„Woman Unknown“ го освои Златниот лав во Венеција, Малкович најдобар актер, „NAZA“ награден за приказната од Газа
Филмот „Woman Unknown“ на данско-египетската режисерка Меј ел-Туки е големиот победник на 83. Венециски филмски фестивал. Психолошката драма го освои Златниот лав за најдобар филм, а успехот беше дополнет со „Купот Волпи“ за најдобра актерка, кој ѝ припадна на Матилде Арсел.
Дејството на „Woman Unknown“ е сместено во Данска во летото 1945 година, непосредно по ослободувањето од нацистичката окупација. Арсел ја игра Мари, млада дадилка и куќна помошничка која се подготвува да се омажи за својот богат и повозрасен работодавач, вдовец, но истовремено стравува дека ќе биде откриена тајна од нејзиното минато – за време на војната имала интимна врска со германски војник.
Во атмосферата на ослободувањето започнува и јавна пресметка со жените кои биле блиски со германските војници. Тие се пронаоѓаат и јавно се понижуваат, а минатото на Мари постепено се претвора во закана за животот што се обидува да го изгради.
При примањето на Златниот лав, ел-Туки рече дека токму потребата да им даде глас на жените кои историјата ги оставила на маргините ја водела низ тешкиот процес на создавање на филмот.
„Овој филм беше неверојатно тежок за реализација – финансиски, логистички и емотивно. Она што ме одржуваше беше итната потреба да ги осветлам непознатите жени од нашата заедничка историја, да ги направам видливи“, рече режисерката.
Неколку часа подоцна, победата доби дополнителна тежина со признанието за Матилде Арсел. Нејзината изведба ѝ го донесе „Купот Волпи“ за најдобра актерка. Доделувањето две награди на ист филм предизвика внимание бидејќи тоа не е вообичаена практика во Венеција, но претседателката на жирито Меги Џиленхол објасни дека била направена исклучок затоа што одлуката за Арсел била едногласна.
Џиленхол годинава претседаваше со жирито во кое беа и туниската режисерка и сценаристка Каутер Бен Ханија, композиторот и уметник Даниел Блумберг, професорот Франческо Касети, францускиот режисер Ксавие Џаноли, авганистанската режисерка Шахрбану Садат и режисерот и продуцент од Хонгконг, Џони То.
Големата награда на жирито му припадна на јужнокорејскиот режисер Ли Чанг-донг за „Possible Love“, приказна за два брачни пара преку која се отвораат прашањата за класните разлики, трудот, експлоатацијата и меѓучовечките односи.
Сребрениот лав за најдобар режисер го освои Иља Хржановски за „DAU“, филм за нобеловецот и квантен физичар Лав Ландау и притисокот под кој работел на советската програма за нуклеарно оружје. Филмот беше проследен и со политички контроверзии по критиките од Украина поради неговото вклучување во фестивалската програма.
Едно од најсилните политички одекнувања на фестивалот, сепак, го предизвика документарецот „NAZA“ на израелските автори Јувал Абрахам и Рејчел Сзор, кој ја освои Специјалната награда на жирито.
Документарецот се занимава со израелските воени операции во Газа и се темели на сведоштва на 24 лица од израелските воени и разузнавачки структури, кои анонимно зборуваат за начинот на кој се избираат цели и се проценува можниот број цивилни жртви при воздушните напади.
„NAZA“ привлече огромно внимание уште на премиерата, кога беше поздравен со овации што траеја речиси 25 минути. Насловот, според авторите, произлегува од кратенка што во разузнавачкиот систем се користи во контекст на проценката на очекувани цивилни жртви при напад.
При примањето на наградата, Абрахам се осврна и на критиките што филмот ги предизвика во Израел.
„Не е лесно да стојам овде мислејќи на сите израелски политичари и новинари кои го напаѓаат овој филм и го негираат без воопшто да го видат. Толку многу се прави за да не се погледне реалноста“, рече тој.
Израелската војска, пак, категорично ги отфрли обвинувањата изнесени во документарецот. Нејзиниот став е дека намерното убивање цивили не претставува официјална политика, дека воената корист и можната цивилна штета се проценуваат при изборот на цели и дека технолошките системи се алатки за аналитичарите, а не автономни механизми кои одлучуваат за нападите.
„Купот Волпи“ за најдобар актер му припадна на Џон Малкович за „Wild Horse Nine“ на Мартин Мекдона. Малкович толкува ветеран на ЦИА кој, откако му е дијагностициран рак, почнува да ја преиспитува моралната страна на професијата и сопственото минато. Актерот не присуствуваше на церемонијата бидејќи бил на снимање, па се обрати преку видео-порака.
Награди беа доделени и во секцијата „Оризонти“. За најдобар филм беше прогласен „Diana in the Loop“ на Ан Сиро и Рафаел Балбони, приказна за млада жена која решава да се одмазди за силувањето на нејзината мајка, извршено три години пред таа да се роди.
Лалех Марзбан беше наградена за актерската изведба во иранската драма „Falling House“, во која настапува без хиџаб. Таа игра млада жена чија желба за манекенска кариера надвор од Иран се судира со волјата на нејзиниот татко, затворски чувар.
Марзбан наградата им ја посвети на жените во Иран.
„Би сакала да ѝ ја посветам оваа награда на жените од мојата земја, кои ја платија највисоката цена дури и за најмалата форма на слобода. Денес, повеќе од кога било, тие продолжуваат да ги негуваат своите соништа, својата храброст и својата надеж“, порача актерката.
Италијанскиот актер Рикардо Скамарчо беше награден за улогата во „The House of the Monkey“, каде игра татко на син со попреченост кој развива близок однос со својот внук-тинејџер. Филмот доби признание и за сценариото, потпишано од Томазо Ландучи и Дамијано Фемферт.
Скамарчо наградата им ја посвети на татковците, како и на британскиот продуцент Џереми Томас, чија смрт на 77-годишна возраст беше објавена истиот ден.
Наградата „Лав на иднината – Луиџи Де Лаурентис“ за дебитантски филм му припадна на камерунско-францускиот режисер Огист Бернар Куемо Јангху за „House of the Wind“, кој преку животот на 80-годишната Жозет во Јаунде го истражува влијанието на миграцијата кон Европа врз оние што остануваат зад мигрантите.
Со доделувањето на наградите заврши 83. издание на Венецискиот филмски фестивал, годинава силно обележано со филмови за војната, политичката и општествената репресија, женската положба, историската вина и личната одговорност.
Меѓу најголемите признанија на фестивалот беа и Златните лавови за животно дело, кои им припаднаа на Џорџ Клуни и Елен Берстин.
