Студентското движење во Србија објави политичка програма со 11 точки, со која најавува длабоки промени во функционирањето на институциите, борбата против корупцијата, образованието, економијата и здравството.
Програмата беше претставена во текот на кампањата за предвремените парламентарни избори закажани за 25 октомври, а студентите и кандидатите од нивната изборна листа веќе почнаа да ја претставуваат пред граѓаните на штандови низ Војводина.
Меѓу главните барања се независно судство и обвинителство, ослободување на медиумите од политичко влијание, проверка на имотот на јавните службеници, лустрација, отстранување од полицијата на службеници поврзани со организиран криминал и оние за кои ќе се утврди дека го прекршиле законот за време на протестите, како и целосно отворање на државните договори и јавните набавки.
Студентската листа произлезе од масовните антивладини протести што започнаа по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 лица. Демонстрантите ја обвинуваат корупцијата, нетранспарентноста и слабеењето на институциите за трагедијата и бараат политичка и кривична одговорност.
Движењето, составено од професори, лекари, уметници, експерти и други непартиски кандидати, се појави како најсериозен политички предизвик за долгогодишното владеење на српскиот претседател Александар Вучиќ. Вучиќ ги отфрла обвинувањата за корупција и авторитарно владеење и ги обвинува своите противници дека се обидуваат да ја дестабилизираат Србија со помош на странски сили.
Програмата е поделена на три целини: „Србија или мафијата“, „Знаењето е моќ“ и „Србија расте со нас“.
Во првиот дел се предвидува формирање специјална обвинителско-полициска единица која би истражувала корупција независно од политичките влијанија. Студентите бараат ослободување на судиите и обвинителите од политички притисок и целосен преглед на работата на Министерството за внатрешни работи.
Предвидуваат и закон за утврдување на потеклото и одземање на незаконски стекнатиот имот, зајакнување на Даночната управа и проверка на имотот на јавните службеници. Се бара и утврдување одговорност за оние кои ја злоупотребиле функцијата, учествувале во корупција или ги прекршиле човековите права и законите.
Една од точките се однесува на целосна транспарентност на државните договори, спогодбите и јавните набавки. Студентите бараат зајакнување на Државната ревизорска институција и преиспитување на нетранспарентните и прескапите инфраструктурни проекти.
Во делот за медиумите се бара деполитизација на Регулаторното тело за електронски медиуми и промени во работата на јавниот сервис РТС. Програмата предвидува и преиспитување на одговорноста за дискриминација и говор на омраза, како и зајакнување на улогата на Советот за печатот.
Вториот дел од програмата е насочен кон јавниот сектор, образованието и економијата. Студентите бараат укинување на партиските вработувања и воведување строги јавни конкурси, како и управување со јавните претпријатија од страна на стручни кадри.
Во образованието предлагаат бесплатни учебници за сите ученици во основното и средното образование, модернизација на наставата, развој на критичкото размислување и поголема достапност на стручните патувања и воннаставните активности.
Предвидена е и поголема поддршка за стартапите, домашните претприемачи и земјоделците, како и посилно поврзување на универзитетите и научните институции со стопанството.
Во последниот дел се предлага привременото вработување да биде ограничено на најмногу една година, по што работникот би добивал договор на неопределено време. Студентите сметаат дека со тоа би се зголемила сигурноста на вработените и би се намалиле можностите за притисоци и уцени.
Тие предлагаат и укинување на монополските позиции во увозот, како и поголема заштита на земјоделското земјиште и водните ресурси заради зачувување на безбедноста на храната.
За младите се предвидува попристапно домување преку станови со поволни кирии и можност за купување, како и даночни олеснувања за млади семејства и вработени во образованието и здравството.
Последната точка се однесува на здравството. Студентите предлагаат државна контрола и значително намалување на цените на лековите, реновирање на селските амбуланти и здравствени центри и вработување млади лекари и медицински техничари, со цел основната здравствена заштита да биде достапна за жителите во сите делови на Србија.
