емануел макрон

На Макрон, господарот на часовниците, сега му истекува времето: Што е следно за Франција?

По осум години на власт, позицијата на претседателот Емануел Макрон е под зголемен притисок, бидејќи политичката криза во Франција се продлабочува.Макрон, кој претходно се нарекуваше себеси „maître des horloges“, господар на часовникот, повеќе нема контрола врз времето како порано, објавува Би-Би-Си.По трет пат за една година, неговиот премиер поднесе оставка, а анкетите покажуваат дека речиси три четвртини од гласачите веруваат дека претседателот треба да го стори истото.Доколу денес би се одржале претседателски избори во Франција, кандидатите на екстремната десница би имале голема предност во првиот круг, особено на Националниот сојуз, Марин Ле Пен, покажува најновото истражување на компанијата Толуна Харис Интерактив.Долгогодишниот сојузник Едуар Филип, кој беше прв премиер на Макрон од 2017 до 2020 година, го повика да назначи технички премиер и да распише претседателски избори на „уреден начин“.Но, Макрон е многу посклоен кон распуштање на парламентот отколку кон оставка.Како Макрон стигна до тука?Премиерот Себастијан Лекорну ја објави својата оставка во понеделникот, по само 26 дена на функцијата. Неколку часа подоцна, тој објави дека го прифатил барањето на Макрон да остане уште 48 часа за да одржи финални разговори со политичките партии „заради стабилноста на земјата“.Сè се врти околу францускиот долгГлавниот предизвик со кој се соочија Лекорну и неговите двајца претходници беше како да се справат со огромниот национален долг на Франција и да ги надминат идеолошките поделби меѓу центристичките партии што би можеле да ја формираат владата.На почетокот на оваа година, јавниот долг изнесуваше 3,4 трилиони евра, или речиси 114 проценти од БДП, трет најголем во еврозоната по Грција и Италија. Се предвидува дека буџетскиот дефицит на Франција ќе достигне 5,4 проценти од БДП оваа година.Мишел Барние и Франсоа Бајру издржаа само три и девет месеци, соодветно, пред да бидат соборени со гласања за доверба, бидејќи се обидуваа да се справат со дефицитот со буџети за штедење.Лекорни дури и не успеа да го презентира буџетскиот план. Критиките се слеваа од сите страни штом го претстави својот кабинет во неделата попладне, а до понеделник наутро одлучи дека неговата позиција е неодржлива.Сите партии ги имаат предвид следните претседателски избори во 2027 година, а се подготвуваат и за можноста за предвремени парламентарни избори во случај Макрон повторно да го распушти парламентот.Кои се клучните фигури во оваа криза?Лидерите кои со месеци повикуваат на оставка од Макрон се од крајната десница и радикалната левица.Марин Ле Пен и нејзиниот млад сопартиец во крајно десничарското Национално собрание, Жордан Бардела, се подготвени за избори и ја одбија поканата на Лекорну за разговор.Жан-Лук Меланшон од радикалната левица „Франција Непобедлива“ (LFI) водеше кампања за импичмент на Макрон, иако тоа изгледа малку веројатно. Тој е поддржан од Зелените.Оливие Форе и неговите социјалисти беа сојузници на радикалната левица за време на последните избори, но разговараа со Лекорну под услов тој да формира левичарска влада.Потоа е Габриел Атал, кој ја предводи центристичката партија Ренесанса на Макрон, но рече дека повеќе не ги разбира одлуките на претседателот.А од централнодесничарскиот е Бруно Ретаило, чии републиканци беа дел од таканаречената „сокле комуна“ (заедничка платформа) со центристите.Дали Макрон стигна до крајот на патот?Откако неговиот трет премиер за една година ја објави својата оставка, Макрон отиде на долга прошетка покрај реката Сена, со мобилниот телефон на увото.Дали тоа беше игра за камерите? Можеби, но беше симболично за осамената природа на неговата позиција, бидејќи се соочува со некои од најтешките избори на неговото претседателствување, а некои од неговите поранешни сојузници се чини дека го напуштаат.Претседателот е свесен за политичките предизвици што претстојат веќе некое време и не е од оние што се откажуваат без борба или уште еден обид да ја стабилизираат Франција. Чувството дека времето истекува за господарот на часовниците незапирливо се шири меѓу јавноста.Четири опции за Макрон и ниту една од нив не изгледа добро1. Ако Лекорну успее да ги убеди центристичките партии да формираат некаков вид влада, тогаш Макрон ќе може да назначи нов премиер, кој и да е тој. Лекорну навести дека не сака да ја прифати работата, иако тоа не е дефинитивно не. Знаците не се добри. Кога поднесе оставка во понеделник, Лекорни рече:„Бев подготвен за компромис, но сите партии сакаа другата страна да ги усвои нивните програми во целост“.Франција мора да донесе некаков буџет за 2026 година за да се ослободи од својот национален долг, а фракциите го знаат тоа.2. Доколку Лекорну не успее да го стори тоа, Елисејската палата посочи дека Макрон ќе „преземе одговорност“. Тоа веројатно би значело нови парламентарни избори, што би значело лоши вести за неговите центристички сојузници и социјалистите, но особено би било од корист за крајно десничарскиот Национален собир на Марин Ле Пен. Изборите би требало да се одржат најдоцна 40 дена по распуштањето на парламентот - што би значело гласање во ноември.3. Претседателството на Макрон завршува за 18 месеци, но тој се соочува со растечки повици да се повлече. Тој постојано ги отфрлаше предвремените претседателски избори, но тоа не е исклучено. Поранешниот министер на Макрон, Бенџамин Хадад, тврди дека неговата оставка нема да има смисла бидејќи следниот претседател ќе се соочи со истиот проблем.4. Дури и без договор за влада, партиите би можеле да ги остават настрана своите разлики во парламентот и да постигнат компромис за ограничен буџет. Но, француската политика не е позната по својата култура на компромис.

Свет | пред 3 месеци

Трамп ја менува реториката за Украина, Европа загрижена

Американскиот претседател Доналд Трамп ја промени својата реторика кон Украина, предизвикувајќи загриженост кај европските лидери. Тие стравуваат дека неговите изјави имаат за цел да им постават невозможна задача, со што Трамп би можел да ја префрли вината врз Вашингтон доколку Киев не успее во војната или остане без средства.По месеци на притисок врз Украина да преговара со Москва и да се откаже од окупираните територии, Трамп во вторник ги изненади европските престолнини. На социјалните мрежи изјави дека Киев може да „се бори и победи“ на целата своја територија „со помош на ЕУ“.Иако новиот став на Трамп беше поздравен во некои кругови, повеќе европски лидери заклучиле дека тие сега ја преземаат одговорноста за одбраната на Украина со очекувања кои тешко можат да се исполнат.Полскиот премиер Доналд Туск предупреди дека „изненадувачкиот оптимизам“ на Трамп прикрива ветување за намалена американска ангажираност и префрлување на одговорноста за завршување на војната врз Европа. Туск додаде дека е подобро да се соочиме со вистината отколку да живееме во илузии. Европските лидери велат дека Трамп „гради излезна рампа“ за да може да ја обвини Европа доколку му биде потребно.Професорот за меѓународни односи Карло Масала од Универзитетот Бундесвер во Минхен смета дека Трамп сака да избегне оваа војна да стане „негова војна“, а не само „војна на Бајден“. Еден европски функционер, изјавата на Трамп „Среќно на сите!“ ја протолкува како порака за префрлување на одговорноста, додека друг едноставно рече: „Сите гледаат дека се повлекува.“Францускиот претседател Емануел Макрон, по средбата со Трамп во Њујорк, даде пооптимистички тон, опишувајќи ја како „многу коректна“. Тој истакна дека целосната поддршка на Украина би ја ослабнала руската економија и би создала можност за подобра иднина. Сепак, европските службеници заклучуваат дека Трамп повеќе не е сигурен сојузник за ЕУ.Туск, поради инцидентите со руски дронови во полскиот воздушен простор, побара поголема поддршка од НАТО. Тој истакна дека Полска е подготвена да ги уништува летечките објекти што ќе го нарушат нејзиниот територијален интегритет и побара „100-процентна сигурност“ од сојузниците. На прашањето дали НАТО земјите треба да бидат подготвени да ги соборат руските авиони, Трамп одговори потврдно.Трамповиот тон кон војната се промени откако се врати во Белата куќа во јануари. По конфликтите со украинскиот претседател Володимир Зеленски во февруари, тој го ублажи својот пристап и го нарече украинскиот лидер „храбар човек“. Првиот заменик министер за надворешни работи на Украина, Сергиј Кислица, истакна дека изјавите на Трамп не биле емоционален испад, туку резултат на долги и сложени дискусии со Украина, европските партнери и американските официјални лица.Кислица не се согласува дека Трамп се повлекува и поставува невозможни услови. Тој смета дека Трамп изнел силна порака дека Европа може и треба да стори повеќе, посочувајќи на земјите од ЕУ кои сè уште купуваат руска нафта и гас.Во последниве недели Трамп се фокусира на рускиот извоз на енергенти кон Европа. Во обраќањето пред Генералното собрание на ООН, тој рече дека е подготвен да воведе „силни царини“ кои би можеле „да го запрат крвавиот конфликт“, но само ако европските земји се согласат на исти мерки. Трамп истакна дека купувањето на руски енергенти додека се бори против Русија е „срамно“.На почетокот на месецов тој повика ЕУ да воведе царини до 100 отсто за Индија и Кина, најголемите купувачи на руска енергија, што во Брисел се смета за невозможна мерка. Лијана Фикс од Советот за надворешни односи посочи дека европските олидери не веруваат дека Трамп би го следел нивниот пример и заклучи дека тој не е доверлив во тоа прашање.

Свет | пред 3 месеци