Трамп ја блокираше поддршката за договорот за Чагос, Британија не даде зелено светло за напад врз Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп ја повлече поддршката за договорот на британскиот премиер Кир Стармер за предавање на архипелагот Чагос на Маврициус, откако Лондон не дал зелено светло за користење на британските воени бази во случај на американски напад врз Иран, објави „Тајмс“.

— реклама —

Според весникот, Белата куќа разработува детални воени планови што би ја вклучиле базата на островот Диего Гарсија и воздухопловната база РАФ Ферфорд во Глостершир, каде што е стационирана американската флота тешки бомбардери за Европа. Долгогодишните договори меѓу Лондон и Вашингтон предвидуваат овие капацитети да се користат само со претходна согласност од британската влада.

Обединетото Кралство сè уште не дало одобрение, поради правни дилеми и загриженост дека евентуална интервенција би можела да го прекрши меѓународното право. Според правните толкувања, држава што обезбедува поддршка за напад може да сноси одговорност доколку има сознанија за околностите на евентуален противправен чин.

— реклама —

Уште во 2021 година, сегашниот министер за одбрана Џон Хили побара појаснување за правилата околу користењето на британските бази, при што беше нагласено дека секоја операција мора да биде во согласност со британското законодавство и со домашното толкување на меѓународното право. Во пресрет на војната во Ирак, тогашниот државен правобранител Лорд Голдсмит тврдеше дека употребата на сила е дозволена само во самоодбрана или при непосредна закана, став што подоцна беше ревидиран по резолуцијата на Обединетите нации.

— реклама —

Трамп и Стармер разговарале за американскиот ултиматум поврзан со нуклеарната програма на Иран, по што американскиот претседател јавно го критикуваше договорот за Чагос. На својата социјална мрежа Трут Соушал, Трамп наведе дека САД можеби ќе мора да ги искористат Диего Гарсија и Ферфорд за да спречат потенцијален напад од „нестабилен и опасен режим“, кој, како што посочи, би можел да биде насочен и кон Обединетото Кралство.

Британската влада претходно тврдеше дека договорот со Маврициус, проценет на околу 35 милијарди фунти, е неопходен од безбедносни причини и за да се избегне скапа правна битка околу суверенитетот врз архипелагот. Министерката за жртви Алекс Дејвис-Џонс изјави дека премиерот ќе го исполни ветувањето и повторно ќе го врати законот во парламентарна процедура, нагласувајќи дека националната безбедност останува врвен приоритет.

Сепак, високи владини извори неофицијално признаваат дека договорот тешко може да продолжи без американска согласност, а актуелната ситуација ја опишуваат како „мрачна“, што дополнително ги комплицира односите меѓу Лондон и Вашингтон во чувствителен геополитички момент.