Европската Унија е сè позагрижена дека руската ескалација во Украина и новото ограничување на пловидбата во Црното Море би можеле да предизвикаат сериозни последици врз снабдувањето со храна, украинската економија и миграцијата кон Европа.
Темата била меѓу главните на состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ во Ирска, од каде што биле упатени повици за итен прекин на огнот во регионот.
Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, предупреди дека руските напади врз бродови со жито во Црното Море би можеле да предизвикаат нов глобален шок за безбедноста на храната.
Белгискиот министер за надворешни работи Максим Прево предупреди на можност од тројна криза – намалување на приходите во украинскиот буџет, глобална криза со храна во Африка и зголемување на миграцискиот притисок кон Европа.
Русија од јули ги засилува нападите врз украинските пристаништа и бродови во Црното Море, што го отежнува извозот на украинското жито кон земји како Египет, Алжир, Тунис, Јемен и Индонезија. Украина возвраќа со напади со беспилотни летала и ракети врз руски бродови и логистички центри.
Проблемот се продлабочува во периодот на жетва, кога во Украина се натрупуваат големи количества пченка, јачмен и пченица. Пред новата ескалација, преку пристаништата Одеса, Чорноморск и Пивдењи земјата месечно извезувала околу шест милиони тони земјоделски производи и челик. Сега преку алтернативните копнени и речни рути се извезуваат околу 4,5 милиони тони, бидејќи превозниците сметаат дека пловидбата е премногу ризична.
Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха ги повика европските партнери да извршат притисок врз Русија за целосен прекин на огнот во Црното Море, нагласувајќи дека алтернативните транспортни правци не можат целосно да го заменат поморскиот извоз.
Намалениот извоз создава дополнителен притисок врз украинските земјоделци. Трошоците за транспорт растат, домашните цени паѓаат, а недостигот од складиштен простор создава ризик од дополнителни загуби. Последиците се чувствуваат и во украинската индустрија за челик.
Европските земји истовремено разгледуваат начини за забрзување на финансиската помош за Украина. Се разгледува можност дел од планираниот заем од 90 милијарди евра, предвиден за 2027 година, да биде исплатен порано.
Дополнителен ризик е можниот пораст на цените на житото во земјите во развој. Европските претставници предупредуваат дека недостигот од храна и повисоките цени би можеле да предизвикаат социјални немири и нов миграциски бран кон Европа.
