Францускиот претседател Емануел Макрон испрати јасна порака до Доналд Трамп дека Европа има капацитет самостојно да се брани, повикувајќи се на неодамнешната воена поддршка за Кипар како доказ дека европските механизми функционираат и без директна улога на САД.
Во изјава дадена за време на неговата посета на Грција, Макрон нагласи дека клаузулата за заемна помош од договорите на Европска Унија не е формалност, туку реален безбедносен инструмент кој веќе бил активиран.
„Што се однесува до членот 42, став 7, тоа не се само зборови на хартија. Нам тоа ни е целосно јасно. Тука нема место за различни толкувања или било каква двосмисленост“, изјави Макрон.
Тој ја посочи интервенцијата на неколку европски држави кои испратиле воена помош на Кипар по нападот со беспилотно летало врз британска воздухопловна база на 28 февруари, оценувајќи го тој потег како доказ дека европската одбрана може да функционира и без директна поддршка од НАТО.
Макрон отиде и чекор понатаму, тврдејќи дека европската одбранбена клаузула е „посилна“ од членот 5 на НАТО, кој предвидува колективна одбрана во случај на напад врз некоја членка. Според него, сѐ понеизвесната политика на САД под водство на Трамп го довела во прашање кредибилитетот на Алијансата.
„Сега се појави сомнеж во тој член, а него на маса не го ставија Европејците, туку американскиот претседател“, рече Макрон.
Во меѓувреме, претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта потврди дека Европската Унија веќе работи на конкретни механизми за примена на клаузулата за заемна помош, вклучително и подготовка на практични насоки за нејзино активирање.
Грчкиот премиер Киријакос Мицотакис ја поддржа оваа позиција, оценувајќи дека испраќањето борбени авиони и поморска поддршка за Кипар претставува пресврт во безбедносната политика на Унијата.
„Она што го направивме на Кипар беше пресврт“, изјави Мицотакис.
Тој додаде дека е време европските земји сериозно да го сфатат овој механизам, кој досега бил во сенка на НАТО, но во новите геополитички околности добива сѐ поголемо значење.
Изјавите доаѓаат во момент на засилени тензии меѓу европските сојузници и Вашингтон, особено по критиките на Трамп кон НАТО и неговото незадоволство од поддршката на Алијансата во однос на нападите врз Иран, што дополнително ги зголеми сомнежите во стабилноста на трансатлантските безбедносни гаранции.
