МИТРЕСКА

Вицегувернерката Митреска: Македонија има потенцијал, но потребни се структурни промени за повисок раст

За побрз и поодржлив економски раст, Македонија мора да вложува во зголемување на продуктивноста, дигиталната трансформација и диверзификацијата на економијата, порача вицегувернерката на Народната банка, Ана Митреска, на конференцијата организирана од Џ.П. Морган во Виена.Говорејќи за економските перспективи на земјата, Митреска истакна дека македонската економија покажала значителна отпорност и покрај бројните глобални кризи во изминатите години. Таа посочи дека просечниот економски раст во последните пет години изнесувал 3,3 проценти, што е блиску до проценетиот потенцијален раст од 3,5 проценти, додека економската активност го надминала претпандемиското ниво за околу 12 проценти.Според неа, растот бил поттикнат од личната потрошувачка, извозот и инфраструктурните инвестиции, но за да се одржи и забрза потребни се подлабоки структурни реформи.„Продуктивноста во земјата и натаму е околу половина од просекот на Европската Унија, а нивото на дигитализација достигнува околу 70 проценти од европскиот просек. Инвестициите во технологија, иновации и човечки капитал се неопходни за побрзо приближување кон европските стандарди“, истакна Митреска.Таа нагласи дека земјата располага со добра основа за натамошен развој на дигиталната економија. Според индексот на Меѓународен монетарен фонд за подготвеност за вештачка интелигенција, Македонија е рангирана на 76-то место меѓу 174 држави и е над светскиот просек. Воедно, ИКТ-секторот бележи континуиран раст, а ИКТ-услугите учествуваат со околу 43 проценти во вкупниот извоз на услуги.Осврнувајќи се на надворешното економско окружување, Митреска потсети дека 76 проценти од македонскиот извоз е насочен кон Европската Унија, додека околу 40 проценти од вкупниот извоз завршува на германскиот пазар. Според неа, ваквата интегрираност носи значајни придобивки преку странските инвестиции и трансферот на технологии, но истовремено ја нагласува потребата од поголема диверзификација на извозните пазари и инвестициските текови.Во делот за инфлацијата, вицегувернерката оцени дека централните банки денес се подобро подготвени да се справат со ценовните притисоци отколку за време на енергетската криза во 2022 година. Таа нагласи дека навремените мерки и кредибилитетот на монетарната политика се клучни за спречување на долготрајни инфлациски притисоци.„Искуството од последните години покажа дека со соодветна комбинација на монетарни, макропрудентни и други економски политики може успешно да се зачуваат ценовната и финансиската стабилност. Но, за долгорочно повисок раст потребни се и структурни реформи што ќе ги поттикнат продуктивноста, инвестициите и конкурентноста на економијата“, порача Митреска.

Македонија | пред 2 дена

Вицегувернерката Митреска: Народната банка ја зајакнува поддршката за жените во економијата и претприемаштвото

Вицегувернерката на Народната банка, Ана Митреска, истакна дека институцијата ја зајакнува поддршката за жените во економијата и претприемаштвото, нагласувајќи дека зголемувањето на нивното учество на пазарот на труд носи значајни економски и општествени придобивки, стои во соопштение на Народната банка.На манифестацијата „Избор на најуспешни жени менаџери“, организирана од агенцијата „Марили“, Митреска посочи дека намалувањето на родовите разлики придонесува за поголема иновативност, поефикасно користење на човечкиот капитал и намалување на јазот во приходите, иако жените и натаму се соочуваат со ограничувања, меѓу кои пониска застапеност на раководни позиции и послаб пристап до финансиски услуги, стои во соопштение на Народната банка.Таа предупреди дека технолошката трансформација и развојот на вештачката интелигенција создаваат дополнителни предизвици, бидејќи голем дел од работните места во кои се вклучени жени се изложени на влијанието на овие технологии, што бара навремени политики за заштита и адаптација, стои во соопштение на Народната банка.Митреска се повика на податоци од Светскиот извештај за родовиот јаз за 2025 година, според кој напредокот кон родова еднаквост е бавен, а со сегашното темпо за целосно затворање на јазот би биле потребни уште 123 години. Таа додаде дека земјата се наоѓа на 90-то место од 148 држави, со изразен јаз во економското учество и можностите, стои во соопштение на Народната банка.Според нејзините податоци, разликата во платите изнесува околу 12 проценти, додека разликата во учеството на пазарот на труд достигнува околу 18 процентни поени во корист на мажите. Во делот на финансиската вклученост, околу 77 проценти од жените и 92 проценти од мажите поседуваат сметка, што упатува на родов јаз од приближно 10 процентни поени, стои во соопштение на Народната банка.Вицегувернерката нагласи дека Народната банка спроведува активности за унапредување на финансиската едукација и поддршка на женското претприемаштво преку Кодексот за финансирање жени претприемачи. Таа посочи и дека фирмите во сопственост на жени имаат пониска стапка на нефункционални кредити во споредба со оние во сопственост на мажи, стои во соопштение на Народната банка.На крајот, Митреска им честиташе на наградените жени менаџери, истакнувајќи дека нивниот успех претставува инспирација и значаен придонес за развојот на економијата, стои во соопштение на Народната банка.

Македонија | пред 1 месец

Вицегувернерката Митреска: Континуитет на политиката на стабилен девизен курс и одржување на макроекономската стабилност

„Народната банка внимателно ги следи сите поместувања поврзани со конфликтот на Блискиот Исток и е подготвена да реагира со соодветни инструменти доколку се појават поизразени и подолготрајни ефекти врз домашната економија“, истакна вицегувернерката Ана Митреска во интервју за ТВ „Телма“.Засега, најверојатните сценарија се умерени, со оцени за побрзо смирување на воените операции, ограничени ефекти врз снабдувањето и цените на енергентите и помали економски последици. Доколку дојде до ескалација и ако се покаже дека ефектите од конфликтот се подолготрајни, со посилни притисоци врз инфлацијата и девизните резерви, централната банка има простор да реагира со повеќе инструменти за стабилизација што ѝ стојат на располагање“, нагласи Митреска.Митреска посочи дека каналите преку коишто може да се пренесе растот на светските цени на енергентите и кај нас се директни и индиректни. Директните се однесуваат на пренесувањето на овој раст директно врз домашните цени, како и врз вкупниот увоз. Индиректните ефекти би ги почувствувале преку промените на економските изгледи на нашите трговски партнери, односно земјите од Европската Унија. Досегашните оцени за последиците од конфликтот за европската економија посочуваат на ограничени ефекти врз инфлацијата и растот или, со други зборови, нема очекувања за некои големи промени во надворешното окружување за домашната економија гледано низ оваа перспектива.Народната банка постојано ги следи состојбите и можните ефекти врз македонската економија. Во изминатите години, напоредно со справувањето со кризите, градевме дополнителен простор и капацитет за ублажување на можните нови шокови. Девизните резерви во моментов се околу 70% над нивото пред пандемијата, а отпорноста на банкарскиот, систем според сите параметри, дополнително зајакна во изминативе неколку години. Оттука, нема дилема околу континуитетот во одржувањето на стабилноста на девизниот курс и на вкупната макроекономска стабилност“, порача Митреска.

Македонија | пред 3 месеци