Трамп ѝ предлага на Европа повторно да купува руски гас за мир во Украина

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп разгледува план според кој Европа повторно би почнала да купува поголеми количества руски гас, како дел од поширок договор за завршување на војната во Украина. Идејата предизвикала остри реакции кај европските претставници, бидејќи би можела да ѝ донесе значителни приходи на Москва и повторно да го зајакне нејзиното влијание во регионот, објави „Њујорк тајмс“.

Според извори запознаени со преговорите, американските пратеници Џаред Кушнер и Стив Виткоф го претставиле предлогот пред украински и европски претставници, вклучително и за време на состанокот со украинскиот претседател Володимир Зеленски во Киев минатиот месец. За да ја поттикнат Русија да ја заврши војната, тие предложиле Украина да размисли за повторно активирање на гасоводите преку кои руски природен гас претходно се испорачувал во Европа.

Европските претставници со големо неодобрување реагирале на идејата, која би ги поништила долгогодишните напори на Европската Унија, со поддршка од Вашингтон, да ја намали зависноста од рускиот гас. Од друга страна, луѓето од опкружувањето на Трамп сметаат дека обновувањето на извозот би можело да биде дел од мировното решение, бидејќи би ѝ донело приходи на Украина, а истовремено би одговорило на очекувањата на граѓаните за поевтини енергенси.

— реклама —

Според „Њујорк тајмс“, несогласувањата откриваат сериозни разлики во пристапот кон мировните преговори. Наместо да го зголеми притисокот врз рускиот претседател Владимир Путин или да ја зајакне одбраната на Украина, администрацијата на Трамп значителен дел од времето посветува на разгледување економски придобивки што би ѝ биле понудени на Москва.

Во петокот Трамп ја иззеде Русија од новите санкции усвоени од американскиот Конгрес, само една недела откако ги укина санкциите за рускиот дизел. Ова се смета за еден од неговите најзначајни чекори кон намалување на економскиот притисок врз Москва.

Предлогот за обновување на рускиот извоз на гас во Европа би можел да стане еден од најконтроверзните делови на можниот мировен пакет. За американските компании, тоа би значело ризик од намалување на побарувачката за американски течен природен гас во Европа. Истовремено, европските влади стравуваат дека ваквиот потег би ги зајакнал популистичките партии што се залагаат за прекин на помошта за Украина и обновување на односите со Русија.

— реклама —

Според изворите на весникот, Кушнер и Виткоф го разгледуваат обновувањето на рускиот извоз на гас како еден од економските поттици во рамките на поширок договор. Тој би опфатил и преговори за идните односи меѓу Русија и НАТО, безбедносни гаранции за Украина и договор за територијалната контрола.

Некои европски и украински претставници очекуваат дека САД би можеле да побараат удел во рускиот извоз на гас, со што американски компании или самата американска влада би добивале дел од профитот.

— реклама —

Во меѓувреме, американскиот инвеститор Стивен П. Линч уште од времето на администрацијата на Џозеф Бајден се обидува да го купи „Северен тек 2“, подводниот гасовод што ја поврзува Русија со Германија и кој беше цел на саботажа. Линч смета дека американската контрола врз гасоводот би била во интерес на САД и европската безбедност, доколку во иднина повторно започне испораката на руски гас преку него.

Тој изјавил дека во моментов не учествува во преговорите за „Северен тек“ и дека нема дозвола од американското Министерство за финансии за такво учество. Прашањето за гасоводот, според извори запознаени со разговорите, било споменувано во контактите меѓу САД и Русија. Белата куќа, сепак, соопштила дека „Северен тек“ не бил тема на неодамнешните разговори.

Еден од изворите оценил дека администрацијата на Трамп го смета повторното активирање на подводниот гасовод за лесно остварлива цел доколку биде постигнат мировен договор. Според него, иако европските претставници јавно се откажале од рускиот гас, со текот на времето граѓаните повторно би можеле да побараат поевтини енергенси.

Германија предводи во отпорот кон обновувањето на работата на руските гасоводи, иако пред руската инвазија врз Украина во 2022 година беше најголемиот купувач на руски гас. Германската влада смета дека гасот со руско потекло, дури и кога се продава преку посредници, не се разликува од директните испораки од Русија и затоа не треба да биде предмет на мировните преговори.

Сепак, германските власти се соочуваат со внатрешен политички притисок поради последиците од војната и цените на енергенсите. Партијата Алтернатива за Германија (АфД), која според националните анкети има поддршка од речиси 30 отсто, се залага за обновување на увозот на руски гас со цел да се ограничи инфлацијата и да се поттикне германската економија.

Европските лидери сè повеќе се загрижени поради сличните пораки од популистичките партии, но и од Трамп и Кремљ. Германскиот канцелар Фридрих Мерц и други европски лидери јавно ја критикуваа одлуката на американскиот претседател за укинување на санкциите за рускиот дизел, оценувајќи дека со тоа се нарушува западната стратегија за економски притисок врз Москва.