Заедничкиот воен удар на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран може да има значително посериозни последици за глобалните пазари отколку претходните интервенции, анализира Политико.
Иран, како членка на ОПЕК, се наоѓа на клучна геостратешка точка – Хормушки Теснец, низ кој поминува околу 20 проценти од светската трговија со нафта и гас. Според информации на Ројтерс, бродови примиле порака од иранската Револуционерна гарда дека „ниеден брод нема дозвола да помине низ Хормушкиот Теснец“, иако Техеран официјално не го потврдил затворањето.
Затворање на овој теснец – широк само 34 километри на најтесниот дел – би било преседан со потенцијално огромни последици за глобалната енергетска безбедност.
Цените веќе реагираат. Американската нафта достигна 67 долари за барел, околу пет долари повеќе од пред еден месец, додека аналитичарите на инвестициската банка Barclays проценуваат дека референтната цена „Брент“ може да достигне 80 долари поради американско-иранскиот конфликт.
Последиците не се само економски, туку и политички. Кина купува околу 90 проценти од иранскиот извоз од 1,5 милиони барели дневно, што значи дека секое нарушување на снабдувањето може да предизвика глобален скок на цените на енергенсите.
Во САД, демократите веќе ја користат можноста да го критикуваат претседателот Доналд Трамп, предупредувајќи дека војната може дополнително да ги зголеми трошоците за живот пред изборите во 2026 година.
Аналитичарите предупредуваат дека Иран би можел да одговори со минирање на морските патишта или со напади врз енергетската инфраструктура во земјите од Заливот, како што се случи во 2019 година со нападот врз рафинерии во Саудиска Арабија.
Во сценарио на евентуален пад на режимот, иранските нафтени резерви би можеле да станат атрактивни за меѓународните компании. Сепак, експертите предупредуваат дека промената на режимот историски не носи брз пораст на производството и дека инвеститорите ќе бараат стабилност пред да вложат капитал.
Иако ниските цени на нафтата претходно ѝ дадоа простор на американската администрација за агресивни потези, поширок регионален конфликт би можел драматично да ја промени динамиката на пазарот и да предизвика нов глобален енергетски шок.
