ТРАНСПАРЕНСИ

Транспаренси Македонија: Локалните власти сѐ уште не се на високо ниво по нивната отчетност

Во текот на 2025 година, Транспаренси Интернешнл- Македонија спроведе пилот оцена на индексот на транспарентност на локалната самоуправа според методологија на Transparency International со цел да утврди колку општините се транспарентни пред граѓаните, како ги објавуваат информациите за работата на општината, колку се тие достапни до граѓаните и на кој начин граѓаните може да пристапат и до институциите, но и до користењето на услугите кои ги овозможува општината. Беа оценувани врз основа на прашалник составен од 91 прашање кои опфаќа повеќе области од работата на општините. Како примерок беше земена најголемата општина по број на жители во секој од планските региони и тоа општините: Аеродром, Битола, Велес, Куманово, Охрид, Струмица, Тетово и Штип.Овој индекс е збир од позитивни бодови добиени од индикатори кои вклучуваат анализа на веб-страници, документи, одговори на барања за слободен пристап до информации и директен увид во функционирањето на администрацијата, т.е. центрите за услуги, како и податоци добиени од други органи.Наодите укажуваат на тоа дека локалните власти сѐ уште не се на високо ниво по нивната транспарентност и отчетност и се потребни дополнителни напори за да се обезбедат навремени податоци за нивното функционирање и за услугите кои им ги нудат на граѓаните.Највисоко оценета општина е општина Битола со 67 бодови, потоа следува општина Велес со 60, општина Штип со 55, општина Струмица со 54, општина Куманово е оценета со 51 бод, општина Аеродром со 49, општина Тетово со 43 бодови и најслабо оценета е општина Охрид со 39 бодови. Просечна оцена изнесува 52.Голем број на информации недостасуваат на веб-страниците на општините за да се создаде јасна слика колку се придонесува кон регионалниот развој и колку од средствата што се наменети за финансирање на општините се правилно менаџирани и наменети за активности кои позитивно влијаат врз животот на граѓаните.

Македонија | пред 2 дена

Пожарот во Кочани – трагичен симбол на корупцијата и институционалниот распад, според „Барометарот на корупцијата 2025“

Транспаренси Интернешнл-Македонија продолжува да ја спроведува редовната месечна активност за следење на случаи и дејствија поврзани со коруптивни однесувања и борбата против корупцијата, што ја нарековме „Бистро-Матно“. Следењето на овие случаи има голем одзив, како во јавноста, така и меѓу домашните и странските чинители и со текот на времето прерасна во релевантен показател на корупцијата и на волјата на државата да се справува со овој проблем. На овој начин, сите заедно придонесуваме за поголема свест за овој проблем во општеството во целина, велат од Транспаренси Интернешнл Македонија.„Овој годишен Извештај е преглед на сите дванаесет изданија на „Бистро-Матно“ коишто беа објавени во изминатата 2025 година.Во изминатата година со сигурност можеме да кажеме дека ја обележа катастрофалниот пожар во дискотеката „Пулс“ во Кочани и сите понатамошни коруптивни случувања кои беа откриени како последица од истиот. Институционални пропусти, затајување на системот за превенција како и недостаток на колективна свест за сериозноста на последиците кои се предизвикани од корупција, почнувајќи од најниските слоеви во државната управа. Отворањето на истрагата како и поднесувањето на обвинението беше спроведено во предвидениот законски рок, но „ќе се кршат копјата“ во потрага на правдата во судската постапка која ни претстои.Случувањата во Државната Комисија за спречување на корупција со поднесувањето на обвинение на тогашната Претседателка поради оддавање на службени тајни го иницира прашањето на кредибилитетот на институцијата.Не остана незабележано и поднесувањето на обвинението за предметот „Онкологија“ којшто во јавноста иницира сомнеж во функционирањето на целокупниот здравствен систем во нашата држава. Областа од здравствениот систем годинава уште еднаш беше во центар на случувања кога Комисија од страна на Министерствот за здравство откри дека од вкупно 19 случаи на кардиохируршки зафати што биле разгледани, речиси половина биле оценети како непотребни. Реакцијата на здравствените власти доаѓа по претходни укажувања  дека во приватни клиники се прават непотребни операции за профит.Од исклучително значење е да се спомене дека ниту во изминатата година не беше донесен новиот Кривичен Законик којшто долго се очекува. Скандалозните измени на Кривичниот Законик кои беа донесени во 2023 година предизвикаа сериозна штета во високопрофилираните коруптивни истраги и судски предмети којашто продолжува да се продлабочува со неносењето на нов КЗ.Очекувано и од значење е да се спомене дека во скоро секое издание на „Бистро-Матно“ беа забележани настани, односно извршени ревизии објавени од страна на Државниот Завод за Ревизија. Неповолни ревизии и утврдени системски слабости во функционирањето на институциите.На штета на граѓаните, а поради немање на политичка воља институцијата Народен Правобранител која треба да се грижи за уставните и законските права на граѓаните останува “обезглавена“. Загрижувачки и некоректно е ваквиот однос спрема институција чија главна задача и е заштита на човековите слободи и права, а воедно е и механизам за надзор и следење на законитото работење на институциите.Од овогодинешниот преглед на настани се забележуваат повеќе случувања со давање или примање на поткуп како: Истражна постапка за поранешниот Дирекот на Службата за општи и заеднички работи на Владата на РСМ; побарано мито за дозвола за проект за градење на апартмани во Маврово и Ростуше како и мито за изготвување на документација за наводни прегледи, контрола и извештаи за издавање инвалидска пензија и туѓа нега за лице; Поткупот на директорот на Геријатрија за да смести неподвижно лице и Директорот на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и рурален развој и Поранешниот државен правобранител кој примил 50.000 евра за да влијае врз судија во апелацискиот суд.Иако во сенка од таканаречените матни настани не изостанаа и бистрите настани.Во духот на минатогодинешниот Индекс на перцепција на корупцијата на Транспаренси Интернешнл кој ја нагласува потребата за итна акција против корупцијата и предупредување за критична глобална пречка за спроведување на успешни мерки за заштита на климата и климатските промени, во текот на изминатата година кај нас особено активни и гласни беа граѓанските организации кои делуваат во областа на заштитата на животната средина, климатските промени и глобалното затоплување, придонесувајќи кон зголемена јавна свест и опшествен дијалог по овие прашања. Ваквите активности придонесоа со донесување одлука на Советот на Град Скопје за дислокација на еден од најголемите загадувачи на Скопје цементарница „Усје“ по предлог на „Зелен хуман град“.Позитивен потег е и воведувањето на софтверски систем од страна на Управниот суд да воспостави дигитална врска со сите јавни институции како и со Вишиот Управен суд, со што директно се влијае на поефикасно и побрзо функционирање на судскиот систем.За крај како еден од бистрите настани е посветен на младите. Седум млади студенти од Македонија се автори на едукативна електронска игра „Сива зона“, наменета за средношколци, чија цел е да ја подигне свеста за корупцијата и последиците од неетичките одлуки“, се вели во соопштението.

Македонија | пред 1 седмица

Матните и бистрите настани во јули според Транспаренси: Обвинението за Димитровска, Извештајот на ЕК за Македонија...

Транспаренси Интернешнл – Македонија го објави месечниот извештај за најматни и најбистри настани во земјата за месец јули, во кој највисоко на листата на сомнителни случувања се најде обвинението против претседателката на ДКСК, Татјана Димитровска.Според организацијата, Димитровска се соочува со сериозни обвинувања за злоупотреба на службена положба и оддавање службени тајни. Таа, според Обвинителството, незаконски изнесувала и фотографирала документи поврзани со набавки на адитиви во енергетскиот сектор, меѓу кои и податоци за обвинетиот Небојша Стојановиќ во предметот „Адитив“. Исто така, било откриено дека Димитровска и уште еден државен службеник – ревизор – нелегално пристапиле до системот за класифицирани информации. Ревизорот, користејќи нејзини кодови, присуствувал на обуки и полагал тестови во нејзино име за да се стекне со безбедносен сертификат „државна тајна“.Други „матни“ настани, според извештајот, вклучуваат:Годишниот извештај на Европската комисија за владеење на правото во Македонија, во кој се нотира загриженост за мешање на извршната власт во судството, слабости во антикорупциските реформи, политизирано разрешување на главниот обвинител и нарушување на поделбата на власта.Раскриена криминална мрежа поврзана со злоупотреба на системот за инвалидски пензии и туѓа нега, во која се вмешани лекари, адвокати и службеници. Осомничените, делувајќи преку две криминални групи, овозможувале незаконско стекнување на права за надоместоци, за што наплатувале од 150 до 5.000 евра.Сериозни слабости во работењето на Фондот за здравствено осигурување за 2023 година, како што се отсуство на интегрирани ИТ-системи, недоволни контроли и ризик од неправилно користење на јавни средства, нотирани во извештајот на Државниот завод за ревизија.Финансиски и системски неправилности кај Државното правобранителство, вклучително и нетранспарентни јавни набавки, нерегулирани договори на дело и нејасни процедури за оценка на вработените.ЈП за стопанисување со спортски објекти, кое формално не постои од 2017 година, но сѐ уште функционира, без ажурирани пописи и со изгубена или одземена документација.Недоволен буџет за здравство и застој во изградбата на клинички центри, според ревизорскиот извештај за 2023 година. Дваесет и три програми се реализирале со недоволни средства, што довело до слаба ликвидност на јавните здравствени установи и недостиг од лекови.Ревизија на Основен суд Прилеп, која укажува на несоодветна евиденција, одсуство на внатрешна ревизија и недефинирани платни правила.Случај со заменик директор на Институтот за сточарство и рибарство при УКИМ, за кој ДКСК утврди судир на интереси, поради деловни релации со фирма во која сопственик е неговата сопруга.„Бистри“ настаниВо позитивниот дел од извештајот, Транспаренси Интернешнл издвојува:Апсењето на очна докторка во Клиничката болница во Битола, откако од пациент примила пари за лекарска услуга. Министерството за здравство најави дисциплинска постапка и ги повика граѓаните да пријавуваат неправилности преку платформата „Пријави неправилност“.Обвинение против директорот на ЈЗУ „13-ти Ноември“ – Скопје, кој, според ОЈО за гонење организиран криминал, побарал 20.000 евра за прием на пациент во тешка здравствена состојба.Обвинение за злоупотреба на службена положба против поранешен в.д. претседател на СУНРСМ, кој, според Обвинителството, со пропусти во работењето нанел значителна штета на буџетот на институцијата.Новина на веб-страницата на Министерството за здравство, каде граѓаните отсега ќе можат анонимно да пријавуваат неправилности во здравствениот систем, со можност за контакт доколку е потребна дополнителна информација. Податоците од пријавите ќе се објавуваат месечно.

Македонија | пред 6 месеци