Хаос на европските аеродроми по стартот на EES: Чекања до 3 часа и предупредување за уште поголеми застои од јануари

Хаотични сцени, долги редици и повеќечасовни чекања стануваат сè почеста појава на европските аеродроми по стартот на Шенген системот за влез и излез (EES), кој почна да се применува од 12 октомври 2025 година. Во услови на зголемен сообраќај, патниците на одделни аеродроми чекаат и до три часа за да ги завршат граничните процедури.

Аеродромските оператори предупредуваат дека состојбата може дополнително да се влоши доколку системот не се стабилизира до почетокот на јануари. Причина за загриженост е планираното зголемување на прагот за регистрација и обработка на патници од трети земји од сегашните 10 проценти на 35 проценти, што според календарот за имплементација треба да стапи во сила од 9 јануари.

— реклама —

ACI EUROPE, европскиот огранок на Меѓународниот совет на аеродроми, јавно ги повика Европска комисија, eu-LISA, Фронтекс и земјите членки на Шенген итно да реагираат на растечките оперативни проблеми или да обезбедат поголема флексибилност во примената на EES сè додека системот целосно не биде функционален на сите аеродроми.

— реклама —

Од ACI EUROPE посочуваат дека постепеното воведување на регистрацијата и снимањето биометриски податоци за државјани на трети земји значително го зголемило времето на обработка на граничните контроли – во некои случаи и до 70 проценти. Во шпицовите на сообраќајот, тоа резултира со чекања кои достигнуваат и до три часа.

„Ова сериозно влијае на искуството на патниците – особено засегнати се аеродромите во Франција, Германија, Грција, Исланд, Италија, Португалија и Шпанија“, наведуваат од ACI.

— реклама —

И по два месеца од стартот на системот, според аеродромските оператори, сè уште се регистрираат технички проблеми – од прекини и недоволна стабилност на системот, до недостапност на портите за автоматска гранична контрола (ABC) за обработка на EES на голем број аеродроми. Дополнителен предизвик е и недостигот од доволен број киосци за земање биометриски податоци, како и недоволен број полициски службеници.

„Значителна непријатност веќе им се нанесува на патниците, а операциите на аеродромите се засегнати со моменталниот праг за регистрација на државјани од трети земји поставен на само 10%. Освен ако сите оперативни прашања што ги покренуваме денес не се решат целосно во наредните недели, зголемувањето на овој праг за регистрација на 35% од 9 јануари – како што бара календарот за имплементација на EES – неизбежно ќе резултира со многу посериозни застои и системски нарушувања за аеродромите и авиокомпаниите. Ова веројатно ќе вклучува сериозни безбедносни опасности“, изјави Оливие Јанковец, генерален директор на ACI EUROPE.

ACI EUROPE е европскиот регион на Меѓународниот совет на аеродроми и ги претставува интересите на повеќе од 600 аеродроми во 55 земји, кои заедно опслужуваат над 95 проценти од комерцијалниот воздушен сообраќај во Европа.