Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски учествуваше на тркалезна маса во Францускиот сенат во рамки на Парискиот сајбер самит 2026, каде главна тема беше јакнењето на сајбер капацитетите во земјите од Западен Балкан во услови на сѐ посложени безбедносни закани.
Настанот се одржа во Палатата Луксембург во Париз и ги собра претставниците на земјите од регионот, француските партнери и претставници на Western Balkans Cyber Capacity Centre (WB3C), со цел продлабочување на соработката во областа на сајбер безбедноста, отпорноста и усогласувањето со европските и евроатлантските стандарди.
Во своето обраќање, Андоновски истакна дека сајбер безбедноста одамна не е само техничко прашање, туку прашање на национална безбедност, демократска стабилност и заштита на критичната инфраструктура.
„Република Македонија ја гледа сајбер отпорноста како составен дел од европската безбедност и демократската отпорност. Како НАТО сојузник и земја со јасна евроатлантска ориентација, пристапуваме кон сајбер безбедноста преку три паралелни перспективи: безбедносна усогласеност со НАТО, усогласување со европското acquis и целите на Дигиталната декада, како и потреба стратешката усогласеност да се претвори во реален оперативен капацитет“, рече Андоновски.
Тој посочи дека Македонија во изминатиот период донела нов Закон за безбедност на мрежи и информациски системи усогласен со принципите на NIS2, усвоила Национална стратегија за сајбер безбедност и работи на зајакнување на институционалната координација, интероперабилноста и дигиталната инфраструктура.
Министерот нагласи дека државата инвестира во развојот на владиниот центар за одговор на сајбер инциденти MKD-GOV-CSIRT, заштитни системи и безбедна дигитална инфраструктура, со средства од буџетот и поддршка од стратешки партнери, меѓу кои и Соединетите Американски Држави.
Осврнувајќи се на современите закани, Андоновски предупреди дека сајбер нападите сè почесто се дел од пошироки хибридни операции кои вклучуваат дезинформации, економски притисоци и напади врз институционалната доверба.
„Заканата не е само нарушување на системите, туку нарушување на довербата — довербата во институциите, дигиталните услуги и демократските процеси“, истакна министерот.
На средбата било нагласено и значењето на регионалната соработка, при што Андоновски оценил дека земјите од Западен Балкан не можат самостојно да изградат целосна отпорност на сајбер заканите.
„За Западен Балкан, регионалната оперативна соработка не е луксуз, туку мултипликатор на сила. Потребни ни се постојани доверливи контакт точки, редовни заеднички сајбер вежби, структурирана размена на информации и посилна интеграција со механизмите на ЕУ и НАТО“, порача тој.
Според Андоновски, Европската Унија треба појасно да ја препознае сајбер безбедноста како приоритетна област за инвестиции во регионот, бидејќи отпорноста на Западен Балкан директно влијае врз безбедноста на европскиот дигитален простор.
„Западен Балкан веќе денес е дел од безбедносната архитектура на Европа. Регионот не може да се третира само како прашање на идна интеграција, туку како прашање на стратешка предвидливост“, порача министерот.
