пренасочување преку поголемите европски центри.Кризата најсилно ги погоди авиопревозниците од Блискиот Исток и Азија, каде што дел од компаниите, како „Катар ервејс“, беа принудени да откажат голем дел од своите летови. Паралелно, повеќе компании веќе ги зголемија доплатите за гориво, меѓу кои „Катар ервејс“, „Ер Индија“, „Емирати“, „Луфтханза“ и „КЛМ“.Според анализите, растот на цените на керозинот значително ги зголемува оперативните трошоци на авиокомпаниите, при што уделот на горивото во цената на билетот се зголемува од околу 30 на дури 45 проценти.Стручњаци предупредуваат дека дел од компаниите користат хеџинг за да ги заштитат трошоците, но пазарната нестабилност и понатаму создава неизвесност. Поради тоа, се очекува понатамошен раст на цените на авио-билетите, кој би можел да достигне и до 30 проценти.Аналитичарите посочуваат дека откажувањето на летови често се користи како финансиски потег за избегнување на дополнителни трошоци, бидејќи правилата на ЕУ дозволуваат избегнување на обештетување доколку летовите се откажат навреме.Во вакви услови, експертите предупредуваат дека планирањето патувања на долг рок станува сè потешко, бидејќи пазарот на гориво и авио-сообраќајот остануваат силно под влијание на геополитичките случувања.

Свет | пред 3 седмици

Цените на нафтата се близу 105 долари

Цените на нафтата денеска на меѓународните пазари се задржаа близу 105 долари, балансирајќи меѓу најавите за нов круг преговори меѓу Иран и САД и проценките за продолжена нестабилност во транзитот низ Ормускиот теснец.На лондонскиот пазар барел нафта попладне се тргуваше по цена од 104,90 долари, речиси непроменета во однос на вчерашното затворање. На американскиот пазар цената изнесуваше 94,07 долари, што е пад од 1,78 долари.Неделата ја одбележаа тензии поврзани со блокадите околу Ормускиот теснец и иранските пристаништа. Иран претходно најави отворање на теснецот со услов бродовите да го координираат преминот со иранската морнарица, додека САД продолжија со блокадата на иранските пристаништа и покрај продолженото примирје.Во меѓувреме, беа регистрирани и пресретнувања на бродови од двете страни, што дополнително ја зголеми несигурноста на пазарите.Дипломатските активности сепак донесоа одреден оптимизам, откако беше најавено дека иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи ќе отпатува во Исламабад, Мускат и Москва за консултации за регионалната ситуација. Пакистан и Оман претходно беа посредници во преговорите меѓу САД и Иран.Од Вашингтон беше соопштено дека американски изасланици би можеле наскоро да отпатуваат во Пакистан, додека потпретседателот Џеј Ди Венс засега останува во САД, но е подготвен за вклучување доколку разговорите напредуваат.Аналитичарите предупредуваат дека застојот во Ормускиот теснец создава сложени логистички проблеми и дека нормализацијата нема да се случи брзо, бидејќи протокот на бродови останува ограничен и оптоварен.Организацијата на земјите извознички на нафта (ОПЕК) соопшти дека цената на нејзината нафтена кошничка во четврток пораснала за 3,22 долари, достигнувајќи 106,28 долари за барел.

Свет | пред 3 седмици

Цените на нафтата може нагло да пораснат

Цените на нафтата би можеле нагло да пораснат уште при следното отворање на берзите, откако Иран повторно го затвори или значително го ограничи сообраќајот низ Ормускиот теснец, предупредуваат аналитичарите.Според пазарните податоци, во петокот цената на нафтата падна за околу 10 отсто, откако Техеран најави дека ќе овозможи поминување на трговски бродови низ овој клучен поморски правец за извоз на нафта. Сепак, ситуацијата брзо се промени, бидејќи протокот повторно беше ограничен.Пазарниот стратег од консултантската компанија Primary Vision, Осама Ризви, оценува дека цените на нафтата наскоро повторно ќе се вратат на повисоки нивоа. Според него, пазарот реагира на нестабилноста и на неизвесноста околу снабдувањето.Иако Ормускиот теснец не е целосно затворен и Иран сè уште пропушта одреден број бродови, прометот е значително намален. Количините на нафта кои минуваат низ овој премин паднаа од околу 20 милиони барели дневно во 2025 година на само три до четири милиони барели дневно.Таквиот пад веќе предизвикува недостиг, особено на азиските пазари, што дополнително ги нарушува глобалните енергетски текови. Аналитичарите посочуваат дека токму овие недостизи и нестабилност имаат влијание и врз тековните преговори меѓу Иран и САД.

Свет | пред 3 седмици

Горивата поевтинуваат од следната недела

Цените на горивата од следната недела би требало да се намалат, според неофицијални информации објавени од HRT. Се очекува цената на еуросупер да се намали за еден цент, додека еуродизелот и плавиот дизел би поевтиниле за пет центи.Владата во понеделник треба да одржи седница на која официјално ќе бидат објавени новите, пониски цени на горивата.Премиерот Андреј Пленковиќ уште претходно најави дека ќе дојде до поевтинување, оценувајќи дека тоа е позитивен сигнал за економијата и инфлацијата. Тој посочи дека намалувањето на цените е поврзано со состојбата на светските берзи и можноста за отворање на Ормускиот теснец, што би влијаело на стабилизација и пад на цените на нафтата и нафтените деривати.

Свет | пред 3 седмици

Цените пораснале за 0,4%, најмногу кај зеленчукот и јајцата, вели Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека направената анализа на цени во четири малопродажни ланци покажува минимално просечно зголемување од околу 0,4% кај 55 производи.„Анализиравме четири ланци на маркети и цени на 55 производи и врз основа на таа споредба која ја направивме дојдовме до заклучок дека зголемувањето на цените е отприлика 0,4%. Од оваа анализа имаме некакви индикатори за одредени производи коишто ги зголемиле своите цени за неколку проценти, односно за двоцифрен број проценти, да бидам по-прецизен, тоа значи над 10%.А кога станува збор за профитните маржи, можам да кажам дека тие се намалени споредено со 1 февруари на 1 април. Ако на 1 февруари просечните профитни маржи биле нешто над 15% според нашите калкулации, според дистрибутерите и ланците не е таа бројка, но според нашата бројка зборувам, сега се под 15%, мислам дека се некаде околу 14,7%, повторно ќе кажам според нашата математика. Така што во моментот размислуваме како да дојдеме до поевтини цени за граѓаните, за одредена група на производи каде што имаме двоцифрен број проценти зголемување. И наскоро ќе излеземе со таков став, инаку имаме и производи кои се поефтинети, ги споредувавме 4 маркети, но не би кажувал сега детално за цените во тие маркети, мислам на ЗУР, Кипер, КАМ и ВЕРО.Зголемување на цените има кај зеленчукот, најчесто тоа е забележано кај доматите, краставиците и јајцата“, изјави Мицкоски.

Македонија | пред 1 месец

Цените на нафтата паднаа под 96 долари

Цените на нафтата денеска паднаа на меѓународните пазари под 96 долари по барел, откако инвеститорите беа смирени од сигналите за нова рунда преговори меѓу Иран и САД.На лондонскиот пазар барелот се тргуваше по цена пониска за 3,67 долари во однос на вчерашното затворање, односно 95,69 долари, додека на американскиот пазар цената изнесуваше 93,19 долари.Претходно, пазарите беа вознемирени поради најавата за американска поморска блокада на Ормускиот теснец, што ги зголеми стравувањата од нарушување на снабдувањето.Во меѓувреме, сигналите дека преговарачките тимови би можеле повторно да се состанат во Исламабад придонесоа за смирување на ситуацијата, иако тензиите во регионот сè уште остануваат високи.Податоците покажуваат и дека дел од танкерите продолжиле да пловат низ Ормускиот теснец, што дополнително влијае на стабилизацијата на пазарот, додека ОПЕК објави и раст на цената на својата нафтена кошничка.

Свет | пред 1 месец

Нови мерки за намалување на цените ќе има, но пред тоа следува разгледување на анализата што и колку е поскапено, рече Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски најави дека Владата подготвува нови мерки по растот на цените, предизвикан од војната на Блискиот Исток, но нагласи дека тие ќе следуваат по детална анализа.„Јас прво денеска очекувам да добијам извештај и да ги анализираме овие денови, и откако ќе го анализираме многу внимателно, тогаш сигурно ќе излеземе со одредени мерки. Сакаме тие да бидат овој пат микротаргетирани“, изјави Мицкоски.Тој посочи дека според владините пресметки, цените на горивата треба да бидат пониски од сегашните.„Бензините 95 и 98 треба да бидат за 1,5 денари пониски, односно да бидат околу 82 до 84 денари, а дизелот да биде околу 95,5 денари“, рече премиерот.Дополнително, најави дека се очекуваат и попусти од ОКТА, односно 2 денари по литар за бензин и 3 денари за дизел, што би значело најниски цени на горивата во регионот.Мицкоски истакна дека Владата веќе презела мерки за намалување на цените, потсетувајќи дека е намален ДДВ-то за одредени производи, и додаде дека ќе се реагира повторно доколку анализите покажат потреба.„Одговорот на вашето прашање е – да“, рече Мицкоски, потврдувајќи дека нови мерки се очекуваат.

Македонија | пред 1 месец

Цените на нафтата се приближија до 102 долари за барел

Цените на нафтата на меѓународните пазари денес пораснаа и се приближија до 102 долари за барел, поради загриженоста на инвеститорите дека американската поморска блокада на Иран ќе го намали снабдувањето од регионот околу Персискиот Залив.На лондонскиот пазар, со нафта се тргуваше по цена повисока за 6,65 долари во однос на затворањето од минатата недела, при што пазарите беа потресени од најавите за американските мерки против иранската нафта.Американскиот претседател Доналд Трамп ја најави поморската блокада по неуспешните преговори во Исламабад, што дополнително ги зголеми стравувањата од ескалација на конфликтот и нарушување на глобалните енергетски текови.Во извештаите се наведува дека американските поморски сили би можеле да воспостават контрола во Оманскиот Залив и Арапското Море, со што би бил ограничен поморскиот сообраќај поврзан со Иран.Техеран ја оцени ваквата блокада како „пиратство“ и предупреди дека ќе одговори доколку неговите пристаништа бидат загрозени, што дополнително ги зголемува тензиите во регионот.Според податоците од пазарните анализи, испораките на иранска нафта продолжуваат, но инвеститорите стравуваат дека новите мерки би можеле значително да ја нарушат глобалната понуда.

Свет | пред 1 месец

Глобалните цени може да скокнат до 20% поради енергетската криза

Глобалните цени би можеле да пораснат во просек за 15 до 20 проценти во првата половина од годината, доколку продолжи енергетската криза предизвикана од конфликтот на Блискиот Исток, предупредува нова анализа објавена во списанието „Макроекономски анализи и трендови“.Според извештајот, речиси е прекинат сообраќајот низ Ормускиот теснец, низ кој обично се транспортира околу 20 отсто од глобалната трговија со нафта и гас, што предизвикало силни флуктуации на светските берзи.Аналитичарите истакнуваат дека цените на енергенсите директно влијаат врз инфлацијата преку зголемување на трошоците за гориво, транспорт, електрична енергија и греење, што дополнително го намалува расположливиот доход на домаќинствата.Цената на нафтата од типот „Brent“ достигна 118 долари по барел кон крајот на март, по што падна на околу 94 долари по најави за привремено смирување на конфликтот, додека пред кризата се движеше околу 70 долари.Во извештајот се наведува дека тековните ценовни движења се под силно влијание на геополитичката неизвесност, нападите врз енергетската инфраструктура и очекувањата за идни случувања, што дополнително ја зголемува нестабилноста на пазарите.Во исто време, цената на гасот бележи делумно намалување во април по претходниот рекорден раст, но европските складишта се полни само околу 28 отсто, што ја зголемува загриженоста за стабилноста на снабдувањето.

Свет | пред 1 месец

Цената на нафтата повторно расте поради сомневања во американско-иранското примирје

Цените на нафтата денес повторно ја надминаа границата од 97 долари по барел, поттикнати од сомнежите на инвеститорите во одржливоста на примирјето меѓу САД и Иран. Ситуацијата дополнително ја усложнува фактот што Ормускиот теснец останува во голема мера затворен, што ја зголемува неизвесноста на глобалните пазари, пренесува Euronews.Барелот нафта од типот Брент, кој служи како меѓународна референтна вредност, поскапе за 2,4 проценти и достигна 97,02 долари. Американската референтна нафта порасна за 3,3 проценти, на 97,50 долари по барел.Ова претставува нагол пресврт откако цените претходно неделава кратко паднаа под 92 долари по објавата за двонеделно примирје меѓу Вашингтон и Техеран. Сепак, продолжената блокада на Ормускиот теснец, низ кој поминува околу една петтина од светската нафта, ја засилува загриженоста дека договорот е нестабилен.Дополнителен притисок врз пазарите создаваат и новите напади на Израел врз Либан, што ги зголемува стравувањата од поширока ескалација во регионот.На азиските берзи преовладуваше негативно расположение, при што водечките индекси забележаа пад. Наспроти тоа, на Волстрит претходно беше забележан силен раст по веста за примирје.Во меѓувреме, најавени се мировни преговори кои би можеле да започнат веќе во петок во Пакистан, но останува неизвесно дали примирјето ќе се одржи до нивното започнување.

Свет | пред 1 месец

Високи и нестабилни цени на природниот гас во светот

Цените на природниот гас во светот се високи и нестабилни, особено на европскиот и азиско-пацифичкиот пазар.Според последните податоци за април 2026 година, цената на течниот природен гас во Азија изнесува околу 18,45 долари за милион британски термални единици, додека во Европа е околу 17,92 долари за милион британски термални единици.Американскиот индекс Хенри Хаб е значително понизок, со цена околу 3,24 долари за милион британски термални единици.Разликите се резултат на увозните трошоци, транспортот и регионалните капацитети, а аналитичарите предупредуваат на можност за краткорочни колебања поради глобалните пазарни и геополитички фактори.

Свет | пред 1 месец

Цените на нафтата повторно растат по заканите на Трамп

Цените на нафтата денеска повторно се зголемија откако американскиот претседател Доналд Трамп предупреди дека целата цивилизација на Иран може да исчезне ако до вечерва, до рокот од 20 часот, не се отвори повторно Ормускиот теснец. Нафтата Брент достигна околу 110 долари по барел, додека американската сурова нафта WTI (Вест Тексас Интермедијат) се движеше околу 116 долари по барел, пренесе „Трејдинг економикс“.Зголемувањето на цените следува по ноќните американски удари на воени цели на островот Харг, кој е главно иранско јазло за извоз на нафта. Иако официјални лица изјавија дека енергетската инфраструктура не била директно цел, воената акција го зголеми стравот од пореметување на глобалната понуда.Меѓутоа, извештаите укажуваат дека Иран го прекинал преговарачкиот процес со Соединетите Американски Држави. Додека поморскиот сообраќај преку Ормускиот теснец благо се зголеми на осум бродови во понеделник, тековниот проток изнесува само дел од 20 милиони барели дневно кои транзитирале во 2025 година.Пазарите сега веќе пресметуваат поголема веројатност за целосна промена на режимот на снабдување, што создава сериозни ризици на глобалните енергетски пазари.

Свет | пред 1 месец

Нов бран поскапувања: Житарките, маслата и шеќерот во раст

Светските цени на храната во март пораснале втор месец по ред, достигнувајќи највисоко ниво од септември 2025 година, а поскапувања се забележани во сите категории, соопшти денеска Организација за храна и земјоделство на Обединетите нации.FAO индексот на цените на храната (FFPI), кој ги следи месечните движења на цените на основните земјоделски производи на светскиот пазар, пораснал на 128,5 поени, што е за 2,4 отсто повеќе отколку во февруари.Индексот на цените на житарките пораснал за 1,5 отсто во однос на февруари, на 110,4 поени, бидејќи пченицата поскапела за 4,3 отсто, а пораснале и цените на пченката, јачменот и сиркот, додека цените на оризот паднале за три отсто поради послаба побарувачка и поголеми залихи.Покрај тоа, вредноста на индексот на растителни масла пораснала за 5,1 отсто и достигнала 183,1 поен, што е највисоко ниво од средината на 2022 година, а поскапување е забележано кај палминото, соиното, сончогледовото масло, како и маслото од репка.Цените на месото пораснале за еден отсто на 127,7 поени, пред сè поради значителниот раст на цените на свинското месо во Европската унија поради сезонската побарувачка, а поскапело и говедското месо, особено од Бразил, додека цените на живинското и овчото месо забележале пад.Вредноста на индексот на млечни производи пораснала за 1,2 отсто на 120,9 поени, што е прв раст од јули 2025 година.Поскапувања се забележани кај млекото во прав и путерот, додека цените на сирењето продолжиле да паѓаат, особено во Европа, поради зголемено производство и послаба извозна побарувачка.Најголем скок е забележан кај шеќерот, чии цени пораснале за 7,2 отсто на 92,4 поени и достигнале највисоко ниво од ноември 2025 година.Растот е поврзан со повисоките цени на нафтата и очекувањата дека Бразил ќе пренасочи повеќе шеќерна трска кон производство на етанол.Вредноста на FFPI е повисока за еден отсто во однос на март 2025 година, но пониска за 19,8 отсто во однос на рекордните вредности забележани во март 2022 година, се додава во извештајот објавен на веб-страницата на FAO.

Свет | пред 1 месец

Нагло пораснаа светските цени на шеќерот и растителните масла

Глобалните цени на храната повторно пораснаа во март, а најголем раст е забележан кај шеќерот и растителните масла, покажуваат најновите податоци на Организацијата на ОН за храна и земјоделство (FAO).Според FAO, индексот на светските цени на храната достигнал 128,5 поени, што претставува раст од 2,4 проценти во однос на февруари и втор последователен месец на зголемување.Најмногу поскапел шеќерот – за 7,2 проценти, бидејќи се очекува Бразил, најголемиот извозник во светот, да насочи поголем дел од шеќерната трска кон производство на етанол, поради растот на цените на нафтата.Цените на растителните масла исто така нагло пораснале – за околу 5,1 процент, поради зголемената побарувачка за биогорива и поскапувањето на енергенсите. Посебно поскапеле палминото, сончогледовото и репичиното масло.Покрај тоа, умерен раст е забележан и кај житарките, месото и млечните производи, додека растот на цените делумно бил ублажен од стабилната понуда на некои земјоделски производи на светските пазари.Експертите предупредуваат дека растот на цените е поврзан со геополитичките тензии на Блискиот Исток и поскапувањето на енергенсите и ѓубривата, што може дополнително да го зголеми притисокот врз глобалните пазари на храна.

Свет | пред 1 месец

Нафтената криза ги погоди летовите: Авиоиндустријата повторно во сериозни проблеми

Затворањето на Ормускиот теснец поради конфликтот меѓу САД, Израел и Иран предизвика сериозен потрес на глобалниот пазар на нафта, што директно ја погоди авиоиндустријата и доведе до драматичен раст на цените на горивото и авионските билети.Цената на авионското гориво во февруари изнесувала околу 96 долари по барел, а до 20 март се искачила на 197 долари, што е повеќе од двојно зголемување за само еден месец. Овој скок веднаш се одразил врз трошоците на авиокомпаниите – полнењето на авион како „Боинг 737-800“ поскапело од околу 17.000 на над 27.000 долари за краток период.Според Business Insider, дваесетте најголеми авиокомпании изгубиле околу 53 милијарди долари пазарна вредност од почетокот на конфликтот, иако пред тоа индустријата очекувала рекордни профити од 41 милијарда долари оваа година. Извршниот директор на United Airlines, Скот Кирби, веќе најави укинување на околу пет проценти од планираните летови.Аналитичарите предупредуваат дека авиокомпаниите се соочуваат со сериозен парадокс – повисоките цени на билетите ја намалуваат побарувачката, токму во момент кога им е најпотребна за да ги покријат зголемените трошоци. Експертот Ригас Доганис оценува дека станува збор за „егзистенцијален предизвик“, додека Deutsche Bank предупредува дека без брзо олеснување, можно е приземјување на илјадници авиони и прекин на работата кај послабите превозници.Покрај високите цени, проблем претставува и недостигот на гориво. Извршниот директор на TotalEnergies, Патрик Пујане, предупреди дека кризата веќе се шири од Азија кон Европа и може да има сериозни последици за потрошувачите.За европските патници, летувањето оваа година станува сè понеизвесно. Директорот на EasyJet, Кентон Џарвис, изјави дека компанијата може да гарантира летови само за неколку недели однапред.Податоците на Official Airline Guide покажуваат дека цените на билетите во првите два месеци од 2026 година веќе се зголемени за 24 проценти, а на популарните туристички линии се очекува дополнителен раст од 10 до 20 проценти.Американскиот претседател Доналд Трамп порача дека земјите кои не се приклучуваат кон политиката на Вашингтон кон Иран „нема да можат да добијат авионско гориво“, што дополнително ја зголемува неизвесноста на пазарот.Во меѓувреме, Европската комисија разгледува мерки за справување со енергетската криза, вклучително и ограничување на цените и намалување на даноците, додека енергетскиот комесар Дан Јоргенсен предложи граѓаните да патуваат помалку за да се заштеди гориво.Авиоиндустријата и претходно се соочувала со кризи, но оваа, според експертите, се издвојува по својата сложеност – нарушени рути, недостиг на гориво и огромни финансиски загуби. За патниците, пораката е јасна: билетите ќе бидат поскапи, летовите поретки, а неизвесноста ќе продолжи.

Свет | пред 1 месец

Цената на нафтата скокна по пораката на Трамп кон Европа

Цените на нафтата нагло пораснаа на светските пазари, откако изјавите од Вашингтон ја зголемија неизвесноста околу снабдувањето со енергенси, особено преку Ормутскиот теснец.На лондонскиот пазар барел нафта се тргуваше по цена од 119,10 долари, што е зголемување од 6,32 долари во однос на претходното затворање, додека на американскиот пазар цената порасна за 1,93 долари и достигна 104,81 долари. Разликата во растот на цените се поврзува со пораките од САД и ризиците за транспортот на нафта преку Персискиот Залив.Американскиот претседател Доналд Трамп им порача на европските земји дека треба сами да обезбедат снабдување со енергенси, вклучително и преку директно дејствување во Ормутскиот теснец.„САД повеќе нема да ви помагаат, како што ни вие не ни помогнавте нам“, напиша Трамп.Пораките од Вашингтон доаѓаат во услови кога Иран воспостави контрола врз Ормутскиот теснец, ограничувајќи го транзитот за бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници, додека останатите земји мораат да координираат со иранската морнарица.Во меѓувреме, дел од европските земји воведоа ограничувања за американската воена логистика. Шпанија забрани прелети на американски воени авиони, а слични потези повлекоа и Франција и Италија. И Обединетото Кралство беше мета на критики од Трамп поради, како што наведе, недоволна поддршка.Европската комисија ги предупреди земјите членки да се подготват за долготрајни нарушувања во снабдувањето, особено со авионско гориво и дизел, што дополнително влијаеше врз растот на цените на нафтата и дериватите.Паралелно, Европската Унија воведе санкции за увоз на руска нафта, со исклучок за одредени земји членки.Иран, пак, најавува дополнително заострување на контролата врз Ормутскиот теснец. Според информации од иранските власти, парламентот усвоил предлог за воведување безбедносни и финансиски правила за пловидба, вклучително и наплата на надоместоци во иранска валута.„Транзитот ќе биде забранет за бродови поврзани со САД и Израел, а за земјите кои воведоа санкции се предвидуваат ограничувања“, изјави Мојтаба Зареи.Аналитичарите предупредуваат дека ваквите мерки ќе го задржат таканаречениот „ризичен додаток“ во цената на нафтата, бидејќи секое ограничување на пловидбата низ теснецот директно влијае врз глобалното снабдување и трошоците за транспорт.Дополнителни пресметки на Организација на земји извознички на нафта покажуваат дека цената на нафтената кошничка на земјите членки изнесувала 117,12 долари по барел, што укажува на континуиран притисок врз пазарите.

Свет | пред 1 месец

Цените на нафтата пораснаа над 111 долари

Цените на нафтата денеска пораснаа на меѓународните пазари над 111 долари за барел, под влијание на сомнежите кај инвеститорите дека САД и Иран би можеле наскоро да го решат конфликтот преку преговори.На лондонскиот пазар, попладне барелот се тргуваше по цена повисока за 3,46 долари во споредба со вчерашното затворање, достигнувајќи 111,47 долари, додека на американскиот пазар цената беше повисока за 4,08 долари, на 98,56 долари. Пазарите го игнорираа повтореното одлагање на рокот за отворање на Ормускиот теснец од страна на американскиот претседател Доналд Трамп.Трамп во четврток повторно го одложи рокот што го постави за Иран за отворање на теснецот, овојпат за 10 дена. Ако теснецот не биде отворен, САД од 6 април би ја нападнале иранската енергетска инфраструктура. Израелскиот министер за одбрана Бени Ганц истакна дека нападите врз Иран нема да запрат.Иран, по американско-израелскиот напад крајот на февруари, ја презеде контролата над Ормускиот теснец, забранувајќи транзит на бродови поврзани со Израел, САД и нивните сојузници. Техеран инсистира дека теснецот не е затворен и дека транзитот е дозволен за бродови од „пријателски земји“ во координација со иранската морнарица.Израел и САД повторно ноќта нападнаа цели во Иран, а иранската армија возврати со лансирање проектили и дронови врз Израел и американски бази во земјите покрај Персискиот Залив.Аналитичарите предупредуваат дека геополитичкиот ризик нема значително да се намали, бидејќи блокадата на Ормускиот теснец веќе го исфрли од пазарот околу осум милиони барели нафта дневно, а во опасност е и многу поголема количина, истакнуваат Ева Мантеј и Ворен Патерсон од ING.Русија, пак, попладне сигнализираше дека може да забрани извоз на бензин од 1 април за сите учесници на пазарот, како што изјавија извори за агенцијата Интерфакс. Министерот за енергетика Александар Новак истакна дека владата треба брзо да преземе мерки за да се спречи поскапување на горивата и да се обезбеди стабилност на домашниот пазар во услови на светска енергетска криза.Одделно, Организацијата на земјите извознички на нафта (OPEC) објави дека цената на барелот од нејзината кошничка нафтени производи во четврток се зголемила за 5,20 долари, достигнувајќи 122,16 долари.

Свет | пред 1 месец

Цените на нафтата се во пад

Цените на нафтата на меѓународните пазари за момент паднаа под 99 долари по барел, откако американскиот претседател Доналд Трамп го одложи нападот врз иранската електроенергетска инфраструктура, отстранувајќи ја заканата од ирански одговор во земјите покрај Ормускиот теснец.На лондонскиот пазар цената на барелот попладне беше поевтина за 13,47 долари во споредба со затворањето минатата недела, достигнувајќи 98,72 долари, додека на американскиот пазар падна за 11,31 долар и изнесуваше 86,92 долари.Инвеститорите со внимание го следеа рокот што Трамп му го постави на Иран за отворање на Ормускиот теснец. Претседателот порача дека Техеран мора целосно да го отвори теснецот во рок од 48 часа, заканувајќи се со напад на ирански електрани. Иран претходно најави дека ќе одговори со напади на енергетската инфраструктура во земјите покрај Ормускиот теснец.Неколку часа пред истекот на рокот, Трамп објави дека го одложува рокот за пет дена, нагласувајќи „плодни разговори“ со Техеран. „Давам упатства до Министерството за одбрана сите воени удари на ирански електрани и енергетска инфраструктура да се одложат за пет дена, зависно од успехот на актуелните средби“, напиша Трамп на социјалната мрежа Truth Social.Иран ги негираше разговорите со Вашингтон, а министерот за надворешни работи Абас Аракчи ги обвини САД за нарушувањата во сообраќајот, според извештајот на иранската новинска агенција Mehr.По американско-израелскиот напад кон крајот на февруари, Иран ја презеде контролата над теснецот, забрани транзит на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници, а иранската армија возврати со лансирање проектили кон Израел и американските бази во регионот. Осигурителите повлекоа покривање за бродовите, а танкерите заглавија во Персискиот Залив и јужно од Ормускиот теснец.Преку Ормускиот теснец поминува петтина од светската нафта, а земјите членки на Меѓународната агенција за енергија (IEA) пласираа 400 милиони барели од резервите за да ја обезбедат испораката и да го сопрат растот на цените. Шефот на IEA, Фатих Бирол, најави дека може да ослободат дополнителни резерви, но предупреди дека единствено решение за енергетската криза е отворањето на теснецот.Одделни пресметки на Организацијата на земјите извознички на нафта (OPEC) покажуваат дека барелот од кошницата на нејзините членки во петок беше поевтин за 3,19 долари и изнесуваше 142,86 долари.

Свет | пред 1 месец

Цените на горивата во Германија значително пораснаа – се разгледува воведување специјален данок

Германската министерка за економија, Катарина Рише, повика на внимателност при воведувањето нови мерки за помош поради растот на цените на горивата, поттикнат од војната што ја водат САД и Израел против Иран. Цените на бензинските станици нагло пораснале бидејќи глобалните залихи се под притисок поради иранската контрола на Ормускиот теснец, нападите врз иранската нафтена инфраструктура и иранските контранапади во Заливот, пишува DW.Од крајот на февруари, непосредно пред почетокот на војната во Иран, цените на горивата во Германија бележат нагло зголемување. Според податоците на Општата германска автомобилска асоцијација (ADAC), дизелот поскапел за 42 евроценти по литар, а бензинот E10 за околу 27 центи. Сепак, темпото на поскапување неодамна се забавило. Во средата, просечната национална цена за литар безоловен бензин E10 изнесувала 2,044 евра, а литар дизел 2,167 евра. Цените на нафтата повторно скокнале во четвртокот откако Катар пријавил големи оштетувања на постројка за втечен природен гас предизвикани од иранските напади.Во обраќањето пред Бундестагот, министерката Рише истакнала дека Германија „20 дена по почетокот на војната“ не треба „активизам“, нагласувајќи дека владата постапува внимателно. Се разгледуваат повици за ограничување на цените на горивата, попусти или воведување данок на неочекувана добивка, но сите опции мора внимателно да се оценат со оглед на трошоците и придобивките.Владината коалиција веќе вовела пакет мерки кој обврзува бензинските станици да ги покачуваат цените само еднаш дневно, напладне, додека пониските цени се дозволени во било кое време. Пакетот вклучува и построги правила за заштита на пазарната конкуренција. Бундестагот се подготвува да го усвои пакетот по итна постапка, а гласањето е планирано за следната недела, со можност дискусијата во Горниот дом, Бундесратот, да се одржи веќе следниот петок. Сепак, останува нејасно дали мерката навистина ќе ја ублажи цената на горивата.Потпретседателот на клубот на социјалдемократски пратеници (SPD), Арманд Зорн, изјавил дека владата ќе се „прилагоди“ ако кризата продолжи. Тој додал дека се разгледува воведување данок на неочекувана добивка, бидејќи профитирањето во време на војна е „непристојно“. Извор од Министерството за финансии потврдил дека министерот Ларс Клингбаил размислува за воведување специјален данок „за одземање на прекумерната кризна добивка“.Пратеникот на конзервативните христијански демократи (CDU), Сеп Мулер, исто така најавил дополнителни акции доколку ситуацијата не се смири, обвинувајќи ги нафтените компании за покачување на цените. Опозициските партии ја критикувале владата дека не презема доволно активности.Претседателката на Страната на левицата, Инес Швертнер, изјавила дека граѓаните се оставени на цедило. Зелените, со поддршка на SPD и Левицата, се залагаат за воведување данок на неочекувана добивка, а Левицата дополнително бара и поефтин јавен превоз.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Очекував поголем скок на цените на нафтата, економскиот удар е помал од предвиденото

Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека очекувал значително поголем раст на цените на нафтата по американските напади врз Иран, оценувајќи дека економското влијание засега е помало од предвиденото, пренесува Си-Ен-Ен.Говорејќи во Овалната соба за време на средба со јапонската премиерка Санае Такаичи, Трамп посочи дека очекувал посилен ценовен шок и поголемо негативно влијание врз економијата.„Мислев дека ќе биде полошо, многу полошо. Но не е лошо и наскоро сè ќе заврши“, изјави Трамп.На прашањето дали ќе ги укине санкциите за иранската нафта, тој рече дека ќе направи „сè што е потребно“ за да помогне во стабилизирање на цените.Изјавите доаѓаат во момент кога глобалните енергетски пазари реагираат на ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток. Цената на нафтата „Брент“ во четвртокот порасна на околу 115 долари за барел, откако израелските напади предизвикаа ирански одговор насочен кон клучна енергетска инфраструктура.

Свет | пред 1 месец