Недостигот на ретки минерали ја враќа воздухопловната индустрија 50 години назад

Недостигот на ретки земни минерали ја принудува воздухопловната индустрија повторно да разгледува материјали што се користеле пред неколку децении, во обид да ја намали зависноста од Кина. Овие суровини се важни за производство на повеќе воздухопловни и воени системи, вклучително и за заштитни облоги на млазни мотори, делови од турбини и полупроводнички чипови.

Кина има речиси монополска позиција во снабдувањето со ретки земни минерали и други материјали како итриум, индиум фосфид и волфрам. Поради стравувањата од нарушувања во снабдувањето и растот на цените, производителите и добавувачите сè повеќе се свртуваат кон постари технологии.

— реклама —

Проблемот е особено значаен за производството на делови за млазни мотори, каде што современите материјали на база на ретки земни минерали имаат важна улога.

Канадскиот Национален истражувачки совет (NRC) веќе работи на пронаоѓање алтернативи за топлинските заштитни облоги што се користат во најжешките делови од млазните мотори. Заедно со индустриски партнери, истражувачите испитуваат дали циркониум диоксидот и други керамички оксиди, кои се користеле уште во 1970-тите и 1980-тите години, можат да ги достигнат својствата на современите облоги.

— реклама —

Истражувачот во NRC, Рожерио Лима, вели дека денес постојат подобри инструменти и поразвиени методи со кои старите материјали можат дополнително да се усовршат.

— реклама —

И европскиот производител на топлински заштитни облоги „Oerlikon Metco“ веќе нуди одредени производи без ретки земни минерали и развива нови решенија. Меѓу нив се облоги на база на циркониум диоксид со додатоци на магнезиум и калциум.

Алтернативи истражуваат и некои американски добавувачи, особено за делови каде што примената на новите материјали носи помал ризик. Дополнителни количини на суровини би можеле да се обезбедат и преку рециклирање на вишокот материјали од производството на облоги.

Сепак, овие решенија засега можат само да ја намалат зависноста од Кина, но не и целосно да ја отстранат. Според проценките на поранешен функционер на Советот за национална безбедност на Белата куќа, Џефри Герц, ќе бидат потребни години, а не месеци, за да се надмине зависноста од Кина во снабдувањето со ретки земни минерали.

Тоа значи дека Кина и во наредниот период би можела да задржи значително влијание врз глобалното снабдување со овие суровини, вклучително и во трговските преговори со САД.