Криза со авионско гориво се заканува на Европа: поскапувања и укинување летови

Европа се соочува со сериозна закана од криза со авионско гориво, откако цените на керозинот пораснаа за дури 95 проценти поради конфликтот на Блискиот Исток и затворањето на Ормутскиот теснец – клучна глобална рута за транспорт на нафта.

Според Меѓународна агенција за енергија, ограничувањето на снабдувањето веќе создава притисок врз пазарите, а најпогоден е токму секторот на авионско гориво. Аналитичарите предупредуваат дека април и мај ќе бидат критични месеци за достапноста.

— реклама —

Првите последици веќе се чувствуваат. Скандинавската авиокомпанија SAS најави откажување на најмалку 1.000 летови, а слични мерки се очекуваат и кај други превозници доколку цените продолжат да растат.

Експертите посочуваат дека Европа во голема мера зависела од увоз на гориво преку Ормутскиот теснец – дури 42 проценти од поморскиот увоз на ЕУ и Велика Британија минувал низ оваа рута. Со неговото затворање, снабдувањето се намалува, а алтернативите се ограничени.

— реклама —

Иако некои земји како Германија, Италија, Шпанија и Холандија имаат посилни рафинериски капацитети, клучно прашање е колку долго ќе можат да ги покриваат потребите. Проценките покажуваат дека резервите варираат – од три до осум месеци, зависно од земјата, но тие бројки не ги земаат предвид евентуалните логистички проблеми и растот на побарувачката.

Дополнителен проблем е што авионското гориво не може да се складира во големи количини на аеродромите, што го прави системот зависен од континуирана испорака. Тоа значи дека и краткотрајни прекини можат брзо да предизвикаат сериозни оперативни нарушувања.

— реклама —

Како алтернатива, Европа се повеќе се потпира на увоз од САД, но и покрај рекордните испораки, тие се далеку под нивото потребно за целосно покривање на недостигот.

Последиците за патниците се извесни: поскапи авионски билети, дополнителни такси за гориво и намалување на бројот на летови, особено на помалку профитабилните линии.

Во меѓувреме, Европска комисија собира податоци од земјите членки, по што ќе се разгледуваат евентуални заеднички мерки. Но засега, првиот чекор е координација и проценка на реалната состојба.

Аналитичарите предупредуваат дека, доколку кризата потрае и не се воспостават стабилни алтернативни канали за снабдување, европскиот авиосообраќај може да влезе во период на долготрајна нестабилност.