Дипломатските тензии меѓу Јапонија и Русија околу спорните острови северно од Хокаидо повторно се зголемија откако рускиот претседател Владимир Путин ги посети островите. Москва денеска го повика јапонскиот амбасадор на разговор откако Токио го оцени потегот како „целосно неприфатлив“ и упати официјален протест до руската страна.
Станува збор за четири острови од јужниот дел на Курилскиот архипелаг – Итуруп, Кунашири, Шикотан и Хабомаи. Јапонија ги нарекува Северни територии и смета дека се нејзини, додека Русија ги смета за дел од својата територија.
Курилските острови се протегаат на околу 1.200 километри од Камчатка до североисточниот дел на Хокаидо. Спорот има корени во 19. век. Со договорот од 1855 година Јапонија го потврди својот суверенитет над четирите острови, а подоцна со договорот од 1875 година го презеде целиот Курилски архипелаг во замена за руската контрола врз Сахалин.
На крајот од Втората светска војна Советскиот Сојуз ги зазеде спорните острови. Иако Јапонија со мировниот договор од Сан Франциско во 1951 година се откажа од Курилите, Токио и понатаму тврди дека четирите најјужни острови не се опфатени со тоа откажување.
Посетата на Путин има и силна политичка симболика. Тој е вториот руски лидер што ги посетил островите, по Дмитриј Медведев. Јапонската премиерка Санае Такаичи оцени дека потегот дополнително ќе го отежне подобрувањето на односите меѓу двете земји.
За Москва, островите имаат значајна стратешка и воена улога. Тие обезбедуваат пристап до Пацификот и се наоѓаат во близина на важни морски патишта, а регионот е богат и со рибни ресурси и потенцијални минерални наоѓалишта. Русија во последните години дополнително го засили своето воено присуство на островите.
Односите меѓу Токио и Москва дополнително се влошија по руската инвазија врз Украина во 2022 година, кога Јапонија воведе санкции кон Русија. Новото заострување доаѓа во период на зголемена недоверба откако во Јапонија неодамна беше откриена руска шпионска мрежа поврзана и со набавка на воена опрема.
