Околу 12.000 деца во Македонија биле изложени на сексуална злоупотреба преку интернет

Околу 12.000 деца во Македонија биле изложени на сексуална експлоатација или злоупотреба преку дигиталните технологии во период од една година, покажува истражувањето „Disrupting Harm“ на УНИЦЕФ. Особено загрижува фактот што, иако најголем дел од децата некому му раскажале што им се случило, помалку од еден процент побарале помош преку официјалните механизми за пријавување.

Според истражувањето, секое десетто дете на возраст од 12 до 17 години што користи интернет било изложено на најмалку една форма на сексуална злоупотреба поврзана со дигиталните технологии. Истражувањето опфатило 1.039 деца и исто толку родители и старатели, како и разговори со стручни лица од институциите за детска заштита, полицијата и правосудството.

— реклама —

Податоците покажуваат дека во 78 проценти од случаите сторителите биле лица што децата претходно ги познавале. Во 39 проценти станувало збор за сегашни или поранешни интимни партнери или лица кон кои децата чувствувале симпатии, додека во 27 проценти биле вмешани членови на семејството. Повеќе од половина од идентификуваните сторители биле полнолетни лица.

— реклама —

Македонија бележи и загрижувачки показатели за сексуални уцени и злоупотреба со помош на вештачка интелигенција. Според дополнителната споредбена анализа на УНИЦЕФ од септември 2026 година, 4,4 проценти од анкетираните деца пријавиле закани или уцени за вклучување во сексуални активности, додека 4,2 проценти добиле закани дека нивни интимни фотографии или видеа ќе бидат објавени.

Дополнително, 4,3 проценти од децата изјавиле дека биле создадени сексуализирани фотографии или видеа со вештачка интелигенција на кои биле прикажани тие. Овој показател е повеќе од двојно повисок од просекот од два проценти во деветте земји опфатени со споредбата.

— реклама —

Како главни пречки за пријавување на злоупотребата се наведуваат срамот, стигмата, недовербата во институциите и недоволната информираност за достапните механизми за помош. УНИЦЕФ предупредува дека е потребно поедноставување на постапките за пријавување, подобра координација меѓу институциите и поголема достапност на психолошка и социјална поддршка.

Истражувањето укажува и на сериозни последици врз менталното здравје. Децата изложени на ваква злоупотреба имале 11 пати поголеми изгледи да пријават самоповредување и 12 пати поголема веројатност за самоубиствени мисли или однесување во споредба со децата кои немале такво искуство.

Од УНИЦЕФ препорачуваат модернизација на законската рамка, зајакнување на истрагите и кривичното гонење, обука на стручните лица и поголема одговорност на дигиталните платформи. Организацијата нагласува дека заштитата на децата на интернет бара координирана реакција од институциите, училиштата, родителите и технолошките компании.