Долготрајното седење не мора секогаш да биде штетно – клучно е како се користи тоа време, покажува ново истражување на Karolinska Institutet.
Според студијата, активностите што го стимулираат мозокот – како решавање загатки, плетење или работа – можат да ги ублажат негативните ефекти од седентарниот начин на живот, за разлика од пасивното гледање телевизија или бесцелно користење дигитални уреди.
Истражувањето опфатило 20.811 возрасни лица во Шведска, следени во период од речиси две децении, со цел да се процени ризикот од развој на деменција. Резултатите, објавени во American Journal of Preventive Medicine, покажуваат јасна разлика меѓу „ментално активно“ и „ментално пасивно“ седење.
Учесниците кои повеќе време поминувале во пасивни активности имале значително поголем ризик од деменција. Наспроти тоа, секој дополнителен час ментално активна ангажираност го намалувал ризикот за околу 4 проценти. Ако пасивното време се замени со активно – ризикот се намалува за 7 проценти, а комбинацијата со физичка активност, како одење, носи намалување и до 11 проценти.
Главниот истражувач Матс Халгрен нагласува дека седентарното однесување е поврзано со ризик-фактори како висок крвен притисок, срцеви заболувања, дијабетес и дебелина – состојби кои директно влијаат на здравјето на мозокот.
Иако студијата има ограничувања – дел од податоците се базирани на самоизвестување, а истражувањето започнало пред ерата на паметни телефони – заклучокот останува јасен: начинот на кој го користиме времето додека седиме е клучен.
„Мозокот функционира како мускул – ако не го користите, слабее“, посочува Халгрен.
Пораката од научниците е едноставна: помалку пасивно седење, повеќе движење и што повеќе активности што го ангажираат умот.