Светската јавност со големо внимание ја следи драматичната ескалација на состојбата во Иран и дилемата дали САД ќе се одлучат на воен одговор. Американскиот претседател Доналд Трамп јавно му се закани на иранскиот режим со воени удари доколку безбедносните сили продолжат со насилството врз демонстрантите, во услови кога протестите веќе однесоа, според различни извори, повеќе од две илјади човечки животи.
Снимките што доаѓаат од Иран сведочат за размерите на кризата. Во Форензичкиот медицински центар Кахризак, јужно од Техеран, е формирана импровизирана мртовница, преполна со тела сместени во црни вреќи, додека очајни семејства се обидуваат да ги препознаат своите најблиски. Протестите траат од крајот на декември и се поттикнати од гневот поради колапсот на националната валута и драматичното влошување на животниот стандард.
Во ваква атмосфера сè погласно се зборува за можен американски воен удар. Вашингтон одамна го смета Иран за еден од главните фактори на нестабилност на Блискиот Исток, а евентуална интервенција би претставувала најопасна ескалација на односите меѓу двете држави во последните години.
Проценка изнесе и германскиот канцелар Фридрих Мерц, кој изјави дека иранскиот режим, соочен со сериозни внатрешни проблеми, можеби се наоѓа во своите „последни денови и недели“. Сепак, не сите аналитичари се уверени дека воената интервенција е најизвесното сценарио.
Во меѓувреме, од Белата куќа протекуваат информации дека Трамп ги разгледува и иранските сигнали за можни преговори. Според изјава за „Аксиос“, американскиот претседател е наклонет кон опцијата за удари како казна за убиствата на демонстранти, но сè уште нема донесено конечна одлука. Доколку се одлучи за акција, таа најверојатно би била насочена кон структури на режимот поврзани со внатрешната безбедност, кои се сметаат за директно одговорни за репресијата.
Американскиот амбасадор во Израел, Мајк Хакаби, изјави дека во моментов не постојат конкретни планови за воен напад, но истовремено нагласи дека таквата одлука може да се промени. Геополитичките експерти посочуваат дека САД располагаат со широк спектар алатки, од кибернапади и саботажи, до дронови и ракетни удари од воздух и море, како и можни напади врз нуклеарната и воената инфраструктура со цел да се намалат капацитетите на режимот и да се одврати од понатамошни дестабилизирачки дејства.
Ковачевиќ дополнително истакнува дека ваков развој на настаните го посакува и значаен дел од поддржувачите на Трамп, кои веруваат дека уривањето на иранската власт би ја елиминирало заканата за Израел и би придонело за заштита на христијаните од, како што сметаат, верски непријателски режими. Во случај на промена на власта, се споменува и можноста за враќање на династијата Пахлави, иако таквото сценарио засега останува неизвесно.
