Словенија подготвува голема промена во основното образование, со која сегашниот модел на деветгодишно училиште треба да биде заменет со осумгодишно основно образование. Новиот систем би започнал да се применува од учебната 2028/2029 година.
Министерот за образование, наука и млади Борут Рончеviќ го најави новиот модел при претставувањето на резултатите од истражувањето PISA 2025. Резултатите покажале пад кај словенечките 15-годишници во читање, математика и природни науки, што според министерот претставува сериозно предупредување за образовниот систем.
Иако реформата се опишува како укинување на „деветолетката“, децата и понатаму би имале вкупно девет години задолжително образование. Суштинската промена е што сегашното прво одделение би се трансформирало во задолжителна предучилишна година, додека основното образование би траело осум години.
Предучилишната година би можела да се реализира во градинка или во просториите на основното училиште, со поголемо учество на воспитувачите.
Покрај промената на траењето на основното образование, реформата предвидува и нови наставни програми, промени во националното проверување на знаењето и матурата, како и поголем фокус на основните знаења и стандардите за оценување.
Како една од причините за реформата се наведуваат резултатите од PISA 2025, според кои словенечките ученици постигнале послаби резултати во сите три области опфатени со тестирањето – читање, математика и природни науки.
Министерството новиот модел го претставува како поширока реформа на образованието, а не како едноставно враќање на поранешниот систем. Предвидено е поголемо внимание да се посвети на раното описменување, дополнителната поддршка за учениците што имаат потешкотии и понасочена работа со надарените ученици.
Најавата, сепак, предизвика реакции во образовниот сектор. Здружението на директори на словенечките училишта оцени дека најавата за промената била изненадување и отвори прашања за начинот на нејзино спроведување и можните последици.
Реакција има и од Здружението на активи на советите на родители, од каде што бараат пред воведувањето на крупни промени да се направи детална анализа на сегашниот систем. Оттаму посочуваат дека, иако деветолетката функционира повеќе од две децении, сè уште нема целосна евалуација на нејзините резултати, предности и слабости.
Словенечкото Министерство за образование најави формирање стратешки совет до крајот на септември. Советот треба да работи на подготовката на реформата, со цел новиот модел да биде подготвен за примена од учебната 2028/2029 година.
