Истрагата за стотиците лажни дојави за бомби во Хрватска влегува во нова фаза: трагата води кон странство, а експертите предупредуваат на можни разузнавачки операции и психолошка војна.
Министерот за внатрешни работи на Хрватска, Давор Божиновиќ, индиректно откри дека истрагата за масовните дојави за поставени бомби низ земјата дава резултати.
„Дополнително се интензивираше меѓународната соработка во правосудна смисла преку спроведување европски истражни налози и преземање доказни дејствија и постапки“, нагласи Божиновиќ.
Неговата изјава сугерира дека најверојатно е утврдено од која земја доаѓаат заканувачките пораки, па сега од тамошните служби се бара спроведување на посебни истражни дејствија, претреси, заплена на компјутери и други активности што би довеле до сторителите. Досега бројни образовни, медиумски и економски институции во Хрватска добиле стотици пораки за поставени експлозивни направи, и сите тие, повтори Божиновиќ, пристигнале од странство.
Според неофицијални информации, истрагата што ја спроведуваат полицијата и Безбедносно-разузнавачката агенција утврдила дека серверот од кој се испраќаат пораките се наоѓа во една балтичка држава, но сè уште се работи на откривање на IP адресата, што е исклучително сложена операција. Соговорници тврдат дека лицата кои ги испраќаат овие пораки можеле целосно анонимно да закупат сервер, додека самите се наоѓаат било каде во светот, па дури и во Хрватска.
Откривањето на локацијата на серверот и претресот на просториите каде што се наоѓа е само дел од истрагата. Клучен чекор кон сторителите би било откривањето на IP адресата. Стилот на пишување укажува дека постојат три или четири групи автори и дека е користен преведувач како Google Translate или AI алатка при составување на пораките.
Сепак, постои и можност зад сè да стојат еден или двајца поединци кои креирале AI агент што автоматски собира мејл-адреси од училишта, градинки, трговски центри и други институции и им испраќа заканувачки пораки – практично автономен систем за неограничено испраќање. Поради тоа, експертите предупредуваат дека истрагата може да трае со месеци, со неизвесен исход.
Без оглед на тоа кој стои зад пораките, оваа операција веќе има последици слични на тероризам, вели Анте Летица, поранешен шеф на операции во СОА.
„Со овие пораки таргетирано се напаѓаат децата како најранлива група. Се создава страв и паника, веќе има и големи економски штети. Тоа се последици на тероризам“, изјави Летица.
Тој предупредува дека серијата дојави може сериозно да влијае врз образованието, матурите, но и туризмот, особено пред почетокот на сезоната.
Министерот Божиновиќ порача дека ќе се направи сè наставата и матурата да се одржат според планот, без преминување на онлајн модел.
Ако станува збор за сериозна разузнавачка операција, можно е напаѓачите да го тестираат работењето на полицијата и да се обидуваат да предизвикаат замор на системот, што има елементи на психолошка војна. Летица предупредува и на можноста за т.н. разузнавачко маскирање – да се трошат ресурси на оваа истрага додека паралелно се одвива некоја друга, посериозна операција во Хрватска.
