ЕВРОПСКА УНИЈА

Бугарски европратеник: Секоја промена на европскиот консензус дава право на Софија за вето врз членството на Македонија во ЕУ

Бугарскиот европратеник Илија Лазаров, член на ГЕРБ и сестринската партија на ВМРО-ДПМНЕ во Европската народна партија, изјави дека секоја промена во европскиот консензус во однос на Договорот со Бугарија ќе ѝ даде на Софија право да стави вето на членството на Македонија во Европската Унија.Лазаров остро го критикуваше известувачот во Европскиот парламент, Томас Вајц, оценувајќи дека тој дејствува под диктат на лидерите на македонската опозиција, Христијан Мицкоски и Тимчо Муцунски.„Вајц се преправа дека е независен, но всушност ја исполнува волјата на Скопје за пропагандна бучава“, изјави Лазаров.Причина за реакцијата на Лазаров е иницијативата на Вајц да се амандира вториот протокол кон Договорот со Бугарија, дел од преговарачката рамка на ЕУ. Лазаров потенцира дека „францускиот предлог“ е одобрен од сите 27 земји-членки, ратификуван од тогашната влада на Македонија и не е предмет на ревизија.„Секоја промена на европскиот консензус автоматски ќе ѝ даде на Бугарија право да става вето. Нашата позиција е јасна и координирана – претседателот, Советот на министри, Министерството за надворешни работи, парламентарните партии и сите 17 европратеници се согласни во тоа“, додаде Лазаров.Тој ја спореди македонската иницијатива со недозволено однесување во клуб: „Не можете да влегувате, да кршите прозорци и да клоцате маси и столчиња, а да се обидувате да ја наметнете својата волја“. Лазаров упати сериозни сомнежи и кон еврокомесарката за проширување Марта Кос и потенцијално влијание на поранешните југословенски служби.Лазаров предупреди дека протоколот ѝ овозможува на Софија долгорочна структурна моќ и дека иницијативите на Вајц би можеле да создадат преседан за ревизија на условите за пристапување на земјите-кандидати. Според него, Македонија ризикува да ја изгуби моменталната динамика во преговорите со ЕУ, ако не ги исполнува обврските предвидени во протоколот и не го финализира „Патоказот за функционирање на демократските институции“.Иако Лазаров остро ја критикуваше улогата на Вајц, тој нагласи дека поддржува европската перспектива на земјата: „Сакам оваа земја да стане членка на ЕУ, бидејќи тоа ќе доведе до нешто добро“.Ситуацијата ја отсликува комплексната динамика помеѓу македонските политички поделби, надворешните притисоци од Софија и административните одложувања, кои заедно го одложуваат процесот на интеграција на Македонија во Европската Унија.

Македонија | пред 1 ден

Русија предупредува на можен развој на нуклеарно оружје во ЕУ

Руската надворешна разузнавачка служба (SVR) денес соопшти дека седиштето на Европската унија наводно започнало „тајно“ да разгледува можност за развој на сопствени капацитети за производство на нуклеарно оружје. Руската надворешна разузнавачка служба го оцени овој пат како опасен и предупреди дека планот на ЕУ за нов „марш на Исток“ неизбежно би довел до „поткопување на темелите на глобалната безбедносна архитектура и меѓународниот систем за неширење на оружје за масовно уништување“.Во соопштението на прес-службата на Руската надворешна разузнавачка служба се наведува дека, иако Брисел јавно се повикува на американскиот „нуклеарен чадор“, европското раководство наводно се обидува да „купува време“ за таен развој на сопствена индустриска база за нуклеарно оружје и подготовка на јавноста за политичка одлука за нејзино стекнување. Планот предвидува формирање на паневропска доктрина за нуклеарно одвраќање, заснована на постојните капацитети на Франција и Велика Британија, со финансиска и инфраструктурна поддршка од земјите на ЕУ кои не поседуваат нуклеарно оружје.Според Руската надворешна разузнавачка служба, ЕУ би ја задржала можноста за создавање целосно автономна команда на нуклеарните сили. Руската надворешна разузнавачка служба исто така наведува дека некои европски земји веќе располагаат со значителен индустриски и технолошки потенцијал за развој на компоненти за нуклеарно оружје, меѓу кои се Германија, Италија, Чешка, Белгија, Холандија, Шведска и Шпанија.Според Руската надворешна разузнавачка служба, на териториите на некои европски земји се складира голема количина озрачено нуклеарно гориво од деактивирани блокови на нуклеарни електрани. Постојат индикации за можност за неовластено отстранување на горивото со цел одвојување на плутониум погоден за изработка на атомска бомба.Во соопштението се наведува дека, според проценките на Руската надворешна разузнавачка служба, германските експерти би можеле да добијат количина на плутониум доволна за една нуклеарна експлозивна направа за околу еден месец во истражувачките лаборатории во Карлсруе, Дрезден, Ерланген и Јилих. Ураниум за оружје, пак, би можел да се добие за околу една недела во постројката за збогатување во Гронау.Руската надворешна разузнавачка служба предупредува дека развојот на нуклеарно оружје во ЕУ може да предизвика нова глобална трка во вооружувањето. Во таа насока, Руската надворешна разузнавачка служба ги повикува САД и другите земји да преземат мерки за да се спречи такво сценарио.„Укажуваме на американската администрација и на раководствата на сите други земји дека е потребно да се стори сè за да се спречи Европската унија да развие сопствено нуклеарно оружје и неизбежната нова рунда на глобалната трка во нуклеарното вооружување што би следела“, наведува Руската надворешна разузнавачка служба во соопштението.

Свет | пред 2 дена

Европа пред долг енергетски потрес: цените на горивата нема за брзо да се смират

Европската унија се подготвува за продолжен енергетски шок што веќе ги потресува пазарите и ги турка цените на горивата нагоре, со проценка дека пад на цените не треба да се очекува во скоро време. Предупредувањето доаѓа во контекст на воениот судир на Блискиот Исток и зголемените ризици по снабдувањето, кои ја отворија дилемата дали ЕУ ќе мора да посегне по вонредни мерки, вклучувајќи рационализација на одредени видови гориво и дополнително ослободување на нафта од стратешките резерви.Еврокомесарот за енергетика Дан Јоргенсен во интервју за „Фајненшел тајмс“ оценува дека кризата ќе трае и дека цените ќе останат високи „многу долго“, со напомена дека кај некои „покритични“ производи во наредните недели може да биде „уште полошо“.Пазарната вознемиреност дополнително се зголеми по извештаите за речиси затворање на Ормускиот теснец и по нападите врз инфраструктура во Персискиот Залив, што предизвика страв од подолготрајни прекини во испораките. Во Брисел нагласуваат дека Унијата засега не е во состојба на криза на безбедноста на снабдувањето, но дека се подготвуваат планови за справување со „структурни“ и долгорочни последици од конфликтот.Еден од најчувствителните сегменти е авионското гориво. Според најавите, европските институции ја разгледуваат целата палета алатки – од трговски и регулаторни решенија до евентуални законодавни интервенции – ако ситуацијата дополнително се влоши. Притоа, посочено е дека ЕУ и САД имаат различни стандарди за авионско гориво, што може да го ограничи увозот и да ја усложни логистиката во услови на притисок врз понудата.Во меѓувреме, енергетскиот удар се прелева глобално и ги засилува инфлаторните притисоци, со ризик да го успори економскиот раст. Дел од владите веќе подготвуваат пакети за поддршка на потрошувачите и фирмите, а некои земји размислуваат и за враќање на одредени капацитети на јаглен како привремено решение.Од ЕУ порачуваат дека „подобро е да се биде подготвен отколку подоцна да се жали“, а како можност што останува отворена се споменува и ново ослободување на стратешки резерви на нафта доколку ценовните и снабдувачките притисоци продолжат да растат.

Свет | пред 1 седмица

Европската унија со предупредување до членките за природниот гас

Европската унија ги повика земјите членки да ги намалат целите за складирање природен гас и постепено да ги полнат резервите за да се обузда побарувачката, додека цените на енергенсите растат поради американско-израелскиот конфликт во Иран, пишува Financial Times.Комесарот за енергија, Дан Јоргенсен, побара земјите членки да ја намалат целната исполнетост на складиштата на 80 проценти од капацитетот, што е 10 процентни поени под официјалната цел на ЕУ. Според писмото, ова треба да се направи „што е можно порано во сезоната на полнење за да се гарантира безбедноста и да се смират учесниците на пазарот“.Цените на гасот во Европа скокнаа за до 35 проценти откако во иранските и израелските напади беа оштетени клучни инфраструктурни објекти на Блискиот Исток, а нивната поправка се очекува да трае повеќе години. Јоргенсен истакна дека снабдувањето со енергија во ЕУ „останува релативно сигурно“, но повика на „заеднички одговор“ на конфликтот и предупреди дека враќањето на производството на течен гас на претходно ниво може да потрае.Залихите на гас се клучни за задоволување на зимската побарувачка за греење и електрична енергија и за обезбедување на енергетската сигурност на Европа. Европската комисија исто така наложи земјите членки да ги применуваат правилата за увоз на гас флексибилно, за да не се наруши стабилноста на снабдувањето за време на кризата во Иран.

Свет | пред 2 седмици

Крај на евтините нарачки за европските граѓани: ЕУ подготвува укинување на правилото што ги штитеше Тему и Шеин од царини

Евтините пакетчиња од Тему, Шеин и Али Експрес наскоро би можеле значително да поскапат за европските потрошувачи, бидејќи Европската унија започна постапка за промена на царинските правила која целосно ќе го укине сегашното ослободување од давачки за пратки до 150 евра.Советот за економски и финансиски прашања на ЕУ иницираше измени на Регулативата за царини, со кои би се елиминирало долгогодишното правило што им дозволува награници да пропуштаат мали пратки од трети земји без наплата на царини. Финансиските министри на земјите членки го поддржаа предлогот и побараа од Европскиот парламент измените да се усвојат „во најкраток можен рок“, за да стапат во сила уште во 2026 година.Доколку регулативата биде финализирана, секоја онлајн нарачка од Кина — без разлика дали станува збор за облека, додатоци или електроника — ќе биде предмет на стандардните царински тарифи што важат за сите увезени стоки во Европската унија.Во моментов, пакетите со вредност до 150 евра нарачани преку големите кинески платформи се пуштаат на територијата на ЕУ без наплата на царина, што им овозможува на европските купувачи евтин пристап до огромен број производи.Првично беше предвидено ова правило да се укине дури по целосното ставање во функција на идниот Царински центар на ЕУ — голема дигитална платформа што треба да ги обедини националните царински служби и да ја засили контролата на увозот. Центарот е дел од пошироката реформа на царинската рамка и се очекува да почне да функционира во 2028 година.Но Советот сега смета дека нема време за чекање. Во образложението се наведува дека моменталниот систем создава „нефер услови“ меѓу европските и странските продавачи, бидејќи голем дел од увозот од Кина пристигнува без никакви давачки.Според податоците на Европската комисија, само во 2024 година во ЕУ пристигнале 4,6 милијарди пратки, од кои 65 проценти биле ослободени од царина. Огромни 91 отсто од тие пратки се однесувале токму на нарачки од кинеските е-трговски платформи.Европските трговци со години укажуваат дека оваа пракса им создава нелојална конкуренција, а властите дополнително посочуваат и дека масовниот прилив на евтини стоки носи и еколошки импликации поради зголемениот обем на транспорт и отпад.Доколку мерката биде усвоена, европските купувачи ќе мора да се навикнат дека „евтините“ Тему и Шеин ќе станат доста поскапи.

Македонија | пред 4 месеци

Вучиќ: Хрватите ги разбирам, но што сме им згрешиле на Бугарите...

Меѓу земјите-членки вчера повторно немаше договор за отворање преговори со Србија во кластерот 3, кој вклучува осум поглавја, велат дипломатски извори.Унгарското претседателство вчера повторно го стави на дневен ред на состанокот на амбасадорите на земјите-членки прашањето за отворање кластер 3 - конкурентност и инклузивен раст. Овој кластер вклучува осум поглавја и тоа: дигитална трансформација и медиуми; оданочување; економска и монетарна политика; социјална политика и вработување, претприемништво и индустриска политика; наука и истражување; образование и култура; царинска унија.Од тие осум поглавја, Србија веќе имаше отворено пет од нив пред промената на методологијата за преговори. Новата методологија е донесена на почетокот на 2020 година и предвидува наместо поединечни поглавја да се отворат повеќе поглавја кои се поврзани во шест кластери, шест тематски целини.„Нема напредок, остануваме таму каде што бевме минатата недела“, изјави еден дипломатски извор за Хина.Минатата недела, осум земји, вклучително и Хрватска, имаа приговори на предлогот на унгарското претседателство за отворање на тој кластер. Главните причини за ова се одбивањето на Србија да воведе санкции против Русија и да се усогласи со надворешната политика на ЕУ, владеењето на правото и состојбата на медиумите.Србија пред минатонеделниот состанок им подели неофицијален документ на земјите-членки со список на чекори што има намера да ги преземе за да добие одобрение за отворање на тој кластер. Неколку земји рекоа дека не може да се постигне напредок во однос на ветувањата дадени во тој документ.Претседателот на Србија, Александар Вучиќ изјави дека Унгарија ќе закаже разговори во ЕУ на оваа тема за следната недела.„Нема сомнеж во тоа. Имаше осум земји, Шведска, Финска и Холандија и секако Хрватска и Бугарија. Да не прашаше Господ што им згрешивме на Бугарите, не би знаел како да објаснам, но Хрватите ги разбирам. За нас е важна вест да се разговара со сите отворено, ќе видиме дека сме најголемата економија следната година во Европа“, рече Вучиќ.Вучиќ потоа се осврна на актуелните настани во светот и падот на француската влада.„Ако некој во нашата земја би сакал да ги разгледа и да ги погледне вистинските аргументи, Русија, исто како што Украина за чудо се одржа воено, иако малкумина веруваа дека тоа е можно, така и луѓето веруваа дека руската економија брзо ќе биде уништена. Таа е во многу тешка ситуација Луѓето овде го имаат тој навивачки тон.Како што додаде, исклучително е важно Европа да излезе од кризата. „Верувам дека Германија ќе излезе од кризата, ако не во 2025 година, тогаш во 2026 година“, рече тој.„Тие инвестираа многу во источниот дел на Германија, во фабриките за чипови и верувам дека ќе успеат да најдат решение. Се плашам дека другиот дел од Европа, за кој помалку се зборува, оди во лоша насока. Канцеларот Шредер стана како ловен ѕвер затоа што не сакаше да го прекине пријателството со претседателот Путин.Повеќе верувам дека Германија ќе се сврти побрзо од некои други земји. Исто како што се надевам дека Русија ќе успее да ја зачува својата економска база. Но да, вистина е, мислам дека Русите и Украинците се најголеми губитници. Тие изгубија стотици илјади луѓе, милиони ја напуштија земјата. Европа претрпе не помала штета од нивната“, рече Вучиќ.

Свет | пред 1 година