Европската унија од 10 април 2026 година преминува на целосна примена на системот ЕЕС (Entry/Exit System), со што на надворешните граници се воведува нов, дигитализиран режим на контрола за државјани на трети земји кои влегуваат за краток престој. Наместо класично печатирање на пасошите, влезовите и излезовите ќе се бележат електронски.
Со целосното активирање на ЕЕС, во првите денови се очекуваат поголеми метежи и подолги задржувања на граничните премини, бидејќи процедурите ќе се прилагодуваат на новиот начин на обработка на патниците. Системот работи непрекинато, 24 часа, а граничните служби ќе ја вршат проверката преку дигитални записи наместо преку печати.
ЕЕС, според најавите, ќе собира основни биометриски податоци – отпечатоци од прсти и фотографија на лицето – кои потоа ќе се користат при секое следно влегување за побрза идентификација. На тој начин, се очекува полесно откривање злоупотреби и обиди за измама со идентитет.
Системот автоматски ќе го пресметува и дозволениот престој, со цел да се намали можноста за надминување на правилото „90 дена во период од 180 дена“ за краткотрајни посети. Во пракса, тоа значи дека патникот ќе може потранспарентно да знае колку време му останува, а службите ќе имаат појасна слика за прекршувања.
ЕУ како цели од воведувањето на ЕЕС ги истакнува зајакнувањето на безбедноста, поефикасната контрола на миграциите и намалувањето на злоупотребите на досегашниот систем. На дел од аеродромите веќе се користат и самопослужни уреди (киосци) преку кои патниците можат да поминат дел од постапката побрзо.
По целосната примена на ЕЕС, следен чекор е најавената шема ETIAS – електронска дозвола за патување за државјани на земји на кои не им е потребна виза за влез во Шенген-зоната, која треба да се аплицира онлајн и да биде поврзана со пасошот.
