ЕВРОПА

„Иднината е во наши раце, или ќе бидеме во политичко мочуриште“, Мицкоски најави регионална иницијатива за 4 теравати нови капацитети

Развиваме иницијатива што ќе ги обедини земјите од Западен Балкан со цел да привлечеме 0,01 отсто од планираните 40 илјади теравати новоинсталирани енергетски капацитети, изјави премиерот Христијан Мицкоски.Според него, тоа би значело привлекување на четири теравати, односно нови производни капацитети што, како што рече, би донеле околу четири милијарди долари инвестиции во регионот во наредните десет години.„Ова зависи од нас, дали сами ќе си ја кроиме заедно иднината или ќе бидеме во политичко мочуриште“, истакна Мицкоски, додавајќи дека ваквиот проект би имал потенцијал да донесе значаен економски импулс за шесте земји од регионот.Премиерот оцени дека иницијативата претставува можност за стратешко позиционирање на Западен Балкан во рамки на глобалните енергетски и инвестициски трендови.

Македонија | пред 3 дена

Америка од Европа го добива она што долго го бараше, но Трамп можеби нема да биде задоволен

На хартија, Соединетите Американски Држави го добиваат она што долго го посакуваа – Европа што значително повеќе вложува во одбраната и што станува сè помалку зависна од Вашингтон кога станува збор за сопствената безбедност. Но, според пишувањето на Politico, американскиот претседател Доналд Трамп можеби нема целосно да биде задоволен од насоката во која се движат настаните.Еден по друг, европските лидери говореа на Минхенска безбедносна конференција за зголемување на воените буџети и за преобликување на трансатлантскиот сојуз во таканаречен „НАТО 3.0“. Но, паралелно со пораките за зајакнување на Алијансата, следуваа и повици за европски патриотизам и јакнење на сопствената воена, вселенска и технолошка индустрија, со цел континентот да стане помалку зависен од надворешни актери – вклучително и од САД.Германскиот канцелар Фридрих Мерц, обраќајќи им се директно на американските претставници во салата, порача дека членството во НАТО не е само конкурентска предност за Европа, туку и за САД. Тој повика на обновување на трансатлантската доверба и нагласи дека Европејците ќе го преземат својот дел од одговорноста. Истовремено предупреди дека меѓународниот поредок заснован на правила повеќе не функционира како порано и дека ни САД нема да можат самостојно да делуваат во новата ера на големите сили.Францускиот претседател Емануел Макрон истакна дека Европа мора да ги испорача сите компоненти на геополитичката моќ – одбрана, технологија и намалување на ризиците во односите со големите сили. Тој порача дека Европската Унија треба да има повеќе самодоверба и оцени дека е „голема грешка“ да не се верува во европскиот проект.Од американска страна, заменик-министерот за одбрана Елбриџ Колби изјави дека САД сакаат енергични, способни и посамостојни европски сојузници, додавајќи дека Америка предолго носела несразмерен дел од товарот. Тој особено ја пофали Германија за, како што рече, историскиот и значаен пресврт во одбранбените трошоци.Ваквиот тон претставува забележлива разлика во однос на минатата година, кога американскиот потпретседател Џеј Ди Венс предизвика тензии со остра критика на европските вредности. Во меѓувреме, изјавите на Трамп за можна анексија на Канада и повторените повици за преземање на Гренланд дополнително ги оптоварија односите.Европските лидери сега настапуваат со, како што велат, нов реализам: ако САД ги почитуваат како рамноправни партнери, Европа ќе ја зајакне својата одбрана, ќе го подели безбедносниот товар и ќе стане поверодостоен воен сојузник во сè поопасен свет. Воедно, тие нагласуваат дека ќе продолжат со финансиската и воената поддршка за Украина, иако американската помош под водство на Трамп значително се намалува. „Денес само Европа ѝ дава пари на Украина“, изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски, додавајќи дека без Европа не може да има договор за крај на војната.Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, оцени дека токму притисокот од Трамп ја поттикнал Европа на поголеми вложувања и преземање водечка улога во Алијансата. Американскиот државен секретар Марко Рубио, пак, изрази уверување дека сојузот ќе опстане, но најави потреба од искрен разговор за неговата иднина.Сепак, можни се нови жаришта на тензии. Европските лидери јасно се спротивставија на трговските царини и на обидите движењето „Make America Great Again“ да влијае врз европската политика. Мерц порача дека културната војна на МАГА не е европска и дека Европа верува во слободна трговија, а не во протекционизам. Макрон, пак, нагласи дека Европа ќе биде добар и почитуван партнер на САД, но само ако и самата биде третирана со почит.

Свет | пред 1 седмица

Во Европа по пошта испратени повеќе од милијарда лажни евра во кеш – повеќето од Кина

Полициите од 18 земји спречиле пласирање на фалсификувани пари чија вредност се проценува на 1,2 милијарди евра. Станува збор за операцијата DECOY III, која ја координираше Европол, а ја предводеа Австрија, Португалија и Шпанија. Целта на заедничката царинска и полициска акција беше сузбивање на криминални мрежи кои лажната валута ја дистрибуираат преку поштенски пратки, соопшти Европол.Над 90 отсто од запленетата фалсификувана валута е поврзана со пратки од Кина, што укажува дека таа земја е главен извор на фалсификувани пари кои пристигнуваат во Европа.Само романските власти фатиле повеќе од 4,8 милиони евра во банкноти со изменет дизајн и откриле складиште со повеќе од 223.000 фалсификувани банкноти испратени од Кина. Покрај тоа, во три одделни заплени во Португалија, Обединетото Кралство и САД откриени се повеќе од 220.000 фалсификувани монети во евра, фунти и американски долари. Сите пратки исто така се поврзани со Кина.За време на оперативната фаза, која траела од јуни до ноември 2025 година, властите заплениле 379 пакети со лажни пари. Тие заплени довеле до отворање на 70 нови истраги против криминални мрежи. Резултатите од акцијата се објавени сега, по завршувањето на оперативната фаза и анализите.Службениците вкупно пресреле повеќе од 7 милиони фалсификувани предмети, вклучувајќи 4,8 милиони банкноти и монети во евра, 2,3 милиони во американски долари, 23.302 во британски фунти и 4.800 во швајцарски франци.Во операцијата учествувале властите на Австрија, Бугарија, Хрватска, Чешка, Франција, Германија, Грција, Ирска, Италија, Холандија, Полска, Португалија, Романија, Србија, Шпанија, Турција, Обединетото Кралство и САД.

Свет | пред 1 седмица

Европа пред пресврт: Минхенскиот безбедносен извештај најавува идеолошка и стратешка конфронтација со САД

Европа дошла до болен но клучен заклучок дека мора да биде поодлучна и воено поавтономна, ослободена од зависноста од сè поавторитарната американска администрација која, според оценките, веќе не ги споделува либералните демократски норми и вредности. Ова е централната порака на извештајот подготвен за Минхенската безбедносна конференција што започнува оваа недела, објави британскиот весник „Гардијан“.Во документот се нагласува дека Европа влегува во период на отворена идеолошка конфронтација со Белата куќа на Доналд Трамп, при што сè поголем број европски лидери ја прифаќаат реалноста дека САД повеќе не се сигурен безбедносен и трговски партнер. Потребата од поголема воена автономија веќе не се смета за теоретска дебата, туку за практична нужност.Како клучен момент во овој пресврт се посочува говорот на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс на минатогодишната Минхенска конференција, кога тој ги обвини европските елити дека ја задушуваат слободата на говорот и ја поттикнуваат масовната миграција. Според извештајот, токму тогаш Европа сфатила дека администрацијата на Трамп радикално се оддалечува од досегашните трансатлантски позиции и од вредносната рамка што со децении ја дефинираше западната алијанса.Односите дополнително се влошиле преку низа конкретни судири – од американскиот притисок Украина да прифати територијални отстапки кон Русија, преку заканите за преземање на Гренланд, до протекционистички мерки како воведување царини и ограничувања за инвестиции. Поделбата јавно ја посочи и канадскиот премиер Марк Карни, кој на Светскиот економски форум во Давос предупреди на длабок раскол меѓу САД и нивните традиционални западни сојузници.Извештајот оди чекор понатаму и оценува дека Европа со растечка загриженост, па дури и со ужас, го следи „лизгањето на САД кон конкурентен авторитаризам“, при што се отвора прашањето колку е навистина отпорна американската демократија. Се наведува дека Вашингтон се оддалечува од либералните принципи што го обликувале повоениот светски поредок и дека постои ризик активно да се создава „постамерикански“ меѓународен систем.Политиките на Трамп, според критичарите цитирани во документот, не водат кон „повторно величење на Америка“, туку претставуваат „самоубиство на велесила“. Во таа насока, европските лидери заклучиле дека долгогодишната зависност од американската воена моќ и политиката на попустливост ги достигнале своите крајни граници.Извештајот отворено ги повикува европските лидери да бидат поодважни, поиновативни и појасни во своите одлуки и јавни пораки. Се оценува дека стерилните соопштенија, предвидливите конференции и претпазливата дипломатија повеќе не функционираат во свет во кој противниците дејствуваат агресивно, без почит кон правилата и воспоставените норми. Наместо реактивен пристап, се бара активна изградба на нови, поодржливи безбедносни и политички структури.За разлика од администрацијата на Џо Бајден, која поддршката за Украина ја сметаше и за морална обврска и за стратешки интерес, Трамп и неговиот тим, според извештајот, покажуваат вознемирувачка наклонетост кон рускиот претседател Владимир Путин.Заклучокот е недвосмислен: Европа повеќе не може да си дозволи да биде пасивен набљудувач. Во услови кога, како што се наведува, „сè е на коцка“, европските лидери мора да преземат поголема одговорност за сопствената безбедност, политичка автономија и иднина.

Свет | пред 2 седмици

Лавров: Москва води тајни разговори со европски лидери за Украина

Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека Москва е во тајна комуникација со одредени европски лидери и дека со нив се водат разговори за завршување на рускиот воен конфликт во Украина.„Нема да кријам, во контакт сме со некои европски лидери. Тие се јавуваат и бараат овие разговори да останат тајни. Некои дури доаѓаат овде. И така се одржува таен контакт“, изјави Лавров.Тој додаде дека изјавите на европските лидери „за време на тие приватни, доверливи контакти“ не се разликуваат од она што го кажуваат јавно.„Тоа се исти повици: ‘Да го завршиме ова’, ‘Нешто мора да се преземе’“, рече Лавров.Лавров исто така посочи дека Европа има „безкомпромисен став“ според кој Русија мора да доживее „стратешки пораз“.„Нивниот став е следниот: Украина не смее да изгуби, Русија не смее да победи, бидејќи во спротивно Европа ја губи честа. Сè што сега прават е насочено кон спречување и оневозможување на преговорите кои, се чини, штотуку се наѕираат помеѓу Американците и нас, а сега се вклучуваат и украинските претставници“, додаде Лавров.

Свет | пред 2 седмици

Зеленски тешко ја обвини Европа

Украинскиот претседател Володимир Зеленски ја критикуваше Европа дека ја оставила Украина на „цедило“ со протиракетната одбрана, што Русија го искористи за да нанесе сериозни оштетувања на енергетската инфраструктура и да ја доведе земјата „на работ на целосен мрак“. Зеленски посочи дека доставата на ракетите за системите Patriot доцнела поради пропуштена уплата во рамките на иницијативата PURL, оставајќи многу Украинци без струја, греење и вода среде најстудената зима од почетокот на војната.Иницијативата PURL ја водат САД и НАТО, а придонесуваат повеќе европски држави, но висок претставник на ЕУ за надворешна политика Каја Калас предупреди дека Европа мора да користи свои залихи за протиракетна одбрана за да ја поддржи Украина во кризата.Во меѓувреме, Кремљ потврди дека рускиот претседател Владимир Путин се согласил на привремено примирје до 1 февруари, по повикот на американскиот претседател Доналд Трамп за седумдневно прекинување на нападите врз Киев поради екстремниот студ.

Свет | пред 3 седмици

Орбан тврди дека постои таен европски план

Унгарскиот премиер Виктор Орбан изјави дека на лидерите на Европската унија, на самитот на ЕУ, им бил презентиран доверлив документ на Европската комисија во кој се предвидува Украина да стане членка на Европската унија до 2027 година.Орбан изјави дека постои документ за кој „нема право да зборува“, во кој се спомнуваат 800 милијарди евра за Украина, се изнесуваат планови за начинот на обезбедување на тие средства, па дури се наведуваат и дополнителни 700 милијарди евра.„Мислевме дека тоа е почетна позиција која подоцна ќе биде ублажена“, рече Орбан, додавајќи дека предлогот, наместо тоа, бил усвоен „токму онаков каков што пристигнал од Украина“.Тој предупреди дека ваков план би барал масовно задолжување, со што финансискиот товар би се префрлил на грбот на идните генерации Европејци.Унгарскиот премиер изјави дека Унгарија ќе продолжи да го блокира членството на Украина во Европската унија, како и секоја буџетска рамка на Унијата што предвидува финансиски средства за Киев.Иако нагласи дека поединечните држави имаат право доброволно да ѝ помагаат на Украина, Орбан оцени дека наметнатото колективно финансирање од страна на ЕУ би ја „уништила Европската унија“.Одговарајќи на дополнително прашање, Орбан рече дека, според истиот „доверлив документ“, Украина треба да ѝ се приклучи на Европската унија до 2027 година.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Ако Европа почне да продава американски обврзници, ќе следи голема одмазда

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Соединетите Американски Држави ќе возвратат доколку европските земји започнат со продажба на американски акции и државни обврзници, како одговор на неговите ставови за можната купопродажба на Гренланд и притисокот врз сојузниците во НАТО. Во интервју за „Фокс бизнис“ од Давос, на прашањето дали го загрижува такво сценарио, Трамп одговори дека во тој случај би следувала „голема одмазда“ од американска страна, нагласувајќи дека САД „ги држат сите карти“.Изјавата доаѓа откако министерот за финансии Скот Бесент ги оцени данските вложувања во САД како небитни, реагирајќи на одлуката на дански пензиски фонд да ги повлече инвестициите во американски државни обврзници поради, како што наведе фондот, лошата состојба на јавните финансии. Данска, која има територијална надлежност над Гренланд, најави повлекување од околу 100 милиони долари, сума што е симболична во однос на вкупниот американски пазар на обврзници, проценет на повеќе од 30 трилиони долари. Сепак, Данска и понатаму поседува речиси 10 милијарди долари во американски државни хартии од вредност, бројка што значително се намалува во последните години во споредба со 2021 година, кога изнесувала околу 18 милијарди долари.На внатрешен план, Трамп призна дека републиканците би можеле да се соочат со тешки меѓуизбори оваа година, потсетувајќи на историската практика според која партијата на актуелниот претседател често губи поддршка на таквите избори. Тој оцени дека постои психолошки фактор кој негативно влијае врз резултатите, без оглед на постигнатите резултати на администрацијата, но додаде дека очекува силна борба и добар исход за републиканците.Осврнувајќи се на можноста за нова обустава на работата на федералната влада кон крајот на месецот, Трамп изрази уверување дека до тоа веројатно ќе дојде и за ситуацијата ги обвини демократите. Тој истакна дека би сакал усвојување на буџетски пакет преку постапка на усогласување, но призна дека тоа ќе биде тешко поради тесното мнозинство на републиканците во Конгресот, при што посочи дека отстапувањата на поединечни пратеници дополнително ја отежнуваат ситуацијата.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Ја сакам Европа, но таа не оди во добар правец

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, денеска во Давос изјави дека САД се светскиот економски мотор и дека пред само една година, под водство на „радикалната левица“, земјата била „мртва“.„Нашата економија цвета, инвестициите растат, инфлацијата е поразена, границите се затворени и непробојни, а САД се во средината на најбрзиот економски пресврт во историјата“, рече Трамп во своето обраќање.На почетокот на говорот тој потсети дека вчера се одбележала една година од неговиот втор мандат во Белата куќа и дека за тоа време се случиле големи промени. Според него, САД бележат неверојатен економски раст, каков што земјата досега немала.„Верувам дека наскоро ќе видите раст каков што ниту една земја досега не го видела“, истакна Трамп.Тој додаде дека граѓаните се задоволни од неговото владеење, дека се обезбедени бројни нови инвестиции и дека за четири години биле обезбедени 18 билиони долари инвестиции. „Бевме мртва земја, а сега сме најдобрата земја во светот. САД ќе растат трипати побрзо од прогнозите на ММФ“, рече американскиот претседател.„Го подигнуваме животниот стандард на граѓаните на многу повисоко ниво. Луѓето што доаѓаат кај нас можат многу да научат. Европа во одредени делови изгледа непрепознатливо, и тоа не во добар контекст. Ја сакам Европа и сакам да се развива“, изјави Трамп.Тој нагласи дека кога Америка паѓа, паѓаат сите, но и дека сега промените се случуваат многу брзо. „Денеска сакав да зборувам за тоа како ќе ги подигнеме економските стандарди и како, ако нè следите, во иднина нема да се препознаете“, додаде тој.„Ја сакам Европа и сакам да напредува, но таа не оди во добар правец. Во последната деценија и нашата и вашата економија потрошија премногу на непотребни инвестиции и мигранти“, рече Трамп, додавајќи дека се увезува население од далечни земји, што според него создава сериозни проблеми и големи трговски дефицити.Трамп истакна дека САД го намалиле дефицитот за 28 отсто за една година и дека инфлацијата е намалена во однос на периодот на администрацијата на Бајден.Според Трамп, трговскиот дефицит е намален за 77 отсто, домашното производство на челик пораснало за 300 отсто и низ земјата се градат нови челичарници. Тој додаде дека производството на нафта значително се зголемило и дека САД произведуваат повеќе енергија од Кина.Говорејќи за Венецуела, Трамп изјави дека земјата во наредните шест месеци ќе заработи повеќе отколку за цела година. „Тие беа одлична земја, сега имаат проблеми и ние им помагаме. Ќе заработуваат повеќе пари од кога било“, рече американскиот претседател.

Свет | пред 1 месец

Руте: Нема да ги коментирам тензиите меѓу САД и Европа околу Гренланд

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денеска изјави дека нема јавно да ги коментира тензиите меѓу Соединетите Американски Држави и нивните европски сојузници, кои произлегоа од барањето на американскиот претседател Доналд Трамп САД да го преземат Гренланд.„Можете да бидете сигурни дека работам на ова прашање зад сцената, но не можам тоа да го правам јавно“, изјави Руте за време на панел-дискусија на Светскиот економски форум во швајцарскиот град Давос, пренесува Ројтерс.Руте истакна дека Трамп е во право кога зборува за потребата Арктикот да биде заштитен од руско и кинеско влијание.„Претседателот Трамп и другите лидери се во право. Мораме да направиме повеќе таму. Мораме да го заштитиме Арктикот од руско и кинеско влијание. Работиме на тоа да обезбедиме колективна одбрана на арктичкиот регион“, нагласи Руте.

Свет | пред 1 месец

Европа под мраз: Откажани летови, затворени патишта и жртви во сообраќајки

Ледените временски услови денес опфатија делови од Европа, а снегот и мразот доведоа до откажување на стотици летови во Холандија и до петмина загинати на француските патишта.Внатрешниот железнички сообраќај во Холандија утрово беше целосно запрен, откако прекин во ИТ-системот ги влоши веќе постојните проблеми во железничката мрежа. Возовите почнаа делумно да сообраќаат по неколку часа, но нарушувања и понатаму имаше во регионот околу Амстердам, една од најпознатите туристички дестинации.Откажани брзи возови и над 400 летовиБрзите Eurostar линии од Амстердам кон Париз беа откажани или доцнеа. На аеродромот Шипхол беа откажани повеќе од 400 летови, најмногу на холандската подружница на Air France-KLM, бидејќи зимските услови петти ден по ред го парализираат сообраќајот на едно од главните европски транзитни точки.Во Германија, температурите на југот и истокот утринава паднаа длабоко под минус 10 Целзиусови степени. Големи делови од земјата беа покриени со снег, вклучително и региони близу Северното Море, каде што вакви снежни наноси речиси и не се јавуваат. Метеоролозите за петок прогнозираат бура, со обилни снежни врнежи на северот и истокот.Несреќи на замрзнатите патишта во ФранцијаВо Франција, долготрајниот студен бран донесе ниски ноќни температури, откако вчера падна снег во парискиот регион и во голем дел од земјата. Шест помали аеродроми на западот и северот беа затворени, но не се очекуваат откажувања на двата главни париски аеродрома.Министерот за транспорт Филип Табаро апелираше граѓаните што е можно помалку да патуваат со автомобил и, доколку можат, да работат од дома, предупредувајќи дека стопениот снег кој повторно замрзнува преку ноќ создава многу опасни услови на патиштата.Пет лица загинаа во сообраќајни несреќи поврзани со мразот од вчера наваму, објавија BFMTV и други француски медиуми. Автобускиот сообраќај во Париз беше хаотичен, откако повторно беше воспоставен по вчерашниот прекин.Британската метеоролошка служба соопшти дека опасноста од зимски временски непогоди би можела да трае цела недела на поголемиот дел од територијата на Обединетото Кралство. Издадено е жолто предупредување за снег во централна Шкотска.Обилниот снег и дожд предизвикаа хаос и на БалканотОваа недела затворани беа патишта, имаше прекини на снабдувањето со електрична енергија и излевање на реки. Вчера во Сараево загина жена врз која падна дрво натежнато од влажен снег.

Свет | пред 1 месец

Дипломатска напнатост меѓу САД и Европа по санкциите за дигитална „цензура“

Британската влада соопшти дека е „целосно посветена на почитување на правото на слобода на говор“, откако на директорот на Центарот за сузбивање на дигитална омраза, Имран Ахмед, му беше забранет влез во Соединетите Американски Држави. Ахмед е еден од петтемина европски државјани санкционирани од администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, под обвинение дека водат активности насочени кон ограничување на изразувањето на американските дигитални платформи.Американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека санкционираните лица предводат напори за „присилување на американските платформи да казнуваат ставови со кои тие не се согласуваат“, најавувајќи дека ваквите мерки би можеле да бидат проширени и кон други политичари или функционери.Имран Ахмед, кој доаѓа од Манчестер, е познат по своите блиски врски со високи функционери на британската Лабуристичка партија. Во минатото работел како советник на поранешниот министер за надворешни работи во сенка, Хилари Бен, кој сега ја извршува функцијата министер за Северна Ирска. Центарот за сузбивање на дигитална омраза претходно го водел и Морган МекСвини, актуелен шеф на кабинетот на британскиот премиер Кир Стармер.Портпарол на британската влада порача дека Обединетото Кралство е цврсто определено за заштита на слободата на изразување, но истовремено ја поддржува работата на законите и институциите чија цел е интернетот да биде ослободен од најштетните содржини. Според него, социјалните мрежи не смеат да се користат за ширење содржини поврзани со сексуална злоупотреба на деца, поттикнување омраза и насилство, како и за ширење дезинформации.Независниот британски рецензент за законодавството поврзано со тероризам, Џонатан Хол, оцени дека американските санкции претставуваат „значаен чекор“, нагласувајќи дека вакви мерки вообичаено се резервирани за сериозни прашања од надворешната политика. Тој предупреди дека ваквата одлука може да има застрашувачки ефект врз сите други што активно дебатираат за регулирањето на дигиталниот простор.Во октомври 2024 година, милијардерот Илон Маск јавно го нападна Центарот за сузбивање на дигитална омраза, нарекувајќи го „криминална организација“, на што Ахмед одговори дека ќе продолжи неуморно да ја врши својата работа. Меѓу санкционираните е и Британката Клер Мелфорд, која раководи со Глобалниот индекс за дезинформации.Од американска страна беше порачано дека администрацијата на Трамп нема да толерира, како што ја нарече, „екстериторијалната цензура“. Рубио на социјалните мрежи напиша дека САД ќе се спротивстават на обидите странски актери да влијаат врз слободата на изразување на американските платформи. Заменичката државна секретарка задолжена за јавна дипломатија, Сара Роџерс, додаде дека иако санкционираните лица не се актуелни функционери на Обединетото Кралство или Европската Унија, постојат сознанија дека странски владини актери активно ги таргетираат Соединетите Држави.Покрај Ахмед и Мелфорд, на списокот санкционирани се и поранешниот европски комесар Тиери Бретон, како и Ана-Лена фон Ходенберг и Жозефин Балон од германската невладина организација HateAid. По овој повод, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта порачаа дека Европската Унија ќе ја брани слободата на говорот, оценувајќи ја одлуката на Вашингтон како неприфатлива меѓу сојузници и партнери.Францускиот претседател Емануел Макрон остро ги осуди санкциите, обвинувајќи ги Соединетите Држави за застрашување и притисок со цел поткопување на европскиот дигитален суверенитет. Тој нагласи дека правилата за дигиталниот простор на Европската Унија не се носат надвор од Европа и дека заедно со Европската комисија и европските партнери, Франција ќе продолжи да ја брани регулаторната автономија на Унијата.

Свет | пред 1 месец

Трамп зборува за мир, разузнавачите предупредуваат на нова закана за Европа

Американските разузнавачки служби предупредуваат дека рускиот претседател Владимир Путин има намера целосно да ја заземе Украина и да ја прошири својата контрола и врз делови од Европа кои во минатото биле дел од Советскиот Сојуз, и покрај тековните разговори за можен мировен договор.Според информации од шест извори запознаени со американските разузнавачки проценки, воените и политичките цели на Путин остануваат непроменети, што е во директна спротивност со изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот преговарачки тим, кои тврдат дека Москва е подготвена за завршување на конфликтот, пишува „Ројтерс“.Најновите извештаи, од кои последниот датира од крајот на септември, се во спротивност и со тврдењата на самиот Путин, кој неодамна изјави дека Русија не претставува закана за Европа.Американските проценки, кои се конзистентни уште од почетокот на руската инвазија во 2022 година, се совпаѓаат и со ставовите на европските лидери. Тие сметаат дека крајната цел на Кремљ е целосна контрола врз Украина, но и влијание врз територии на поранешниот советски блок, вклучително и одредени земји членки на НАТО.„Разузнавачките податоци отсекогаш укажуваа дека Путин сака повеќе“, изјави за „Ројтерс“ демократскиот конгресмен Мајк Квигли, член на Комитетот за разузнавање во Претставничкиот дом.„Европејците се убедени во тоа. Полјаците се апсолутно убедени. Балтичките држави сметаат дека тие се први на удар.“Во моментов, Русија контролира околу 20 проценти од украинската територија. Путин ги смета четирите анектирани региони – Луганск, Доњецк, Запорожје и Херсон, како и Крим, за дел од Руската Федерација.Во рамки на предложениот мировен план, претседателот Трамп врши притисок врз Киев да ги повлече своите сили од мал дел од Доњецк што сè уште е под украинска контрола – барање кое украинскиот претседател Володимир Зеленски и мнозинството граѓани на Украина категорично го отфрлаат.Од Белата куќа, пак, тврдат дека е постигнат значителен напредок.„Претседателскиот тим постигна огромен исчекор кон завршување на војната“, изјави неименуван американски функционер, додавајќи дека Трамп смета оти мировниот договор е „поблиску од кога било“.Во мировните напори се вклучени и блиски луѓе на Трамп – неговиот зет Џаред Кушнер и пријателот и бизнисмен Стив Виткоф, кои со недели водат преговори за мировен план од 20 точки со украински, руски и европски претставници.Кушнер и Виткоф вчера се сретнале со украински преговарачи во Мајами, а за време на викендот се очекуваат разговори и со руска делегација.На состанокот во Берлин во понеделникот, според дипломатски извори, бил постигнат широк консензус за силни безбедносни гаранции за Украина, поддржани од САД. Планот предвидува распоредување претежно европски сили во Украина и соседните земји, далеку од линијата на фронтот, како и американска разузнавачка поддршка и воздушни патроли над украинска територија.И покрај дипломатските активности, клучните разлики меѓу страните остануваат длабоки. Еден од предлозите предвидува ограничување на украинската армија на 800.000 војници, додека Русија бара значително помал број – на што, според извори, американската страна е подготвена да разговара.Сè уште не е јасно дали безбедносните гаранции би биле условени со територијални отстапки од Украина. Зеленски во четвртокот изрази сериозна резерва:„Постои едно клучно прашање на кое сè уште немам одговор: што конкретно ќе направат овие безбедносни гаранции?“На својата годишна прес-конференција, Владимир Путин не понуди компромиси, иако изјави дека е подготвен да разговара за мир. Тој инсистираше дека неговите услови мора да бидат исполнети и тврдеше дека руските сили годинава напредувале за 6.000 квадратни километри.Дури и дел од функционерите во администрацијата на Трамп јавно признаваат дека постои сомнеж во подготвеноста на Путин да се откаже од првичните цели.„Не знам дали Путин навистина сака договор или сака да ја освои целата земја. Тоа се работи што самиот јавно ги кажал“, изјави американскиот државен секретар Марко Рубио.„Знаеме што сакаа да постигнат на почетокот на војната – тие цели сè уште не се реализирани.“

Свет | пред 2 месеци

Воцaп и Вибер се најчестите ВИ алатки што ги користат Македонците: Норвешка, Данска и Швајцарија вештачката интелигенција ја користат за работа

Комуникацијата е најчестата причина поради која граѓаните во Македонија се свртуваат кон алатките за генеративна вештачка интелигенција: дури 86 проценти од испитаниците во анкетата на „Евростат“ изјавиле дека ги користат за телефонски разговори и видеоповици. Осумдесет проценти навеле употреба на „Воцaп“, „Вибер“, „Месинџер“ и други алатки, а 41 отсто ги користат за испраќање и примање пораки.Истражувањето покажува и значајна употреба на ВИ за информативни цели – 62 проценти читаат вести и други содржини преку овие алатки, 43 проценти бараат здравствени информации, додека 34 проценти пребаруваат податоци за добра и услуги.Според податоците за 2025 година, генеративна вештачка интелигенција користеле 22 проценти од македонските граѓани на возраст од 16 до 74 години. Од нив, 15,76 отсто ја користеле за приватни цели, 8,55 проценти за работа, а 4,21 процент во формалното образование.Во споредба со Европската Унија, каде оваа година 32,7 проценти од возрасната популација користела алатки за генеративна ВИ, Македонија е под просекот. На ниво на ЕУ, 25,1 процент од граѓаните ги користеле за приватни цели, 15,1 процент за работа, а 9,4 проценти во образованието.Меѓу европските земји, врвот го држат Норвешка (56,32 проценти), Данска (48,44 проценти) и Швајцарија (47,02 проценти). Во овие држави вештачката интелигенција е силно присутна и во професионалните средини – во Норвешка 35,44 проценти од граѓаните ја користат за работа, во Швајцарија 34,40 проценти, а во Данска 27,17 проценти.Низ Европа, најмал удел на корисници имаат Романија (17,8 проценти), Италија (19,9 проценти) и Бугарија (22,5 проценти).Во регионот, процентите варираат: Хрватска бележи 27,52 проценти корисници на генеративна ВИ, Словенија 37,56 проценти, Унгарија 29,56 проценти, Босна и Херцеговина 20,3 проценти, а Србија 18,6 проценти.Анкетата на „Евростат“ покажува дека генеративната вештачка интелигенција станува сè почесто користена алатка – со комуникацијата преку „Воцaп“, „Вибер“ и видеоповици како најсилен мотив кај македонските граѓани.

Македонија | пред 2 месеци

(Видео) „Година на пресврт беше 2025“: Путин вели дека напад на Русија врз Европа е голема лага

Рускиот претседател Владимир Путин денеска изјави дека руските сили ја презеле стратешката иницијатива по целата линија на фронтот во Украина и најави проширување на таканаречената тампон-зона. Тој тврди дека руската армија има иницијатива, дека во текот на 2025 година зазела повеќе од 300 населени места и дека е подготвена да ја забрза офанзивата, пишува „Кијив пост“.Говорејќи на седница на колегиумот на руското Министерство за одбрана, Путин оцени дека 2025 година претставува „значајна пресвртница“ во воената кампања. Според него, руските сили се способни да ги интензивираат офанзивните операции на „стратешки важни подрачја“ од фронтот.„Руските вооружени сили го кршат отпорот на непријателот, вклучително и нивните елитни единици обучени во западни воени центри“, изјави Путин.Тој се пофали и со модернизацијата на морнарицата, наведувајќи дека руската воена морнарица во 2025 година добила нови подморници, како и 19 површински бродови и помошни пловила.Путин изјави дека Русија успешно ги тестирала крстосувачката ракета на нуклеарен погон „Буревестник“ и подводниот дрон на нуклеарен погон „Посејдон“, нагласувајќи дека тие системи „веќе постојат“ и дека ќе продолжат да се унапредуваат. Додаде дека друг систем, ракетата „Орешник“, ќе биде „ставена во борбена готовност до крајот на годината“.Истовремено, Путин ги отфрли предупредувањата за можен руски напад врз Европа како „лаги и бесмислици“. Тој ги обвини европските политичари дека поттикнуваат хистерија и „внесуваат страв кај луѓето“ за наводно неизбежна конфронтација со Русија.И покрај тоа, Путин повтори дека Москва има намера да ја прошири безбедносната тампон-зона на територија на Украина и инсистираше дека „целите на СВО ќе бидат постигнати“, користејќи го кремљовскиот термин за војната против Украина.

Свет | пред 2 месеци