САД побарале од НАТО-сојузниците во рок од неколку дена да предложат конкретни планови за обезбедување на слободната и безбедна пловидба низ Ормускиот теснец – една од најважните енергетски и трговски артерии во светот. Барањето доаѓа во контекст на засилени тензии на Блискиот Исток и зголемени ризици за поморскиот сообраќај низ Персискиот Залив.
Според информациите објавени денес, американската страна инсистира на „конкретни обврски“ од европските сојузници, со цел најавената поддршка да се преточи во оперативни решенија – од распоредување капацитети и логистичка поддршка, до координација на патролирање и реагирање во случај на инциденти.
Барањето било претставено во серија состаноци и разговори меѓу американски и НАТО-претставници, вклучително и во Белата куќа, каде се одржал состанок меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте. Разговори имало и во Пентагон и во Стејт департментот, како дел од пошироките консултации за улогата на Алијансата во актуелната безбедносна криза.
Во јавните изјави по средбата, Руте разговорот го опишал како „искрен“ и отворен, иако, како што се наведува, постојат јасни несогласувања. Во исто време, американската администрација, според наводите, останува незадоволна од нивото и формата на европскиот ангажман во неодамнешните операции поврзани со Иран.
Темата дополнително ја оптоваруваат и претходните тензии меѓу Вашингтон и Алијансата, кои, како што се посочува, постоеле и пред најновата ескалација на Блискиот Исток, а делумно се врзувале и за политички несогласувања околу Гренланд. Во таква атмосфера, барањето за брзи и прецизни планови за Ормутскиот теснец се чита како тест за кохезијата на НАТО и за подготвеноста на европските членки да преземат поголем дел од ризикот и одговорноста на терен.
Ормускиот теснец е тесен морски премин со огромно стратешко значење, преку кој минува значителен дел од глобалниот извоз на нафта и гас. Секое нарушување на безбедноста таму може да предизвика економски и политички потреси далеку надвор од регионот – што ја објаснува итноста со која САД бараат одговори и планови од сојузниците.
