ВИРУС

Д-р Даниловски за Нипа вирусот: Иако е опасен, тоа воопшто не значи непосреден ризик за сите нас!

Д-р Драган Даниловски се огласи по се повеќето наслови во јавноста за ворусот Нипа во Индија.Објаснува како да се заштитиме и каков е вирусот.„НИПА (NIPAH) ВО ИНДИЈА – ШТО НАВИСТИНА ЗНАЧИ ТОА ЗА МАКЕДОНИЈА?Деновиве, гледам, се шират наслови на темата „смртоносен вирус Нипа“ по медиумите и преку социјалните мрежи. Наслови што најавуваат „црвени аларми“, „коми“ и „заразени медицински сестри“ и, очигледно, имаат јасна цел – да привлечат кликови и внимание.Да започнеме со факти: во источната индиска држава Западен Бенгал регистрирани се пет потврдени случаи на Nipah вирус (NiV), вклучувајќи двајца здравствени работници, и сите лица со кои тие биле во контакт – близу 200 – биле следени и тестираните биле негативни.Индиските здравствени власти истакнуваат дека епидемиолошката ситуација е под контрола, дека се преземаат мерки за изолација, надзор и лабораториски тестови и дека ситуацијата е постојано мониторирана.Што е Nipah?Nipah е зоонозен вирус што природно циркулира кај животни, најчесто овошни лилјаци (fruit bats), но може да се пренесе и на луѓе преку директен контакт со инфицирани животни, преку контаминирана храна или, ретко, од човек на човек при блиски контакти.Болеста може да се манифестира со симптоми кои варираат од незначителни, слични на грип, до тешки респираторни заболувања и воспаление на мозокот (енцефалитис), што во некои епидемии имало сериозни последици.Со оглед на тоа дека не постои широко достапна вакцина или специфичен лек за Nipah, вирусот е вклучен во листата на приоритетни патогени во Планот за истражување и развој на Светската здравствена организација (The World Health Organization R&D Blueprint).Иако вирусот е опасен, клучно е дека тоа воопшто не значи непосреден ризик за сите нас!Во последните 25 години Nipah е регистриран главно во делови од Југоисточна Азија, со епидемии во Малезија, Бангладеш и различни години во Индија. Тие се локализирани, контролирани и не се пренесуваат брзо преку географски граници без близок контакт со инфицирани случаи.За да „влезе“ Nipah во Македонија, би било потребно лице што било експонирано на вирусот и развило симптоми по враќање.Таков случај може да биде идентификуван, подложен на тестирање и соодветно изолиран преку добар надзор на границите од страна на здравствените служби.Дури и тогаш, ризикот од понатамошно ширење во општата популација останува низок, бидејќи за пренос треба интензивен близок контакт – најчесто во домашни или здравствени услови без заштитни мерки.Сметам дека ова е типична ситуација во која разумна подготвеност и прецизна комуникација се важни. Паника не е оправдана!Податоците покажуваат дека земји во регионот, како Тајланд и Тајван, повторно воведуваат здравствени проверки на граничните премини инспирирани од искуствата со КОВИД-19, што е разумна претпазлива мерка. Но, тоа дефинитивно не е сигнал за неизбежна пандемија.Што да очекуваме како јавност?- Ако имате роднини или пријатели што патуваат во Индија, особено во региони каде што има пријавени случаи, основно е сопствено информирање и епидемиолошка историја при јавување на здравствени служби.- За пошироката јавност, стандардните хигиенски навики, одржување дистанца од лица со акутни симптоми на тешка инфекција и внимателно следење на официјалните здравствени упатства се навистина доволни.- И, најважно – не смееме да дозволиме сензационализмот да ја замени реалната проценка на ризикот.Комуникацијата за јавноздравствени теми треба да биде рационална и базирана на факти. Не на страв.Што е разумно да направат институциите?Во вакви ситуации, неколку чекори се доволни:1. Потсетување на здравствените установи - инфектолошките служби и примарната здравствена заштита - за значењето на епидемиолошката анамнеза (анкета) – особено регистрирање податоци за скорешно патување во региони со регистрирани случаи со тешка фебрилна, респираторна или невролошка симптоматологија.2. Нема потреба од нови протоколи, освен стандардна инфекциска контрола: постоечките мерки за лична заштита, изолација на сомнителни случаи и безбедно ракување со телесни течности се сосема доволни за спречување на болнички пренос.3. Микробиолошките (вирусолошките) лаборатории да имаат јасна комуникациска линија со клиниките за брза консултација при сомнителни случаи и, доколку е потребно, координација со меѓународни лабораториски мрежи.4. Министерството за здравство, Институтот за јавно здравје и клиниките да одржуваат рутинска размена на информации.5. Ако се појави сомнителен или потврден случај, комуникацијата кон јавноста мора да биде брза, транспарентна и базирана на факти: што знаеме, што не знаеме и што значи тоа (а што не значи) за граѓаните“, пишува тој.

Македонија | пред 4 дена

Уште една жртва на инфлуенца А во Инфективна, расте бројот на хоспитализирани

Пациент од внатрешноста на земјата, на возраст од 69 години, починал во раните утрински часови на одделението за интензивна нега на Клиниката за инфективни болести во Скопје, откако кај него лабораториски била потврдена инфлуенца А.Директорот на Клиниката, д-р Фадил Цана, информира дека пациентот бил донесен во исклучително тешка здравствена состојба, со веќе развиена масивна бронхопневмонија и акутен респираторен дистрес синдром. Симптомите, како што посочи, се развиле пет дена пред хоспитализацијата, а поради сериозноста на состојбата бил поставен на механичка вентилација.Пациентот имал повеќе коморбидитети и не бил вакциниран против сезонски грип, иако припаѓал на ризична група.Во моментов, на Клиниката за инфективни болести се хоспитализирани околу 30 пациенти заболени од грип, од кои еден се наоѓа во потешка клиничка состојба. Претходно, на истата клиника почина и 75-годишна жена кај која исто така била потврдена инфлуенца А. И таа имала повеќе хронични заболувања и не била вакцинирана.Од Клиниката информираат дека меѓу хоспитализираните доминираат повозрасни лица со компликации, најчесто со сериозно респираторно засегање. Во моментов таму се лекуваат околу 25 до 30 пациенти со потешка клиничка слика.Во меѓувреме, Институтот за јавно здравје регистрира нагорен тренд на заболени од грип и заболувања слични на грип. Во првата недела од 2026 година, во периодот од 29 декември 2025 до 4 јануари 2026, биле пријавени 1.725 случаи, што е за 2,2 пати повеќе во споредба со претходната недела. Највисока инциденца е забележана кај децата на возраст од 5 до 14 години.Здравствените власти апелираат граѓаните, особено лицата од ризичните групи, навреме да се јават кај матичен лекар при појава на симптоми, да избегнуваат близок контакт со заболени лица и да ја разгледаат вакцинацијата како ефикасна превентивна мерка, особено кај хронично болните и повозрасните лица.

Македонија | пред 2 седмици

Нов сој на грип стана доминантен во Европа, експлозија на случаи го оптоварува здравствениот систем

Нов доминантен сезонски сој на грип – подтипот A(H3N2) K – брзо се шири низ Европа и предизвикува силен и рано започнат бран на заболувања, поради што здравствените системи во повеќе земји веќе чувствуваат сериозен притисок. Светската здравствена организација (СЗО) предупредува на интензивниот раст на бројот на случаи и апелира граѓаните да се вакцинираат, јавува „Гардијан“.Според СЗО, најмалку 27 од 38 држави во европскиот регион во моментов бележат висока или многу висока активност на грип. Во шест земји – меѓу кои Ирска, Србија, Словенија и Обединетото Кралство – повеќе од половина од пациентите со гриполики симптоми биле позитивни на тест.Оваа сезона на грип започнала околу четири недели порано од вообичаеното, а инфекциите претежно се предизвикани од новиот сој A(H3N2) K, кој сочинува до 90 отсто од потврдените случаи. СЗО нагласува дека засега нема докази дека овој сој предизвикува потешка клиничка слика во однос на претходните, но предупредува дека раниот и силен бран сериозно ги оптоварува здравствените служби.„Грипот се појавува секоја зима, но оваа година е малку поинаква. Се гледа како мала генетска промена во вирусот може да создаде огромен притисок врз нашите здравствени системи“, изјави регионалниот директор на СЗО за Европа, Ханс-Анри Клуге. Тој предупреди и на опасноста од дезинформации, нагласувајќи дека е клучно граѓаните да се информираат од доверливи извори како националните здравствени институции и СЗО, бидејќи проверените информации можат да спасат животи.Вакцинацијата останува главната препорачана мерка за заштита. Првичните податоци од Обединетото Кралство сугерираат дека вакцината против грип, иако можеби не ја спречува секоја инфекција, значително го намалува ризикот од потешка болест предизвикана од сојот A(H3N2). Особено се посочуваат ризичните групи – постари лица, хронично болни, бремени жени и деца – како и здравствените работници, кои се приоритетни и за да се заштитат себеси и пациентите.Иако децата на училишна возраст се меѓу главните двигатели на ширењето на инфекцијата, најголем дел од тешките случаи што завршуваат во болница се кај луѓето над 65 години.Клуге наведува дека врвот на сезоната веројатно ќе се достигне кон крајот на декември или почетокот на јануари. Ситуацијата, иако сериозна, не е на ниво на глобална вонредна состојба како за време на пандемијата со ковид-19, но британскиот NHS веќе се подготвува за една од најтешките зими поради зголемениот товар врз матичните лекари, болниците и итните служби.И во другите европски држави се бележат ран и силен пораст на случаите. Во Германија, според Институтот „Роберт Кох“, сезоната на грип започнала две до три недели порано од вообичаено. Француската национална агенција за јавно здравје известува за „силно зголемување“ на активноста на грип во сите возрасни групи. Во Шпанија, стапките на инфекција веќе го надминале зимскиот врв од минатата година, а бројот на хоспитализации се удвоил за само една недела. Романија и Унгарија, исто така, пријавуваат нагло зголемување на бројот на заболени.Со рано започната сезона, доминантен нов сој и силен раст на случаите, европските здравствени системи влегуваат во зима со сериозни предизвици – а главните пораки од експертите остануваат: вакцинација, внимателно следење на состојбата и ослонување на проверени информации.

Свет | пред 1 месец